Ο Εσπερινός (βραδινή ακολουθία)

Η βραδινή ακολουθία, και η αρχή της ημέρας της Εκκλησίας, η οποία αρχίζει με τη δύση του ηλίου, όπως οι ημέρες της Γενέσεως: «και εγένετο εσπέρα και εγένετο πρωί» (Γεν. 1, 5). Ανοίγει με τον Ψαλμό 103, τον Προοιμιακό, τον ψαλμό της δημιουργίας, που κατά την ελληνική πράξη διαβάζεται, ενώ στη ρωσική Ολονύκτια Αγρυπνία λέγεται ή ψάλλεται καθώς ο ιερέας θυμιάζει όλο τον ναό, και προχωρεί, μέσα από τη Μεγάλη Συναπτή και το Ψαλτήριο, στους ψαλμούς του λυχνικού, «Κύριε, εκέκραξα προς σε» (Ψαλμ. 140, 1), «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιόν σου» (Ψαλμ. 140, 2), με τα στιχηρά της ημέρας ανάμεσα στους στίχους τους. Γίνεται η είσοδος με το θυμιατό και ακολουθεί ένας από τους αρχαιότερους ύμνους που ψάλλει ακόμη η Εκκλησία, το «Φως ιλαρόν», που οι χριστιανοί το έψαλλαν κατά το άναμμα των λύχνων πριν από την εποχή του Μεγάλου Βασιλείου. Στις εορτές ακολουθούν τρία αναγνώσματα από την Παλαιά Διαθήκη. Η ακολουθία τελειώνει με την ωδή του Συμεών, «Νυν απολύεις τον δούλον σου, δέσποτα, κατά το ρήμά σου εν ειρήνη» (Λουκ. 2, 29), το απολυτίκιο της ημέρας και την απόλυση. Ο Μέγας Εσπερινός τελείται την παραμονή των Κυριακών και των εορτών, και στη ρωσική πράξη ενώνεται με τον Όρθρο ως Ολονύκτια Αγρυπνία.