Εκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτές
21 θέματα
ΒασικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΠάσχα (Λαμπρή)Η Ανάσταση του Χριστού, η εορτή των εορτών, η ημέρα που επαναλαμβάνεται κάθε Κυριακή του έτους. Στη Νίκαια οι Πατέρες ζήτησαν να το εορτάζει όλη η Εκκλησία την ίδια Κυριακή, υπολογισμένη ανεξάρτητα από το ιουδαϊκό ημερολόγιο· η Ορθόδοξη Εκκλησία βρίσκει ακόμη αυτή την Κυριακή με το Ιουλιανό ημερολόγιο και τους παλαιούς αλεξανδρινούς πίνακες, και γι’ αυτό συνήθως πέφτει αργότερα από το Πάσχα της Δύσεως και κάποτε την ίδια ημέρα. Στο σκοτάδι, πριν από τα μεσάνυχτα, το φως βγαίνει από το Άγιο Βήμα και μεταδίδεται από κερί σε κερί, ο λαός βγαίνει σε λιτανεία, και έξω από τον ναό ψάλλεται για πρώτη φορά το τροπάριο. Επί σαράντα ημέρες ο χαιρετισμός είναι «Χριστός ανέστη» και η απάντηση «Αληθώς ανέστη», και το τροπάριο παίρνει τη θέση του «Βασιλεύ Ουράνιε» στην αρχή κάθε ακολουθίας. Η εβδομάδα που ακολουθεί, η Διακαινήσιμος, τελείται σαν μία ημέρα, με την Ωραία Πύλη ανοιχτή, και ο Κατηχητικός Λόγος του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, που διαβάζεται εκείνη τη νύχτα, καλεί όλους στην εορτή, και όσους νήστεψαν και όσους δεν νήστεψαν.ΒασικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΜεγάλη ΕβδομάδαΗ τελευταία εβδομάδα πριν από το Πάσχα, που τελείται μέρα με τη μέρα κατά τη σειρά των Παθών. Τα τρία πρώτα βράδια ψάλλεται η Ακολουθία του Νυμφίου, «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός», και τη Μεγάλη Τετάρτη πολλές ενορίες τελούν Ευχέλαιο για όλους. Η Μεγάλη Πέμπτη τιμά τον Μυστικό Δείπνο με τη Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, και το βράδυ διαβάζονται τα Δώδεκα Ευαγγέλια των Παθών, και κατά την ελληνική τάξη μετά το πέμπτο γίνεται η έξοδος του Εσταυρωμένου. Τη Μεγάλη Παρασκευή, ημέρα κατά την οποία δεν τελείται καθόλου Λειτουργία, διαβάζονται οι Μεγάλες Ώρες, και στον Εσπερινό το σώμα του Χριστού αποκαθηλώνεται από τον Σταυρό και τίθεται στον τάφο, στον Επιτάφιο· στον Όρθρο εκείνης της νύχτας ψάλλονται γύρω του τα Εγκώμια και περιφέρεται σε λιτανεία. Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου τελείται η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου με δεκαπέντε αναγνώσματα από την Παλαιά Διαθήκη, ώσπου τα άμφια αλλάζουν από σκούρα σε λευκά και ο χορός ψάλλει «Ἀνάστα, ὁ Θεός, κρῖνον τὴν γῆν» (Ψαλμ. 81, 8). Την ημέρα εκείνη τιμάται η εις Άδου Κάθοδος, μέσα σε σιγή, πριν από τα μεσάνυχτα του Πάσχα.ΒασικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΜεγάλη ΤεσσαρακοστήΗ περίοδος των σαράντα ημερών της προετοιμασίας για το Πάσχα, το έαρ της νηστείας, όπως την ονομάζει ένας ύμνος του Τριωδίου. Σε αυτήν οδηγούν τέσσερις Κυριακές: του Τελώνου και του Φαρισαίου, του Ασώτου, της Απόκρεω (της Κρίσεως) και της Τυρινής (της Συγγνώμης), που ο Εσπερινός της τελειώνει με όλους να ζητούν και να δίνουν συγγνώμη, έναν έναν. Ακολουθεί η Καθαρά Δευτέρα, και την πρώτη εβδομάδα διαβάζεται στο Μέγα Απόδειπνο, σε τέσσερα μέρη, ο Μέγας Κανών του Αγίου Ανδρέου Κρήτης. Οι Κυριακές της τιμούν την αναστήλωση των εικόνων, τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, τον