Κατά αιρέσεων (Άγιος Ειρηναίος)

Το σημαντικότερο παλαιοχριστιανικό αντιγνωστικό έργο (περ. 180 μ.Χ.). Εκθέτει τα γνωστικά συστήματα και τα ανασκευάζει με βάση την Αγία Γραφή, την Παράδοση και την αποστολική διαδοχή. Αναπτύσσει τη θεολογία της «ανακεφαλαιώσεως»: ο Χριστός ανακεφαλαιώνει στον εαυτό Του ολόκληρη την ανθρωπότητα, αντιστρέφοντας την πτώση του Αδάμ. Θεμελιώδες για την ορθόδοξη κατανόηση της Παραδόσεως και την εκκλησιολογία.