Μετάνοια

Μετάνοια σημαίνει αλλαγή του νου, και η αλλαγή αυτή είναι στροφή ολόκληρου του ανθρώπου και όχι ένα αίσθημα μεταμέλειας. Είναι ο πρώτος λόγος του κηρύγματος του Προδρόμου και του Χριστού, και οι Πατέρες τη βλέπουν όχι ως μία μεμονωμένη πράξη αλλά ως τη συνήθη κατάσταση της χριστιανικής ζωής: ο Όσιος Ισαάκ ο Σύρος λέει ότι αρμόζει σε όλους κάθε ώρα. Η Ορθοδοξία πιστεύει ότι καμία αμαρτία δεν είναι πέρα από τη μετάνοια όσο υπάρχει πνοή, και ότι η απόγνωση για τη συγχώρηση είναι κάτι βαρύτερο από την ίδια την αμαρτία για την οποία απελπίζεται κανείς. Η μετάνοια είναι θεραπευτική και όχι ποινική: το Μυστήριο της Εξομολόγησης θεραπεύει, και οι κανόνες που δίνει ο πνευματικός είναι φάρμακο, όχι τιμωρία.