Ανακεφαλαίωση

Ο Χριστός ανακεφαλαιώνει στον εαυτό Του ολόκληρη την ανθρώπινη ζωή και τη ζει ξανά σωστά. Ο Άγιος Ειρηναίος το αναπτύσσει λεπτομερώς κατά των Γνωστικών: εκεί όπου ο Αδάμ παράκουσε μπροστά σε ένα ξύλο, ο Χριστός υπακούει πάνω σε ένα ξύλο· εκεί όπου η Εύα πίστεψε σε έναν αγγελιοφόρο και έδεσε τον εαυτό της, η Παρθένος πίστεψε σε έναν αγγελιοφόρο και έλυσε τον κόμπο· και ο Χριστός πέρασε από κάθε ηλικία της ζωής, τη βρεφική, την παιδική, τη νεανική και την ώριμη, αγιάζοντας την καθεμιά με την παρουσία Του σε αυτήν. Η σωτηρία, κατά την ανάγνωση αυτή, δεν είναι μια συναλλαγή που γίνεται πάνω από τα κεφάλια μας, αλλά μια δεύτερη διαδρομή ολόκληρης της ανθρώπινης πορείας, σωστή αυτή τη φορά, από Κάποιον που είναι δικός μας.