Σοφιολογία

Σύστημα που ανέπτυξε ο Βλαντιμίρ Σολοβιόφ και επεξεργάστηκε θεολογικά ο π. Σέργιος Μπουλγκάκοφ, στο οποίο η Σοφία του Θεού αντιμετωπίζεται ως αρχή που στέκεται ανάμεσα στον Θεό και την κτίση και είναι κατά κάποιον τρόπο προσωπική. Καταδικάστηκε το 1935 από το Πατριαρχείο Μόσχας και, χωριστά και την ίδια χρονιά, από τη Ρωσική Εκκλησία εκτός Ρωσίας, που σε εκείνη τη δεκαετία σπάνια συμφωνούσε σε οτιδήποτε με τη Μόσχα. Η ένσταση είναι ότι εισάγει κάτι τέταρτο στη διδασκαλία περί Θεού και θολώνει το όριο ανάμεσα στο άκτιστο και το κτιστό, το όριο ακριβώς που η ορθόδοξη θεολογία δεν εγκαταλείπει ποτέ. Αυτό που αναζητούσε η σοφιολογία, μια πραγματική επαφή του Θεού με τον κόσμο που να είναι ο ίδιος ο Θεός και όχι κτίσμα, η παράδοση το έχει ήδη στη διάκριση ουσίας και ενεργειών.