Η νηστεία των Χριστουγέννων

Σαράντα ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, από τις 15 Νοεμβρίου ως την παραμονή της 25ης Δεκεμβρίου, καθρέφτης της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, όπως τα Χριστούγεννα είναι καθρέφτης του Πάσχα. Τηρείται λιγότερο αυστηρά: κατά την ελληνική πράξη το ψάρι επιτρέπεται τις περισσότερες ημέρες ως την εορτή του Αγίου Σπυρίδωνος, και ο κανόνας γίνεται αυστηρότερος κατά την τελευταία εβδομάδα. Οι Κυριακές πριν από τα Χριστούγεννα φέρνουν στο προσκήνιο τη γενεαλογία, με τους Προπάτορες και έπειτα τους Πατέρες, ώστε η νηστεία να τελειώνει με την ανάγνωση ολόκληρης της γενεαλογίας του Χριστού. Στις σλαβικές Εκκλησίες ονομάζεται νηστεία του Φιλίππου, επειδή αρχίζει την επομένη της εορτής του αποστόλου.