Πατερικά και ασκητικά κείμενα
Ο Μέγας Κανών του Αγίου Ανδρέου Κρήτης
Διακόσια πενήντα τροπάρια που διατρέχουν ολόκληρη την Αγία Γραφή, από τον Αδάμ ως τον ληστή πάνω στον σταυρό, και κάνουν κάθε πρόσωπό της κατηγορία εναντίον εκείνου που ψάλλει. Ο ψάλλων ξεπέρασε τον Κάιν στον φόνο, φονεύοντας τη δική του συνείδηση, και υστέρησε από τον Άβελ στη δικαιοσύνη· η Λεία και η Ραχήλ είναι η πράξη και η θεωρία· ο άνθρωπος που έπεσε στους ληστές στον δρόμο για την Ιεριχώ είναι πάλι ο ψάλλων. Πριν από σχεδόν κάθε τροπάριο έρχεται το ίδιο εφύμνιο: «Ἐλέησόν με, ὁ Θεός, ἐλέησόν με». Διαβάζεται σε τέσσερα μέρη την πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, και ολόκληρος, μαζί με τον Βίο της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, την Πέμπτη της πέμπτης εβδομάδας, με τους πιστούς όρθιους και με μετάνοιες.
Το κείμενο
Το πρώτο τροπάριο και το εφύμνιο
Από πού να αρχίσω να θρηνώ τις πράξεις της άθλιας ζωής μου; Ποια απαρχή να θέσω, Χριστέ, στον τωρινό μου θρήνο; Αλλά, ως εύσπλαχνος, δώσε μου άφεση των παραπτωμάτων.
Ελέησέ με, Θεέ, ελέησέ με.
Πόθεν ἄρξομαι θρηνεῖν τὰς τοῦ ἀθλίου μου βίου πράξεις; Ποίαν ἀπαρχὴν ἐπιθήσω, Χριστέ, τῇ νῦν θρηνῳδίᾳ; Ἀλλ’ ὡς εὔσπλαγχνος δός μοι παραπτωμάτων ἄφεσιν.
Ἐλέησόν με, ὁ Θεός, ἐλέησόν με.
Το πρώτο τροπάριο της πρώτης ωδής, μετά τον ειρμό, και το εφύμνιο που ψάλλεται πριν από σχεδόν κάθε τροπάριο του κανόνα.
Πηγές
- St. Andrew of Crete, The Great Canon
- The Triodion, the first week and the fifth Thursday of Great Lent archive.org, για δανεισμό
- St. Sophronius of Jerusalem, The Life of St. Mary of Egypt
- The Typikon OCA, οι ακολουθίες