Το αντίδωρο

Ο ευλογημένος άρτος που μοιράζεται στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, κομμένος από τα πρόσφορα που προσφέρθηκαν στην Προσκομιδή, αφού αφαιρέθηκε από αυτά ο Αμνός. Το όνομά του σημαίνει «αντί των Δώρων»: δίνεται τόσο σε όσους δεν κοινώνησαν όσο και σε όσους κοινώνησαν, και είναι αυτό που μπορεί να πάρει από το χέρι του ιερέα ένας επισκέπτης που δεν είναι Ορθόδοξος. Οι πιστοί το λαμβάνουν καθώς προσέρχονται να ασπαστούν τον σταυρό, το τρώνε στον ναό ή το πηγαίνουν στο σπίτι σε όσους δεν μπόρεσαν να έρθουν, και δεν είναι η Θεία Ευχαριστία αλλά ευλογία, συμμετοχή στην προσφορά και στην κοινωνία της μίας τράπεζας. Σε ορισμένους τόπους το τρώνε νηστικοί, πριν από οτιδήποτε άλλο εκείνη την ημέρα.