Όσιος Ρωμανός ο Μελωδός (περ. 490-556)

Σύρος από την Έμεσα, διάκονος στη Βηρυτό και έπειτα στον ναό της Θεοτόκου στην Κωνσταντινούπολη, που κατά την παράδοση δεν είχε κανένα χάρισμα στο ψάλσιμο, ώσπου την παραμονή των Χριστουγέννων η Θεοτόκος τού εμφανίστηκε στον ύπνο του και του έδωσε ένα ειλητάριο να φάει, και εκείνος σηκώθηκε και έψαλε το «Ἡ Παρθένος σήμερον τὸν ὑπερούσιον τίκτει». Ο ύμνος αυτός ψάλλεται ακόμη στην εορτή. Είναι ο κατεξοχήν ποιητής του κοντακίου, του μακροσκελούς ψαλλόμενου κηρύγματος σε στίχους, με εφύμνιο που το επαναλάμβανε ο λαός μετά από κάθε οίκο, όπου η Γραφή δραματοποιείται με διαλόγους ανάμεσα στα πρόσωπά της. Η παράδοση του αποδίδει χίλια κοντάκια· σώζονται περίπου εξήντα που είναι σίγουρα δικά του. Ο Ακάθιστος Ύμνος αποδίδεται μερικές φορές σε αυτόν, και η απόδοση αμφισβητείται. Μνήμη: 1 Οκτωβρίου.