მართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკა
7 თემა
მნიშვნელოვანიმართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკაკანონიკური სამართალისაეკლესიო სამართლის ერთობლიობა, რომლითაც ეკლესია იმართება: მოციქულთა კანონები, შვიდი მსოფლიო კრების კანონები, ადგილობრივი კრებებისა და ცალკეულ მამათა კანონები. კანონები გარემოებათა მიხედვით გამოიყენება „იკონომიით“ (მწყემსური მოქნილობით) ან „აკრივიით“ (მკაცრი დაცვით). წმიდა ნიკოდიმოს მთაწმიდელის „საჭე“ (პიდალიონი) სტანდარტული ბერძნული კრებულია.მნიშვნელოვანიმართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკაპიროვნების მართლმადიდებლური გაგებასამების შესახებ მოძღვრებიდან ამოსვლით, მართლმადიდებლობას ადამიანური პიროვნება ესმის, როგორც მიმართებითი, თავისუფალი და უნიკალური: სამპიროვანი ღმერთის ხატად შექმნილი. პიროვნება (ჰიპოსტასი) არ დაიყვანება ბუნებაზე, ინდივიდუალობაზე ან სოციალურ როლზე. პიროვნებისა და ბუნების კაპადოკიურ განსხვავებას ღრმა შედეგები აქვს ანთროპოლოგიისთვის, ეთიკისა და სოციალური თეორიისთვის.მართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკაეკუმენიზმი და ქრისტიანთაშორისი დიალოგიმართლმადიდებლობის დამოკიდებულება სხვა ქრისტიანულ გაერთიანებებთან რთულია. ეკლესიათა მსოფლიო საბჭოში ოფიციალური მონაწილეობა (1948 წლიდან) მართლმადიდებლობის შიგნით ძლიერ ანტიეკუმენისტურ მოძრაობებთან ერთად არსებობს. მიზანი კომპრომისი კი არა, სამოციქულო ჭეშმარიტების სისავსის მოწმობაა. ორმხრივი დიალოგები მიმდინარეობს რომაელ კათოლიკეებთან, აღმოსავლეთის ძველ ეკლესიებთან და ლუთერანებთან. დაძაბულობა „ეკლესიოლოგიურ ექსკლუზივიზმსა“ და „მწყემსურ ღიაობას“ შორის გადაუწყვეტელი რჩება.მართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკაიკონომია (მწყემსური განგებულება)მწყემსური მოქნილობის პრინციპი საეკლესიო კანონების გამოყენებისას: მკაცრი წესის (აკრივიის) მისადაგება ცალკეული ადამიანის საჭიროებისა და გარემოებისადმი მისი ცხონებისათვის. იკონომიას ეპისკოპოსი იყენებს. იგი მოძღვრებას არ ცვლის, არამედ დისციპლინაში წყალობას ავლენს. მაგალითი: სხვა აღმსარებლობიდან მოსულთა მიღება მირონცხებით, ხელახალი ნათლობის ნაცვლად.მართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკამართლმადიდებლობა და ელინისტური ფილოსოფიაეკლესიის მამებმა ბერძნული ფილოსოფია „მონათლეს“: პლატონური, არისტოტელური და სტოიკური ცნებები ქრისტიანული ჭეშმარიტების გამოსახატავად გამოიყენეს, წარმართული ღვთისმეტყველება კი უარყვეს. ძირითადი სინთეზები: ტერმინები არსი (უსია) და ჰიპოსტასი (კაპადოკიელები), ლოგოსის ღვთისმეტყველება (მოწამე იუსტინე ფილოსოფოსი), აპოფატიკური მეთოდი (ფსევდო-დიონისე არეოპაგელი). მართლმადიდებლობა დაჟინებით ამბობს, რომ ფილოსოფია ღვთისმეტყველებას ემსახურება და არა პირიქით: „ფილოსოფია ღვთისმეტყველების მხევალია“.მართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკამართლმადიდებლური ბიოეთიკამართლმადიდებლური პოზიციები ბიოეთიკის საკითხებზე: სიცოცხლე ჩასახვიდან იწყება (ამიტომ აბორტი მიუღებელია); ევთანაზია უარყოფილია (ტანჯვას გამომხსნელი მნიშვნელობა აქვს); ორგანოთა დონორობა, როგორც წესი, მიღებულია, როგორც სიყვარულის აქტი; ხელოვნური განაყოფიერება (IVF) ემბრიონების განადგურების გამო შეშფოთებას იწვევს; კლონირება უარყოფილია. ადამიანის სიცოცხლის სიწმიდე ჩასახვიდან ბუნებრივ სიკვდილამდე ფუძემდებლური პრინციპია.მართლმადიდებლური ფილოსოფია და ეთიკამართლმადიდებლური სოციალური სწავლებამართლმადიდებლობას კათოლიციზმის მსგავსი სოციალური ენციკლიკების ერთიანი ტრადიცია არ გააჩნია, მაგრამ სოციალურ პრინციპებს ღვთისმეტყველებიდან გამოიყვანს: პიროვნების ღირსება (ღვთის ხატი), საერთო სიკეთე (კინონია), ზრუნვა ღარიბებზე (მთ. 25), ქმნილებაზე მზრუნველობა, სახელმწიფო ხელისუფლების ზღვრები და სულიერის უპირატესობა მატერიალურზე. ბოლოდროინდელი დოკუმენტები: რუსეთის ეკლესიის „სოციალური კონცეფციის საფუძვლები“ (2000).