Η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου

Η μακρύτερη από τις δύο Λειτουργίες, που τελείται δέκα φορές τον χρόνο: τις πέντε πρώτες Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τη Μεγάλη Πέμπτη και το Μεγάλο Σάββατο, τις παραμονές της Χριστού Γεννήσεως και των Θεοφανείων, και την ίδια τη μνήμη του Μεγάλου Βασιλείου, την 1η Ιανουαρίου. Διαφέρει από τη Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου σχεδόν μόνο στις ευχές του ιερέα, και πάνω απ’ όλα στην αναφορά της, η οποία εξιστορεί ολόκληρη την ιστορία της σωτηρίας, από τη δημιουργία, μέσα από τον Νόμο και τους προφήτες, ως την Ενανθρώπηση και τον Σταυρό, προτού επικαλεσθεί το Πνεύμα να αναδείξει τον άρτο Σώμα του Χριστού. Πιθανότατα είναι η ευχή που ανέπεμπε ο ίδιος ο Μέγας Βασίλειος στην Καισάρεια τον τέταρτο αιώνα, ή αναπτύχθηκε από αυτήν. Τις περισσότερες από αυτές τις ημέρες ο ύμνος στη Θεοτόκο δεν είναι το «Άξιόν εστιν» αλλά το «Επί σοι χαίρει, Κεχαριτωμένη, πάσα η κτίσις», του οποίου η εικόνα δείχνει ολόκληρη την κτίση συναγμένη γύρω της.