ლიტურგია და ღვთისმსახურება
დაუჯდომელი (აკათისტო)
მართლმადიდებელი ეკლესიის ყველაზე ცნობილი და საყვარელი საგალობელი, ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი. „აკათისტო“ ნიშნავს „დაუჯდომელს“: მრევლი მთელი გალობის განმავლობაში ფეხზე დგას. შექმნილია V-VI საუკუნეებში (მას სხვადასხვაგვარად მიაწერენ წმიდა რომანოზ ტკბილადმგალობელს ან პატრიარქ სერგის). სრულად იგალობება დიდი მარხვის მე-5 შაბათს და სხვა დროსაც. შედგება 24 სტროფისგან, რომლებიც „გიხაროდენ“-ის მიმართვებით მონაცვლეობს.
ტექსტი
კონდაკი და მისამღერი
შენ, ზესთამბრძოლსა მხედართმთავარსა, ძლევისა საგალობელსა და, ვითარცა ჭირთაგან ხსნილი, სამადლობელსა აღგიწერ მე, ქალაქი შენი, ღვთისმშობელო;
არამედ ვითარცა გაქუს ძლიერება უბრძოლველი, ყოველთაგან განსაცდელთა განმათავისუფლე მე, რათა ვღაღადებდე შენდა: გიხაროდენ, სძალო უსძლოო.
Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια, ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια ἀναγράφω σοι ἡ Πόλις σου, Θεοτόκε·
ἀλλ᾽ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον, ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον, ἵνα κράζω σοι· Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.
საგალობელი ოცდაოთხ სტროფს მოიცავს, ბერძნული ანბანის თითო ასოზე თითოს, და აქ მისი სრულად მოყვანა შეუძლებელია. ესაა ორი ნაწილი, რომელიც ყველამ იცის: კონდაკი, რომლითაც იგი იწყება და რომელიც კონსტანტინოპოლმა 626 წელს ალყის მოხსნის შემდეგ იგალობა, და მისალმება, რომლითაც ყოველი მეორე სტროფი მთავრდება. ქართული ეკლესია ამ კონდაკს მრავლობით რიცხვში გალობს („სამადლობელსა შევსწირავთ ... მონანი შენნი“) და ქალაქს არ ახსენებს; აქ ბერძნული ტექსტის თარგმანია მოცემული.
წყაროები
- Triodion (Lenten liturgical book: contains the full Akathist) archive.org, სათხოვრად
- St. Romanos the Melodist, Kontakion on the Annunciation (model for the Akathist)
- Menaion (December 9: Conception of the Theotokos, context for Akathist origins) OCA-ს კალენდარი