Θεοτόκος

Η Μητέρα του Θεού, ο τίτλος που επικύρωσε η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος στην Έφεσο το 431: Εκείνος που γεννήθηκε από αυτήν είναι Θεός, και το να την ονομάζει κανείς κάτι λιγότερο σημαίνει να διαιρεί τον Υιό της. Η Εκκλησία την ονομάζει Αειπάρθενο και, στις συναπτές σχεδόν κάθε ακολουθίας, Παναγία, άχραντη, υπερευλογημένη, ένδοξη Δέσποινά μας, και ζητά τις πρεσβείες της πιο συχνά από τις πρεσβείες οποιουδήποτε άλλου. Οι Πατέρες, από τον Ιουστίνο και τον Ειρηναίο και έπειτα, την ονόμασαν νέα Εύα, της οποίας η υπακοή έλυσε την παρακοή της πρώτης Εύας, και ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας έγραψε ότι η ενανθρώπηση ήταν έργο όχι μόνο του Πατέρα, του Υιού και του Πνεύματος, αλλά και της θέλησης και της πίστης της Παρθένου. Η Εκκλησία εορτάζει την Κοίμησή της ως αληθινό θάνατο, που τον ακολούθησε η μετάστασή της στους ουρανούς με σώμα και ψυχή, όπως ψάλλεται στους ύμνους της εορτής χωρίς να έχει οριστεί ως δόγμα· δεν δέχεται το λατινικό δόγμα της Άσπιλης Σύλληψής της, επειδή ποτέ δεν δίδαξε την κληρονομική ενοχή από την οποία το δόγμα αυτό την εξαιρεί. Η εικόνα της βρίσκεται αριστερά από την Ωραία Πύλη, και στην κόγχη του ιερού, πάνω από την Αγία Τράπεζα, εικονίζεται συχνά ως Πλατυτέρα των ουρανών, κρατώντας τον Χριστό.