Προπατορικό αμάρτημα (έναντι της κληρονομικής ενοχής)

Ό,τι κληρονομεί η ανθρωπότητα από τον Αδάμ, κατά την ορθόδοξη αντίληψη, είναι μια κατάσταση και όχι μια ενοχή: η θνητότητα, η φθορά, τα πάθη και μια θέληση που κλίνει προς την αμαρτία· μέσα σε αυτή την κατάσταση γεννιέται κάθε άνθρωπος και μέσα σε αυτήν ο καθένας αμαρτάνει έπειτα προσωπικά. Το ελληνικό κείμενο της Προς Ρωμαίους 5, 12 λέει: «εἰς πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν, ἐφ᾽ ᾧ πάντες ἥμαρτον», δηλαδή επειδή όλοι αμάρτησαν· η λατινική μετάφραση διάβασε τις ίδιες λέξεις με τη σημασία «στον οποίο όλοι αμάρτησαν», εννοώντας στον Αδάμ, και πάνω σε αυτή την ανάγνωση ο ιερός Αυγουστίνος οικοδόμησε μια διδασκαλία για ενοχή που μεταδίδεται σε κάθε παιδί. Η Ανατολή δεν τον ακολούθησε. Η εικόνα του Θεού αμαυρώνεται, δεν καταστρέφεται, και η ελευθερία παραμένει. Γι’ αυτό η Ορθόδοξη Εκκλησία ούτε χρειάζεται ούτε δέχεται το λατινικό δόγμα της Άσπιλης Σύλληψης, που υπάρχει για να εξαιρέσει την Παρθένο από μια ενοχή την οποία η Ανατολή δεν δίδαξε ποτέ. Το Βάπτισμα γίνεται για την άφεση των αμαρτιών και για τη νέα γέννηση στη ζωή του Χριστού.