Τίμιο Σταυρό, τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος και την Οσία Μαρία την Αιγυπτία. Τις καθημερινές δεν τελείται πλήρης Θεία Λειτουργία: τις Τετάρτες και τις Παρασκευές οι πιστοί κοινωνούν το βράδυ τα Προηγιασμένα Δώρα, κατά την ελληνική πράξη τις Παρασκευές ψάλλονται οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου, και σε κάθε ακολουθία λέγεται με μετάνοιες η ευχή του Οσίου Εφραίμ του Σύρου. Η νηστεία της είναι η αυστηρότερη του έτους και τηρείται με προσευχή και ελεημοσύνη. Οι σαράντα ημέρες τελειώνουν την Παρασκευή πριν από το Σάββατο του Λαζάρου, και ακολουθεί η Μεγάλη Εβδομάδα.ΒασικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΠεντηκοστή (Εορτή της Αγίας Τριάδος)Η εορτή της Καθόδου του Αγίου Πνεύματος την πεντηκοστή ημέρα μετά το Πάσχα, που εορτάζεται ως εορτή της Αγίας Τριάδος, η Τρόιτσα της ρωσικής παράδοσης, όπου εικόνα της είναι η Αγία Τριάδα του Ρουμπλιόφ. Οι ναοί και τα σπίτια γεμίζουν με πράσινα κλαδιά, χόρτα και λουλούδια, επειδή το Πνεύμα είναι το Ζωοποιό. Στον Εσπερινό που ακολουθεί τη Θεία Λειτουργία οι πιστοί γονατίζουν για πρώτη φορά μετά το Πάσχα, πράγμα που η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος απαγόρευσε τις Κυριακές και σε όλες τις πενήντα ημέρες, ενώ ο ιερέας διαβάζει τρεις μακροσκελείς ευχές της γονυκλισίας, μία από τις οποίες για τους κεκοιμημένους. Η ευχή «Βασιλεύ Ουράνιε», που σιωπούσε από το Πάσχα, επιστρέφει στην αρχή κάθε ακολουθίας. Την επομένη είναι η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, την οποία η Εκκλησία της Ρουμανίας εορτάζει ως εορτή της Αγίας Τριάδος· την επόμενη Κυριακή εορτάζονται οι Άγιοι Πάντες, και την ημέρα μετά από αυτήν αρχίζει η νηστεία των Αγίων Αποστόλων. Ο λόγος του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου για την ημέρα είναι ακόμη εκείνος που ορίζει το Τυπικό του Αγίου Σάββα για ανάγνωση στον Όρθρο.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΑνάληψη του ΚυρίουΣαράντα ημέρες μετά το Πάσχα, ημέρα Πέμπτη, ο Χριστός οδήγησε τους μαθητές Του έξω, στο Όρος των Ελαιών, τους ευλόγησε και αναλήφθηκε με το σώμα, ώσπου νεφέλη Τον πήρε από τα μάτια τους, και δύο άνδρες με λευκά ενδύματα τους είπαν ότι θα έρθει πάλι με τον ίδιο τρόπο. Η εορτή έρχεται αμέσως μετά την Απόδοση του Πάσχα, που γίνεται την προηγούμενη ημέρα. Η Εκκλησία βλέπει σε αυτήν την ανθρώπινη φύση, τη δική μας φύση, να αναλαμβάνεται στη ζωή του Θεού και να κάθεται εκ δεξιών του Πατρός, και δεν την εννοεί ως αναχώρηση: στο κοντάκιό της αναλαμβάνεται «οὐδαμόθεν χωριζόμενος, ἀλλὰ μένων ἀδιάστατος, καὶ βοῶν τοῖς ἀγαπῶσί σε· Ἐγώ εἰμι μεθ᾽ ὑμῶν, καὶ οὐδεὶς καθ᾽ ὑμῶν». Στην εικόνα η Θεοτόκος στέκεται στο κέντρο, κάτω από Αυτόν, ανάμεσα στους αποστόλους και τους αγγέλους, γιατί είναι η εικόνα της Εκκλησίας που αφήνει στη γη. Δέκα ημέρες αργότερα στέλνει το Πνεύμα.