Άγιοι και Πατέρες της Εκκλησίας
Όσιος Εφραίμ ο Σύρος
Διάκονος στη Νίσιβη και έπειτα στην Έδεσσα, στη συριόφωνη Εκκλησία του ανατολικού άκρου της αυτοκρατορίας, που έγραψε τη θεολογία του σε ύμνους και τους έδωσε σε χορούς γυναικών να τους ψάλλουν, ώστε η πίστη να διδάσκεται στους δρόμους όπως δίδασκαν οι αιρετικοί τη δική τους. Τον ονομάζουν Κιθάρα του Πνεύματος. Τα ποιήματά του για την πίστη, τον Παράδεισο, τη Γέννηση και την Εκκλησία αρνούνται να ορίσουν τον Θεό και είναι γεμάτα θαυμασμό για το ότι ο Θεός δέχτηκε καν να ονομάζεται. Όταν η Νίσιβη παραδόθηκε στους Πέρσες, έφυγε μαζί με τους πρόσφυγες για την Έδεσσα, και εκεί κοιμήθηκε το 373, οργανώνοντας βοήθεια σε καιρό λιμού. Η ελληνόφωνη Εκκλησία τον γνωρίζει από έργα που μεταφράστηκαν με το όνομά του και προπάντων από τη σύντομη ευχή που λέει με μετάνοιες κάθε Ορθόδοξος χριστιανός στις ακολουθίες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Μνήμη: 28 Ιανουαρίου.
Το κείμενο
Η Ευχή του Οσίου Εφραίμ
Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου, μη μου δώσεις πνεύμα οκνηρίας, περιέργειας, φιλαρχίας και αργολογίας.
Χάρισε όμως σε μένα, τον δούλο Σου, πνεύμα σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης.
Ναι, Κύριε Βασιλιά, δώρισέ μου να βλέπω τα δικά μου σφάλματα και να μην κατακρίνω τον αδελφό μου, γιατί είσαι ευλογημένος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Κύριε καὶ Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργίας, φιλαρχίας καὶ ἀργολογίας μή μοι δῷς.
Πνεῦμα δὲ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καὶ ἀγάπης χάρισαί μοι τῷ σῷ δούλῳ.
Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμὰ πταίσματα, καὶ μὴ κατακρίνειν τὸν ἀδελφόν μου, ὅτι εὐλογητὸς εἶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Λέγεται σε κάθε ακολουθία των καθημερινών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και στον κανόνα προσευχής της Σαρακοστής στο σπίτι, με μία μετάνοια ύστερα από καθεμιά από τις τρεις αιτήσεις. Το ελληνικό κείμενο ζητά απαλλαγή από την περιεργία, την περιέργεια· το σλαβονικό ζητά απαλλαγή από το уныние, την αθυμία, και με τα δύο προσεύχονται οι πιστοί εδώ και αιώνες. Η νεοελληνική απόδοση εδώ ακολουθεί το ελληνικό κείμενο που τυπώνεται δίπλα.
Πηγές
- St. Ephraim the Syrian, Hymns on Faith NPNF, επτά από αυτούς (The Pearl)
- St. Ephraim the Syrian, Hymns on Paradise
- St. Ephraim the Syrian, Hymns on the Nativity NPNF
- The Horologion and the Triodion, the Prayer of St. Ephraim archive.org, για δανεισμό