Άγιος Γρηγόριος Νύσσης (περ. 335-395)

Επίσκοπος Νύσσης, μικρότερος αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου και ο πιο τολμηρός νους ανάμεσα στους Καππαδόκες Πατέρες. Πριν γίνει επίσκοπος ήταν έγγαμος ρήτορας· καθαιρέθηκε μία φορά από την αρειανική μερίδα, και μετά τη Β΄ Οικουμενική Σύνοδο, το 381, ονομάστηκε με αυτοκρατορικό νόμο ένας από τους επισκόπους των οποίων η κοινωνία όριζε την Ορθοδοξία. Το Περί του βίου Μωυσέως ερμηνεύει την ανάβαση στο Σινά ως ανάβαση της ψυχής στον γνόφο όπου είναι ο Θεός, και η διδασκαλία του για την επέκταση, ότι δηλαδή η ψυχή δεν παύει ποτέ να εκτείνεται προς τον Θεό, επειδή ο Θεός είναι άπειρος και άπειρη είναι και η πορεία, είναι το δώρο του στην Εκκλησία. Οι διατυπώσεις του για την αποκατάσταση των πάντων είναι το μόνο σημείο όπου η Εκκλησία τον διαβάζει με προσοχή και όχι κατά γράμμα, και το δηλώνει. Ο Μέγας Κατηχητικός Λόγος και το Περί κατασκευής ανθρώπου παραμένουν θεμελιώδη έργα. Μνήμη: 10 Ιανουαρίου.