Η Κλίμαξ

Το βιβλίο του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος για τη μοναχική ζωή, γραμμένο στο Σινά τον 7ο αιώνα κατά παράκληση του ηγουμένου της Ραϊθώ, και ο λόγος που ο ίδιος ονομάζεται «της Κλίμακος»: κλίμαξ θα πει σκάλα. Έχει τριάντα βαθμίδες, μία για κάθε χρόνο της κρυφής ζωής του Χριστού πριν από τη Βάπτισή Του, και ανεβαίνουν από την αποταγή του κόσμου, μέσα από την υπακοή, το πένθος, τον πόλεμο με κάθε πάθος διαδοχικά και τη μακρά μάχη με την υπερηφάνεια, στη διάκριση, την ησυχία, την προσευχή και την απάθεια, και στην κορυφή στην πίστη, την ελπίδα και την αγάπη, από τις οποίες μεγαλύτερη είναι η αγάπη. Είναι γραμμένο σε σύντομα, σκληρά αποφθέγματα, που εύκολα τα θυμάται κανείς και δύσκολα τα ξεχνά. Τα μοναστήρια το διαβάζουν ολόκληρο κάθε Μεγάλη Τεσσαρακοστή, και η Δ΄ Κυριακή των Νηστειών τιμά τη μνήμη του Αγίου Ιωάννου. Η εικόνα της Κλίμακος στο Σινά, του 12ου αιώνα, δείχνει εκείνο για το οποίο προειδοποιεί το βιβλίο: μοναχούς που ανεβαίνουν προς τον Χριστό, και μερικούς από αυτούς να τους τραβούν δαίμονες από τα σκαλοπάτια.