Μονοθελητισμός

Η διδασκαλία ότι ο σαρκωμένος Χριστός έχει μία θέληση, που προτάθηκε τον έβδομο αιώνα ως διατύπωση στην οποία θα μπορούσαν να συμφωνήσουν οι Χαλκηδόνιοι και όσοι είχαν απορρίψει τη Χαλκηδόνα, και προωθήθηκε με αυτοκρατορικά διατάγματα, την «Έκθεση» του 638 και τον «Τύπο» του 648. Προγενέστερη μορφή της ήταν ο μονοενεργητισμός, η διδασκαλία της μίας ενέργειας. Η Ορθοδοξία την απέρριψε, επειδή η θέληση ανήκει στη φύση: ένας Χριστός χωρίς ανθρώπινη θέληση δεν είναι άνθρωπος, και η θέληση είναι ακριβώς η δύναμη που έπεσε, οπότε ό,τι δεν προσέλαβε δεν το θεράπευσε. Ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής και ο Άγιος Μαρτίνος Α΄, Πάπας Ρώμης, δικάστηκαν και εξορίστηκαν επειδή την αρνήθηκαν, και στον Άγιο Μάξιμο έκοψαν τη γλώσσα και το δεξί χέρι, για να μην μπορεί ούτε να το λέει ούτε να το γράφει. Η ΣΤ΄ Οικουμενική Σύνοδος την καταδίκασε το 681, όταν είχαν πια πεθάνει και οι δύο.