Εσχατολογία και μετά θάνατον ζωή
Αποκατάσταση των πάντων
Η διδασκαλία ότι στο τέλος όλα τα λογικά κτίσματα, ακόμη και οι δαίμονες, θα αποκατασταθούν και η τιμωρία θα λάβει τέλος. Συνδέεται πρωτίστως με τον Ωριγένη, και σε αυτή τη μορφή καταδικάστηκε: οι αναθεματισμοί που εκδόθηκαν στην Κωνσταντινούπολη επί Ιουστινιανού και πέρασαν στην Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο κατονομάζουν μαζί την προΰπαρξη των ψυχών και την αποκατάσταση, γιατί στον Ωριγένη τα δύο πάνε μαζί. Η δυσκολία, που η Εκκλησία δεν την έκρυψε ποτέ, είναι ότι ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης χρησιμοποιεί γλώσσα καθολικής αποκατάστασης, και είναι άγιος και Πατέρας της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου. Η ορθόδοξη διέξοδος δεν είναι ούτε να επέμβει κανείς στα κείμενά του ούτε να τον ακολουθήσει σε αυτό: εκείνο που καταδικάζεται είναι το ωριγενιστικό σύστημα, και η Εκκλησία προσεύχεται για όλους, αρνούμενη όμως να υποσχεθεί ό,τι δεν της έχει ειπωθεί.
Πηγές
- Fifth Ecumenical Council (553 AD), the anathemas against Origen τα Πρακτικά, NPNF
- The Synod of Constantinople (543), the fifteen anathemas
- St. Maximus the Confessor, Questions to Thalassius PG 90
- Matthew 25:46 η ελληνική Καινή Διαθήκη