Οι Ιεροί Κανόνες Ζ΄ Οικουμενική Κανόνας 12
Κανόνας 12 Τα κτήματα εκκλησιών και μοναστηριών δεν επιτρέπεται να εκποιούνται
Κανόνες τῆς ἐν Νικαίᾳ Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Ζ´ Συνόδου
Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος · Νίκαια, 787 · συγκλήθηκε από την αυτοκράτειρα Ειρήνη και τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΣΤ΄ · Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος (Νίκαια, 787) στον χάρτη
Αν βρεθεί κάποιος επίσκοπος ή ηγούμενος να εκποιεί κάποια από τα ιδιοκαλλιεργούμενα κτήματα του επισκοπείου ή του μοναστηριού σε χέρια άρχοντα, ή να τα εκχωρεί σε άλλο πρόσωπο, η εκχώρηση να είναι άκυρη, σύμφωνα με τον κανόνα των αγίων Αποστόλων που λέει: «Ο επίσκοπος να έχει τη φροντίδα όλης της εκκλησιαστικής περιουσίας, και να τη διαχειρίζεται ως υπό την εποπτεία του Θεού· να μην του επιτρέπεται όμως να σφετερίζεται κάτι από αυτήν ή να χαρίζει στους δικούς του συγγενείς τα του Θεού· αν όμως είναι φτωχοί, να τους ενισχύει ως φτωχούς, αλλά να μην εκποιεί με αυτή την πρόφαση τα της Εκκλησίας». Αν όμως προφασίζονται ότι ο αγρός προκαλεί ζημία και δεν αποφέρει καμία ωφέλεια, ούτε και έτσι να παραχωρούν τον τόπο στους τοπικούς άρχοντες, αλλά σε κληρικούς ή γεωργούς. Αν όμως μεταχειριστούν πονηρή πανουργία, και αγοράσει άρχοντας τον αγρό από τον κληρικό ή τον γεωργό, και πάλι η πώληση να είναι άκυρη, και ο αγρός να αποκαθίσταται στο επισκοπείο ή στο μοναστήρι· και ο επίσκοπος ή ο ηγούμενος που το κάνει αυτό να εκδιωχθεί: ο μεν επίσκοπος από το επισκοπείο, ο δε ηγούμενος από το μοναστήρι, ως κάποιοι που σκορπίζουν κακώς όσα δεν συγκέντρωσαν.
Εἴ τις ἐπίσκοπος εὑρεθείη, ἢ ἡγούμενος, ἐκ τῶν αὐτουργίων τοῦ ἐπισκοπείου, ἢ τοῦ μοναστηρίου, ἐκποιούμενος εἰς ἀρχοντικὴν χεῖρα, ἢ ἑτέρῳ προσώπῳ ἐκδιδούς, ἄκυρον εἶναι τὴν ἔκδοσιν, κατὰ τὸν κανόνα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, τὸν λέγοντα· Πάντων τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων ὁ ἐπίσκοπος ἐχέτω τὴν φροντίδα, καὶ διοικείτω αὐτὰ ὡς Θεοῦ ἐφορῶντος· μὴ ἐξεῖναι δὲ αὐτῷ σφετερίζεσθαί τι ἐξ αὐτῶν, ἢ συγγενέσιν ἰδίοις τὰ τοῦ Θεοῦ χαρίζεσθαι· εἰ δὲ πένητες εἶεν, ἐπιχορηγείτω ὡς πένησιν, ἀλλὰ μὴ προφάσει τούτων τὰ τῆς ἐκκλησίας ἀπεμπολείτω. Εἰ δὲ προφασίζοιντο ζημίαν ἐμποιεῖν, καὶ μηδὲν πρὸς ὄνησιν τυγχάνειν τὸν ἀγρόν, μηδ᾿ οὕτω τοῖς κατὰ τόπον ἄρχουσιν ἐκδιδόναι τὸν τόπον, ἀλλὰ κληρικοῖς ἢ γεωργοῖς. Εἰ δὲ πανουργίᾳ πονηρᾷ χρήσοιντο, καὶ ἐκ τοῦ κληρικοῦ ἢ τοῦ γεωργοῦ ὠνήσηται ἄρχων τὸν ἀγρόν, καὶ οὕτως ἄκυρον εἶναι τὴν πρᾶσιν, καὶ ἀποκαθίστασθαι τῷ ἐπισκοπείῳ, ἢ τῷ μοναστηρίῳ· καὶ ὁ ἐπίσκοπος, ἢ ὁ ἡγούμενος, τοῦτο ποιῶν, ἐκδιωχθήτω· ὁ μὲν ἐπίσκοπος τοῦ ἐπισκοπείου, ὁ δὲ ἡγούμενος τοῦ μοναστηρίου· ὡς διασκορπίζοντες κακῶς, ἃ οὐ συνήγαγον.
Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, οι κανόνες
Απόδοση στη νέα ελληνική: του ίδιου του ιστότοπου, από το πρωτότυπο που βρίσκεται δίπλα. Πρωτότυπο: το κείμενο του Πηδαλίου, όπως μεταγράφηκε στο users.uoa.gr/~nektar και διορθώθηκε εδώ. Σχετικά με αυτά τα κείμενα.