საეკლესიო კალენდარი და დღესასწაულები
ვნების შვიდეული
აღდგომის წინა უკანასკნელი შვიდეული, რომელიც დღითიდღე ვნებათა რიგით აღესრულება. პირველ სამ საღამოს სიძის მსახურება სრულდება, „აჰა ესე სიძე მოვალს შუაღამესა“, ხოლო დიდ ოთხშაბათს ბევრ სამრევლოში ზეთის კურთხევის საიდუმლოს ყველასთვის აღასრულებენ. დიდ ხუთშაბათს საიდუმლო სერობა აღინიშნება წმიდა ბასილი დიდის ლიტურგიით, საღამოს კი ვნების თორმეტი სახარება იკითხება, და ბერძნული წესით მეხუთის შემდეგ ჯვარცმა გამოაქვთ. დიდ პარასკევს, როცა ლიტურგია საერთოდ არ აღესრულება, სამეფო ჟამნი იკითხება, მწუხრზე კი ქრისტეს სხეულს ჯვრიდან ჩამოხსნიან და საფლავად დაასვენებენ გარდამოხსნაში (ეპიტაფიონში); იმ ღამის ცისკარზე მის გარშემო გოდების საგალობლები იგალობება და მას ლიტანიობით გამოასვენებენ. დიდი შაბათის დილით წმიდა ბასილი დიდის ლიტურგია აღესრულება ძველი აღთქმის თხუთმეტი საკითხავით, ვიდრე შესამოსელს მუქიდან თეთრად შეცვლიან და გუნდი იგალობებს „აღდეგ, ღმერთო, განსაჯე ქუეყანა“ (ფსალმ. 81:8). იმ დღეს ჯოჯოხეთად შთასვლა აღინიშნება, მდუმარებაში, აღდგომის შუაღამემდე.
წყაროები
- Lenten Triodion archive.org, სათხოვრად
- Holy Week and Easter in the Greek Tradition (trans. George Papadeas)
- The Triodion, the Services of Holy Week archive.org, სათხოვრად