საეკლესიო კალენდარი და დღესასწაულები
დიდი მარხვა
ორმოცდღიანი მზადება აღდგომისთვის, რომელსაც მარხვანის ერთი საგალობელი მარხვის გაზაფხულს უწოდებს. მასთან ოთხი კვირიაკე მიგვიყვანს: მეზვერისა და ფარისევლის, უძღები შვილის, საშინელი სამსჯავროსი და შენდობის კვირიაკე, რომლის მწუხრიც იმით სრულდება, რომ ყველა ერთმანეთს, სათითაოდ, შენდობას სთხოვს და აძლევს. შემდეგ დგება დიდი მარხვის პირველი დღე, და პირველ შვიდეულში, დიდი შემდგომი მწუხრისას, წმიდა ანდრია კრეტელის დიდი კანონი ოთხ ნაწილად იკითხება. კვირიაკეებზე აღინიშნება ხატების აღდგენა, წმიდა გრიგოლ პალამა, ჯვარი, ღირსი იოანე კიბისაღმწერელი და ღირსი მარიამ მეგვიპტელი. სადაგ დღეებში სრული ლიტურგია არ აღესრულება: ოთხშაბათობით და პარასკევობით მორწმუნენი საღამოს პირველშეწირულ ძღვენს ეზიარებიან, ბერძნული წესით პარასკევობით ღვთისმშობლის მისალმებანი (დაუჯდომლიდან) იგალობება, ხოლო წმიდა ეფრემ ასურის ლოცვა ყოველ ღვთისმსახურებაზე მეტანიებით ითქმის. მისი მარხვა წლის ყველაზე მკაცრია და ლოცვითა და მოწყალების გაცემით სრულდება. ორმოცი დღე ლაზარეს შაბათის წინა პარასკევს მთავრდება, და იწყება ვნების შვიდეული.
წყაროები
- Alexander Schmemann, Great Lent
- Lenten Triodion (liturgical book) archive.org, სათხოვრად
- The Triodion, the Sundays of Great Lent archive.org, სათხოვრად
- St. Ephraim the Syrian, the Lenten Prayer
კავშირები
- აღდგომა (პასექი)
- ბზობა (უფლის შესვლა იერუსალიმში)
- დაუჯდომელი (აკათისტო)
- ვნების შვიდეული
- კიბე ანუ კლემაქსი
- მართლმადიდებლობის ზეიმი
- მარხვა
- მარხვანი (ტრიოდიონი)
- მიცვალებულთა მოსახსენიებელი შაბათები
- მოწყალება და ქველმოქმედება
- პენთოსი (ცრემლთა ნიჭი)
- პირველშეწირულის ლიტურგია
- სინანული (მეტანოია)
- ტიპიკონი
- ღირსი ეფრემ ასური
- ღირსი იოანე კიბისაღმწერელი
- ღირსი მარიამ მეგვიპტელი
- შემდგომი მწუხრისა (აპოდიპნონი)
- შობის მარხვა
- წმიდა ანდრია კრეტელის დიდი კანონი
- წმიდა ანდრია, კრეტელი მთავარეპისკოპოსი
- წმიდა ბასილი დიდის ლიტურგია
- წმიდა გრიგოლ პალამა (1296-1359)
- წმიდა დიდმოწამე თეოდორე ტირონი
- წმიდა ორმოცი სებასტიელი მოწამე