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΓέννηση του Χριστού (Χριστούγεννα)Η γέννηση του Χριστού, που εορτάζεται στις 25 Δεκεμβρίου, ημερομηνία που με το Παλαιό Ημερολόγιο πέφτει στις 7 Ιανουαρίου. Η Ανατολή την εόρταζε μαζί με τα Θεοφάνεια ως το τέλος του τέταρτου αιώνα· ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος κήρυττε στην Αντιόχεια, το 386, τη χωριστή εορτή ως κάτι που είχε έρθει πρόσφατα. Την προετοιμάζουν σαράντα ημέρες νηστείας από τις 15 Νοεμβρίου, και την παραμονή, που τηρείται αυστηρά, διαβάζονται οι Μεγάλες Ώρες και τελείται η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου μαζί με τον Εσπερινό. Το κοντάκιό της, του Οσίου Ρωμανού, λέει τι είναι η εορτή: «Ἡ Παρθένος σήμερον τὸν ὑπερούσιον τίκτει, καὶ ἡ γῆ τὸ σπήλαιον τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει». Η εικόνα κλείνει μέσα της όλο το μυστήριο. Το Βρέφος κείται σε φάτνη με σχήμα τάφου, σπαργανωμένο όπως οι νεκροί· το βόδι και ο όνος του Ησαΐα γνωρίζουν τη φάτνη του Κυρίου τους· η Θεοτόκος αναπαύεται δίπλα Του· και σε μια γωνία κάθεται ο Άγιος Ιωσήφ ταραγμένος, ενώ ένας γέρος τον βάζει σε πειρασμό να αμφιβάλει.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΕυαγγελισμός της Θεοτόκου: 25 ΜαρτίουΟ Αρχάγγελος Γαβριήλ ανήγγειλε στην Παρθένο Μαρία ότι θα συλλάβει τον Υιό του Θεού εκ Πνεύματος Αγίου. Η απάντηση της Μαρίας, «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου» (Λουκ. 1, 38), είναι η ύψιστη πράξη της ανθρώπινης ελεύθερης βούλησης που συνεργεί με τη θεία χάρη. Εορτάζεται ακριβώς 9 μήνες πριν από τα Χριστούγεννα. Η νηστεία ελαφρύνεται (κατάλυση ιχθύος).ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΘεοφάνεια (Φώτα): 6 ΙανουαρίουΗ βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη, στις 6 Ιανουαρίου, και η πρώτη φανερή αποκάλυψη της Αγίας Τριάδος: ο Πατήρ μιλά από τον ουρανό, ο Υιός στέκεται μέσα στο νερό και το Πνεύμα κατεβαίνει εν είδει περιστεράς, όπως ψάλλει το απολυτίκιο: «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις». Ο Χριστός δεν είχε ανάγκη καθάρσεως· κατέβηκε στο νερό για να το καθαρίσει, και η Εκκλησία βλέπει στην εορτή τον αγιασμό ολόκληρης της κτίσεως. Ο Μέγας Αγιασμός τελείται την παραμονή και ανήμερα, συχνά στο ύπαιθρο, σε θάλασσα ή σε ποτάμι, όπου ένας σταυρός ρίχνεται στο νερό και, στις βόρειες χώρες, βυθίζεται μέσα από τον πάγο. Οι πιστοί πίνουν από το αγιασμένο νερό και το παίρνουν στα σπίτια τους, και τις εβδομάδες που ακολουθούν ο ιερέας αγιάζει με αυτό τα σπίτια τους. Η παραμονή τηρείται με αυστηρή νηστεία. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος την ονόμασε εορτή των Φώτων.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΚοίμηση της Θεοτόκου: 15 ΑυγούστουΗ κοίμηση της Θεοτόκου, που εορτάζεται στις 15 Αυγούστου. Η Εκκλησία πιστεύει ότι πέθανε όπως πεθαίνουν όλοι, ενταφιάστηκε από τους Αποστόλους και την τρίτη ημέρα αναστήθηκε και μετέστη με το σώμα στους ουρανούς, και ο τάφος της βρέθηκε κενός. Η Ορθοδοξία το ομολογεί με τους ύμνους της χωρίς να το ορίζει ως δόγμα, και σε αυτό διαφέρει από τη Ρώμη, ενώ δεν έχει καμία διδασκαλία περί ασπίλου συλλήψεως: η Θεοτόκος ήταν θνητή όπως εμείς, και η δόξα της είναι καρπός της ελεύθερης υπακοής της. Της προηγείται αυστηρή νηστεία δύο εβδομάδων.