Ψαλμωδία και υμνογραφία
Βυζαντινή μουσική
Η ψαλτική τέχνη, το μέλος της Ελληνικής Εκκλησίας και η ρίζα κάθε ορθόδοξης παράδοσης ψαλμωδίας. Είναι μονοφωνικό μέλος, χωρίς αρμονία και χωρίς όργανα, που ψάλλεται πάνω σε έναν κρατημένο φθόγγο, το ίσον, και κινείται στους οκτώ ήχους της Οκτωήχου, τέσσερις κύριους και τέσσερις πλάγιους, καθέναν με τη δική του κλίμακα και το δικό του ήθος. Η σημειογραφία της, τα σημάδια της παρασημαντικής, σημειώνει τα βήματα της φωνής και όχι σταθερά τονικά ύψη, και απλοποιήθηκε στη Νέα Μέθοδο από τον Χρύσανθο τον εκ Μαδύτων και τους συνεργάτες του το 1814· αυτή τη μορφή διαβάζουν ακόμη οι ψάλτες. Υπάρχουν τρία είδη μέλους: το γρήγορο, συλλαβικό ειρμολογικό των κανόνων, το πληρέστερο στιχηραρικό των ύμνων του Εσπερινού και το αργό, πλούσια ποικιλμένο παπαδικό του Χερουβικού ύμνου και των κοινωνικών, μεγάλος μαΐστωρ του οποίου υπήρξε ο Όσιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης, ο επονομαζόμενος Αγγελόφωνος. Από αυτήν αναπτύχθηκαν οι σλαβικές ψαλμωδίες. Το 2019 η UNESCO την ενέγραψε ως μέρος της παγκόσμιας κληρονομιάς, περιγραφή που αποδίδει δίκαια τον τρόπο με τον οποίο την αντιμετώπιζε πάντοτε η Εκκλησία.
Πηγές
- Octoechos (Book of Eight Tones) OCA, οι ακολουθίες
- Dimitri Conomos, Byzantine Hymnography and Byzantine Chant
- UNESCO ICH inscription (2019)
- Chrysanthos of Madytos, Great Theory of Music (1832)
Συνδέσεις
- Αγία Σοφία
- Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων
- Άγιος Ανδρέας Κρήτης
- Βυζαντινή παρασημαντική
- Η Θεία Λειτουργία
- Η πατερική τυπολογία
- Κοντάκιο και τροπάριο
- Οκτώηχος (Οι οκτώ ήχοι)
- Όσιος Εφραίμ ο Σύρος
- Όσιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης
- Όσιος Ρωμανός ο Μελωδός (περ. 490-556)
- Σλαβική εκκλησιαστική ψαλμωδία
- Τα τρία είδη μελοποιίας
- Το ίσον (Το ισοκράτημα)