Βυζαντινή παρασημαντική

Η βυζαντινή μουσική δεν γράφεται σε πεντάγραμμο. Τα σημάδια της καταγράφουν διαστήματα και κίνηση, όχι τονικά ύψη: κάθε σημάδι λέει πόσο μακριά να πας από εκεί όπου βρίσκεσαι και με ποιον τρόπο, ώστε η σημειογραφία είναι σχετική και ένα μέλος μπορεί να ψαλεί από οποιονδήποτε αρχικό φθόγγο. Τα παλαιότερα στρώματά της, από τον δέκατο αιώνα και έπειτα, φέρουν επίσης μεγάλα σημάδια που ρυθμίζουν τον χρόνο, την έκφραση και ολόκληρες μελωδικές θέσεις. Το σύστημα που χρησιμοποιείται σήμερα είναι η Νέα Μέθοδος που επινόησαν οι Τρεις Διδάσκαλοι, ο Χρύσανθος, ο Γρηγόριος και ο Χουρμούζιος, γύρω στο 1814, η οποία απλοποίησε τα σημάδια και έκανε δυνατή τη μεταγραφή του παλαιότερου ρεπερτορίου χωρίς να αντικαταστήσει την αρχή του συστήματος.