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΜεταμόρφωση του Σωτήρος: 6 ΑυγούστουΣτο όρος Θαβώρ ο Χριστός πήρε κατ’ ιδίαν τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και μεταμορφώθηκε μπροστά τους: «ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς» (Ματθ. 17, 2), και ο Μωυσής και ο Ηλίας, ο Νόμος και οι Προφήτες, οι νεκροί και οι ζωντανοί, συνομιλούσαν μαζί Του για την έξοδό Του. Η Εκκλησία την εορτάζει στις 6 Αυγούστου, σαράντα ημέρες πριν από την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, και το κοντάκιό της εξηγεί γιατί φανερώθηκε τότε: «ὡς ἐχώρουν οἱ Μαθηταί σου τὴν δόξαν σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἐθεάσαντο, ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον». Για την Ορθόδοξη Εκκλησία το φως του Θαβώρ είναι το άκτιστο φως του Θεού, όπως δίδαξε ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς εναντίον του Βαρλαάμ: όχι ένα κτιστό σημείο της δόξας, αλλά η ίδια η δόξα, την οποία βλέπουν οι άγιοι. Στην εικόνα οι ακτίνες φθάνουν ως τους τρεις αποστόλους, ριγμένους στο έδαφος. Ανήμερα ευλογούνται τα σταφύλια και οι πρώτοι καρποί· η εορτή πέφτει μέσα στη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΥπαπαντή του Κυρίου: 2 ΦεβρουαρίουΣαράντα ημέρες μετά τη Γέννηση η Θεοτόκος φέρνει το Βρέφος στον Ναό, και ο πρεσβύτης Συμεών, στον οποίο είχε δοθεί η υπόσχεση ότι δεν θα έβλεπε θάνατο πριν δει τον Χριστό του Κυρίου, δέχεται τον Θεό στην αγκαλιά του. Το ελληνικό όνομα, Υπαπαντή, σημαίνει Συνάντηση: ο Νόμος συναντά τον Νομοθέτη του, ο Ναός υποδέχεται Εκείνον για τον οποίο χτίστηκε, και ο αιώνας που περίμενε είναι πια ελεύθερος να αναχωρήσει εν ειρήνη. Τα λόγια του Συμεών εκείνη τη στιγμή δεν φυλάσσονται μόνο γι’ αυτή την ημέρα. Κλείνουν τον Εσπερινό κάθε βράδυ του έτους, ώστε όλη η Εκκλησία τα λέει κάθε νύχτα. Η προφήτις Άννα, χήρα ογδόντα τεσσάρων ετών που δεν έφευγε από τον Ναό, είναι η δεύτερη μάρτυρας. Η λατινική ονομασία της ημέρας, Καθαρισμός της Μακαρίας Παρθένου, ρίχνει το βάρος σε έναν καθαρισμό που η πανάχραντη Θεοτόκος δεν είχε ανάγκη· η ορθόδοξη ονομασία το κρατά στην ίδια τη Συνάντηση, και η εορτή συγκαταλέγεται στις Δεσποτικές εορτές. Εορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου και αποδίδεται στις 9 Φεβρουαρίου, και είναι η τελευταία από τις Δώδεκα Μεγάλες Εορτές του εκκλησιαστικού έτους που απέκτησε σελίδα εδώ.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΗ Αγία Σκέπη της Θεοτόκου: 1 ΟκτωβρίουΚατά τη διάρκεια μιας πολιορκίας της Κωνσταντινουπόλεως, στην ολονύκτια αγρυπνία στον ναό των Βλαχερνών, όπου φυλασσόταν η Τιμία Εσθής της, ο Όσιος Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός είδε τη Θεοτόκο να εισέρχεται πάνω από τον λαό, να προσεύχεται και να απλώνει το μαφόριό της επάνω τους. Η εορτή τιμά εκείνο το όραμα. Δεν είναι μία από τις Δώδεκα, και στις σλαβικές Εκκλησίες εορτάζεται πιο πανηγυρικά από αρκετές που είναι: το Ποκρόβ είναι μία από τις μεγάλες ημέρες του ρωσικού έτους, και οι Εκκλησίες της Ουκρανίας και της Σερβίας την εορτάζουν επίσης έτσι. Η Εκκλησία της Ελλάδος μετέφερε τον εορτασμό της στις 28 Οκτωβρίου, για να τον ενώσει με την επέτειο του «Όχι» του 1940, σπάνια περίπτωση όπου μια νεότερη σωτηρία γράφτηκε στο εορτολόγιο.