საეკლესიო კალენდარი და დღესასწაულები
აღდგომა (პასექი)
ქრისტეს აღდგომა, დღესასწაულთა დღესასწაული და დღე, რომელსაც წლის ყოველი კვირიაკე იმეორებს. ნიკეაში მამებმა ითხოვეს, რომ მთელ ეკლესიას იგი ერთსა და იმავე კვირიაკეს აღენიშნა, იუდაური კალენდრისგან დამოუკიდებლად გამოთვლილს; მართლმადიდებელი ეკლესია ამ კვირიაკეს დღემდე იულიუსის კალენდრითა და ძველი ალექსანდრიული ცხრილებით პოულობს, ამიტომ იგი, როგორც წესი, დასავლეთის აღდგომაზე გვიან მოდის, ზოგჯერ კი იმავე დღეს. შუაღამის წინა სიბნელეში საკურთხევლიდან ნათელი გამოაქვთ და იგი სანთლიდან სანთელს გადაეცემა, ხალხი ლიტანიობით გამოდის, და ტაძრის გარეთ პირველად იგალობება ტროპარი. ორმოცი დღის განმავლობაში მისალმებაა „ქრისტე აღდგა!“, პასუხი კი „ჭეშმარიტად აღდგა!“, და ტროპარი ყოველი ღვთისმსახურების დასაწყისში „მეუფეო ზეცათაოს“ ცვლის. მომდევნო შვიდეული ერთ დღედ აღინიშნება, სამეუფო კარი ღიაა, ხოლო წმიდა იოანე ოქროპირის სიტყვა, რომელიც იმ ღამეს იკითხება, ყველას დღესასწაულზე უხმობს, მათაც, ვინც იმარხულა, და მათაც, ვინც არა.
ტექსტი
აღდგომის ტროპარი
ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი.
Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι ζωὴν χαρισάμενος.
პირველად შუაღამისას, ტაძრის გარეთ იგალობება, შემდეგ კი მთელი ღამის განმავლობაში კვლავ და კვლავ, და ორმოცი დღის განმავლობაში ყოველ ღვთისმსახურებაზე, აღდგომის წარგზავნამდე.
წყაროები
კავშირები
- I მსოფლიო საეკლესიო კრება (ნიკეა, 325)
- დიდი მარხვა
- ვნების შვიდეული
- ზატიკი (პენტიკოსტარიონი)
- საყოველთაო აღდგომა
- სოტერიოლოგია (ცხონება)
- ფინეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
- ქრისტეს ამაღლება
- ღირსი იოანე დამასკელი (დაახლ. 676-749)
- წმიდა გრიგოლ V კონსტანტინოპოლელი
- წმიდა იოანე ოქროპირი (დაახლ. 349-407)
- წმიდა მარიამ მაგდალელი
- წმიდა მოციქული თომა
- ჯვარი და ჯვარცმა
- ჯოჯოხეთში ჩასვლა