ლიტურგია და ღვთისმსახურება
წმიდა ბასილი დიდის ლიტურგია
ორ ლიტურგიას შორის უფრო ვრცელი, რომელიც წელიწადში ათჯერ აღესრულება: დიდი მარხვის პირველ ხუთ კვირიაკეს, დიდ ხუთშაბათსა და დიდ შაბათს, ქრისტეშობისა და ნათლისღების წინადღეებს და თავად წმიდა ბასილის ხსენების დღეს, 1 იანვარს. წმიდა იოანე ოქროპირის ლიტურგიისგან იგი თითქმის მხოლოდ მღვდლის ლოცვებით განსხვავდება, უპირველესად კი თავისი ანაფორით, რომელიც ხსნის მთელ ისტორიას მოგვითხრობს, შესაქმიდან რჯულისა და წინასწარმეტყველთა გავლით განკაცებამდე და ჯვრამდე, სანამ სულის გარდამოვლენას შესთხოვს, რათა პური ქრისტეს ხორცად გამოაჩინოს. დიდი ალბათობით, ეს არის ის ლოცვა, რომლითაც თავად წმიდა ბასილი ლოცულობდა კესარიაში IV საუკუნეში, ან მისგან აღმოცენდა. ამ დღეთა უმეტესობაში ღვთისმშობლის საგალობელი „ღირს არს“ კი არ იგალობება, არამედ „შენდამი იხარებს, მიმადლებულო, ყოველი დაბადებული“, რომლის ხატზეც მთელი ქმნილებაა გამოსახული, მის გარშემო შეკრებილი.
წყაროები
- Euchologion OCA, ღვთისმსახურების ტექსტები
- St. Basil the Great, On the Holy Spirit NPNF
- The Divine Liturgy of St. Basil the Great, the anaphora