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΗ νηστεία του ΔεκαπενταύγουστουΔεκατέσσερις ημέρες, από την 1η ως τις 14 Αυγούστου, και η αυστηρότερη από τις τέσσερις μετά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή: χωρίς ψάρι, εκτός από την εορτή της Μεταμορφώσεως, που πέφτει στη μέση της. Η Παράκληση προς τη Θεοτόκο ψάλλεται τα περισσότερα βράδια της νηστείας, εναλλάξ ο Μικρός και ο Μέγας Παρακλητικός Κανών, ώστε η νηστεία αυτή να είναι, σε ό,τι ακούγεται, η πιο θεομητορική περίοδος του έτους. Τελειώνει με την Κοίμηση, και σε πολλά μέρη ψάλλεται η εξόδιος ακολουθία της Θεοτόκου με κουβούκλιο και επιτάφιο ακριβώς όπως τη Μεγάλη Παρασκευή, και αυτή είναι η σαφέστερη δήλωση του εορτολογίου για το τι είναι ο θάνατός της.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΗ νηστεία των ΧριστουγέννωνΣαράντα ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, από τις 15 Νοεμβρίου ως την παραμονή της 25ης Δεκεμβρίου, καθρέφτης της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, όπως τα Χριστούγεννα είναι καθρέφτης του Πάσχα. Τηρείται λιγότερο αυστηρά: κατά την ελληνική πράξη το ψάρι επιτρέπεται τις περισσότερες ημέρες ως την εορτή του Αγίου Σπυρίδωνος, και ο κανόνας γίνεται αυστηρότερος κατά την τελευταία εβδομάδα. Οι Κυριακές πριν από τα Χριστούγεννα φέρνουν στο προσκήνιο τη γενεαλογία, με τους Προπάτορες και έπειτα τους Πατέρες, ώστε η νηστεία να τελειώνει με την ανάγνωση ολόκληρης της γενεαλογίας του Χριστού. Στις σλαβικές Εκκλησίες ονομάζεται νηστεία του Φιλίππου, επειδή αρχίζει την επομένη της εορτής του αποστόλου.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΚυριακή των Βαΐων (Η εις Ιεροσόλυμα Είσοδος)Η θριαμβευτική είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα πάνω σε όνο, με τα πλήθη να Τον υποδέχονται ανεμίζοντας κλάδους φοινίκων και κραυγάζοντας «Ὡσαννά» (Ιω. 12, 13). Εορτάζεται την Κυριακή πριν από το Πάσχα. Οι πιστοί κρατούν βάγια ή κλαδιά ιτιάς που ευλογούνται στην ακολουθία. Μία από τις 12 Μεγάλες Εορτές. Σηματοδοτεί την αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΟ Θρίαμβος της ΟρθοδοξίαςΗ πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που τιμά την αναστήλωση των αγίων εικόνων στην Κωνσταντινούπολη το 843, επί της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, μετά τον δεύτερο εικονομαχικό διωγμό. Οι πιστοί περιφέρουν τις εικόνες σε λιτανεία, και εκφωνείται το Συνοδικόν της Ορθοδοξίας: ένα μακρύ κείμενο που επευφημεί τους διδασκάλους της πίστεως με το «Αιωνία η μνήμη» και αναθεματίζει τις αιρέσεις που έχει καταδικάσει η Εκκλησία, και στο οποίο προστέθηκαν νέα τμήματα με το πέρασμα των αιώνων, καθώς εμφανίζονταν νέες αιρέσεις. Ονομάζεται Θρίαμβος της Ορθοδοξίας και όχι θρίαμβος επί της εικονομαχίας, γιατί εκείνο που δικαιώθηκε το 843 ήταν ολόκληρη η ομολογία ότι ο Θεός έγινε αληθινά ορατός.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΤα ΨυχοσάββαταΣάββατα αφιερωμένα στους κεκοιμημένους. Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και το δεύτερο, το τρίτο και το τέταρτο Σάββατο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι τα κυριότερα, μαζί με τη Ραντόνιτσα τη δεύτερη εβδομάδα μετά το Πάσχα κατά τη σλαβική πράξη, και το Σάββατο πριν από την Πεντηκοστή παντού. Το Σάββατο είναι η ημέρα τους επειδή είναι η ημέρα κατά την οποία ο Χριστός βρισκόταν στον τάφο. Η Εκκλησία τελεί κοινό μνημόσυνο, προσφέρονται κόλλυβα, και διαβάζονται κατάλογοι ονομάτων για όσο κρατούν οι κατάλογοι. Το Ψυχοσάββατο πριν από την Πεντηκοστή προσεύχεται για όλους όσοι πέθαναν από τον Αδάμ και έπειτα, ακόμη και για εκείνους που δεν έμεινε κανείς να τους θυμάται και για όσους πέθαναν με τρόπους που η Εκκλησία δεν μπορεί να ονομάσει, και είναι η ευρύτερη προσευχή του ορθόδοξου έτους.ΣημαντικόΕκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΎψωση του Τιμίου Σταυρού: 14 ΣεπτεμβρίουΤιμά την εύρεση του Τιμίου Σταυρού από την αυτοκράτειρα Ελένη (326 μ.Χ.) και την κατοπινή ανάκτησή του από τον αυτοκράτορα Ηράκλειο, που τον πήρε πίσω από τους Πέρσες (628). Ημέρα αυστηρής νηστείας (χωρίς κρέας, γαλακτοκομικά ή ψάρι). Ο Σταυρός βγαίνει λιτανευτικά και υψώνεται μπροστά στους πιστούς. Μία από τις 12 Μεγάλες Εορτές.Εκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΓενέθλιο της Θεοτόκου: 8 ΣεπτεμβρίουΗ γέννηση της Παρθένου Μαρίας από τον Ιωακείμ και την Άννα, που ήταν στείροι ως τα γηρατειά τους· εορτάζεται στις 8 Σεπτεμβρίου και είναι η πρώτη Μεγάλη Εορτή του εκκλησιαστικού έτους, το οποίο αρχίζει την πρώτη του μήνα. Η διήγησή της προέρχεται από το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου, κείμενο του δεύτερου αιώνα, που η Εκκλησία δεν το διαβάζει ως Γραφή, αλλά ψάλλει όσα αφηγείται. Η εορτή είναι το πρώτο βήμα της Σαρκώσεως: εκείνη μέσω της οποίας ο Θεός θα ερχόταν στον κόσμο γεννιέται η ίδια μέσα σε αυτόν, και το απολυτίκιό της το λέει: «Ἡ γέννησίς σου Θεοτόκε, χαρὰν ἐμήνυσε πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ· ἐκ σοῦ γὰρ ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν». Ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης κήρυξε γι’ αυτήν. Η πρώτη Μεγάλη Εορτή του έτους αντιστοιχεί στην τελευταία, την Κοίμηση τον Αύγουστο, ώστε το εκκλησιαστικό έτος να αρχίζει με τη γέννησή της και να τελειώνει με την κοίμησή της.Εκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΗ νηστεία των Αγίων ΑποστόλωνΑρχίζει τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων και τελειώνει στις 28 Ιουνίου, την παραμονή της εορτής των Αγίων Πέτρου και Παύλου. Επειδή αρχίζει σε κινητή ημέρα και τελειώνει σε σταθερή, δεν έχει σταθερή διάρκεια: μπορεί να φθάσει τις έξι εβδομάδες σε μια χρονιά που το Πάσχα είναι νωρίς και να περιοριστεί σε οκτώ ημέρες σε μια χρονιά που το Πάσχα είναι πολύ αργά, και αυτό ακριβώς είναι το είδος του πράγματος στο οποίο σφάλλει ένα ημερολόγιο που υπολογίζει αντί να θυμάται. Με το Νέο Ημερολόγιο είναι ακόμη συντομότερη και σε ορισμένες χρονιές δεν υπάρχει καθόλου. Είναι η ηπιότερη από τις τέσσερις, με κατάλυση ιχθύος τις περισσότερες ημέρες.Εκκλησιαστικό ημερολόγιο και εορτέςΤα Εισόδια της Θεοτόκου: 21 ΝοεμβρίουΤιμά την προσαγωγή της τρίχρονης Παρθένου Μαρίας στον Ναό των Ιεροσολύμων από τους γονείς της, τον Ιωακείμ και την Άννα. Κατά την Παράδοση, εισήλθε στα Άγια των Αγίων και τρεφόταν από άγγελο. Είναι η εορτή της αφιέρωσης της Παρθένου στον Θεό από τα πρώτα της παιδικά χρόνια. Μία από τις 12 Μεγάλες Εορτές.