Θεολογία και δόγμα
Υπόσταση (πρόσωπο)
Πρόσωπο: καθένα από τα τρία Πρόσωπα της Τριάδας, ή το ένα Πρόσωπο του σαρκωμένου Υιού. Ως τον τέταρτο αιώνα η λέξη ήταν σχεδόν συνώνυμη της ουσίας, και οι ίδιοι οι αναθεματισμοί της Νίκαιας χρησιμοποιούν τις δύο μαζί· γι’ αυτό η Ανατολή υποψιαζόταν ότι η Δύση έκανε τα τρία ένα πρόσωπο, και η Δύση υποψιαζόταν ότι η Ανατολή τα έκανε τρεις θεούς. Οι Καππαδόκες Πατέρες καθόρισαν τη διάκριση που κράτησε η Εκκλησία: η ουσία είναι το κοινό, η υπόσταση το ιδιαίτερο, όπως η ανθρώπινη φύση είναι κοινή στον Πέτρο και στον Παύλο, ενώ ο καθένας τους είναι κάποιος. Πατέρας, Υιός και Πνεύμα είναι μία ουσία και τρεις υποστάσεις, που διακρίνονται μόνο ως προς την προέλευσή τους. Η Χαλκηδόνα εφάρμοσε έπειτα τη λέξη στον Χριστό: μία υπόσταση σε δύο φύσεις. Μεγάλο μέρος της σύγχρονης ορθόδοξης σκέψης για το τι είναι πρόσωπο ξεκινά από εδώ.
Πηγές
- St. Basil the Great, Letter 38 (perhaps by St. Gregory of Nyssa) NPNF
- St. Gregory of Nyssa, On Not Three Gods NPNF
- St. Gregory the Theologian, Oration 31 οι Θεολογικοί Λόγοι
- Fourth Ecumenical Council (451 AD), the Definition of Faith