ΦιλοκαλίαΧάρτης γνώσης

Λειτουργική ζωή και λατρεία

Ο Όρθρος (πρωινή ακολουθία)

Η πρωινή ακολουθία, ο Όρθρος, που προορίζεται για τις ώρες πριν από την αυγή. Στις ελληνικές ενορίες τελείται συνήθως το ίδιο το πρωί, αμέσως πριν από τη Θεία Λειτουργία· στη ρωσική πράξη ενώνεται με τον Εσπερινό το προηγούμενο βράδυ ως Ολονύκτια Αγρυπνία. Μετά τις εναρκτήριες ευχές του έρχεται ο Εξάψαλμος, που διαβάζεται με χαμηλωμένα τα φώτα, έπειτα το Ψαλτήριο, στο τμήμα που ορίζεται για την ημέρα, και στην καρδιά του βρίσκεται ο κανόνας: εννέα ωδές χτισμένες πάνω στις εννέα βιβλικές ωδές, που φέρουν την ποίηση της εορτής ή του αγίου της ημέρας. Πριν από την ένατη ωδή ο διάκονος θυμιάζει όλο τον ναό, ενώ ψάλλεται η ωδή της Θεοτόκου, τις περισσότερες ημέρες με το «Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ» μετά από κάθε στίχο. Ακολουθούν οι Αίνοι, οι Ψαλμοί 148 έως 150, και τις Κυριακές και τις εορτές η εκφώνηση του ιερέα «Δόξα σοι τω δείξαντι το φως», στην οποία απαντά η Μεγάλη Δοξολογία, «Δόξα εν υψίστοις Θεώ» (Λουκ. 2, 14). Τις Κυριακές διαβάζεται στο Ιερό Βήμα ένα από τα έντεκα Εωθινά Ευαγγέλια, και το ιερό βιβλίο φέρεται έξω για να το προσκυνήσει ο λαός.

Το κείμενο

Η ωδή της Θεοτόκου

Η ψυχή μου μεγαλύνει τον Κύριο, και το πνεύμα μου αγαλλίασε για τον Θεό, τον Σωτήρα μου,

γιατί έστρεψε το βλέμμα Του στην ταπείνωση της δούλης Του· γιατί, να, από τώρα θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές·

γιατί ο Δυνατός έκανε σε μένα μεγαλεία, και άγιο είναι το όνομά Του, και το έλεός Του είναι από γενεά σε γενεά σε όσους Τον φοβούνται.

Έδειξε δύναμη με τον βραχίονά Του, σκόρπισε όσους είναι υπερήφανοι στους λογισμούς της καρδιάς τους· κατέβασε δυνάστες από θρόνους και ύψωσε ταπεινούς, γέμισε αγαθά τους πεινασμένους και τους πλούσιους τους έδιωξε αδειανούς.

Στάθηκε βοηθός στον Ισραήλ, τον δούλο Του, για να θυμηθεί το έλεός Του, όπως μίλησε στους πατέρες μας, στον Αβραάμ και στους απογόνους του για πάντα.

Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον, καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρί μου,

ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ· ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί·

ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς γενεὰς γενεῶν τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.

Ἐποίησε κράτος ἐν βραχίονι αὐτοῦ, διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν· καθεῖλε δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσε ταπεινούς, πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλε κενούς.

Ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, καθὼς ἐλάλησε πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα.

Λουκ. 1, 46-55, η ωδή «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον», που ψάλλεται πριν από την ένατη ωδή του κανόνα, ενώ θυμιάζεται όλος ο ναός. Τις περισσότερες ημέρες ακολουθεί μετά από κάθε στίχο το «Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ»· παρατίθεται στη σελίδα της Θεοτόκου, ως το δεύτερο μισό του «Άξιόν εστιν».

Πηγές

Συνδέσεις

Εύρεση στον χάρτη