ფილოკალიაცოდნის რუკა

ლიტურგია და ღვთისმსახურება

საღმრთო ლიტურგია

საღმრთო ლიტურგია, ავტორი: Zorzis, 2018-01-15 20:21:30
Zorzis, 2018-01-15 20:21:30 Public domain

მართლმადიდებელი ეკლესიის ევქარისტია და ღვთისმსახურება, რომლისკენაც ყველა სხვა ღვთისმსახურება მიემართება. მისი პირველი ნაწილი ერს ღვთის სიტყვის გარშემო კრებს: ანტიფონები, მცირე გამოსვლა სახარებით, სამწმიდაო, სამოციქულო და სახარება. მეორე ნაწილი მონათლულებს ეკუთვნის: დიდი გამოსვლა ძღვნით, მრწამსი, ანაფორა თავისი ეპიკლეზისით, საუფლო ლოცვა და ზიარება. მართალი ნიკოლოზ კაბასილა მის ყოველ ნაწილს ქრისტეს საქმის ერთ მომენტად განმარტავდა, განკაცებიდან მოყოლებული თანმიმდევრობით, ხოლო მთავარ ვლადიმირის ელჩებმა, რომლებიც კონსტანტინოპოლის დიდ ეკლესიაში ლიტურგიას დაესწრნენ, თქვეს, რომ არ იცოდნენ, ცაში იყვნენ თუ დედამიწაზე. წლის განმავლობაში სამი ლიტურგია აღესრულება: წმიდა იოანე ოქროპირისა უმეტეს დღეებში, წმიდა ბასილი დიდისა ათჯერ, ხოლო პირველშეწირულის ლიტურგია დიდი მარხვის სადაგ დღეებში, უმთავრესად ოთხშაბათობით და პარასკევობით, და ვნების შვიდეულის პირველ სამ დღეს. წმიდა იაკობის ლიტურგია, იერუსალიმის უძველესი ლიტურგია, ზოგან მისი ხსენების დღეს აღესრულება.

ტექსტები

ქერუბიმთა საგალობელი

რომელნი ქერუბიმთა საიდუმლოდ ვემსგავსებით და ცხოველსმყოფელსა სამებასა სამწმიდაოსა საგალობელსა უგალობთ,

ყოველი სოფლიური ზრუნვა აწ განვიშოროთ, ვითარცა მეუფისა ყოველთასა შემწყნარებელთა, რომელსა ანგელოზთა წესნი უხილავად მცველად თან ახლავან. ალილუია.

Οἱ τὰ Χερουβὶμ μυστικῶς εἰκονίζοντες, καὶ τῇ ζωοποιῷ Τριάδι τὸν τρισάγιον ὕμνον προσᾴδοντες,

πᾶσαν τὴν βιωτικὴν ἀποθώμεθα μέριμναν, ὡς τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι, ταῖς ἀγγελικαῖς ἀοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν. Ἀλληλούϊα.

იგალობება დიდი გამოსვლისას, როცა ძღვენი საკურთხევლისკენ მიაქვთ. საგალობელი გამოსვლისთვის წინადადების შუაში წყდება და მის შემდეგ სრულდება.

ნეტარებანი

სასუფეველსა შენსა მომიხსენენ ჩუენ, უფალო, ოდეს მოხვიდე სუფევითა შენითა.

ნეტარ იყვნენ გლახაკნი სულითა, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათაი. ნეტარ იყვნენ მგლოვარენი, რამეთუ იგინი ნუგეშინის-ცემულ იქმნნენ. ნეტარ იყვნენ მშვიდნი, რამეთუ მათ დაიმკვიდრონ ქუეყანაი.

ნეტარ იყვნენ, რომელთა ჰშიოდის და სწყუროდის სიმართლისათვის, რამეთუ იგინი განძღენ. ნეტარ იყვნენ მოწყალენი, რამეთუ იგინი შეიწყალნენ. ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ.

ნეტარ იყვნენ მშვიდობის-მყოფელნი, რამეთუ იგინი ძედ ღმრთისად იწოდნენ. ნეტარ იყვნენ დევნულნი სიმართლისათვის, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათაი.

ნეტარ იყვნეთ თქუენ, რაჟამს გყუედრიდენ და გდევნიდენ და თქუან ყოველი სიტყვაი ბოროტი თქუენდა მომართ სიცრუვით ჩემთვის. გიხაროდენ და მხიარულ იყვენით, რამეთუ სასყიდელი თქუენი ფრიად არს ცათა შინა.

Ἐν τῇ βασιλείᾳ σου μνήσθητι ἡμῶν, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου.

Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται. Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν.

Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται. Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται.

Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται. Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Μακάριοί ἐστε, ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ῥῆμα καθ’ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ. Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

მთ. 5:3-12. სლავურ წესში კვირიაკის ლიტურგიაზე მესამე ანტიფონად იგალობება, რომლის დროსაც მცირე გამოსვლა სრულდება, და მას წინ უძღვის ჯვარზე გაკრული ავაზაკის ლოცვა. ქართულ ტექსტში მეორე ნეტარება ასე იკითხება: „ნეტარ იყვნენ მგლოვარენი გულითა“.

ჩამოლოცვა

ქრისტემან, ჭეშმარიტმან ღმერთმან ჩუენმან, მეოხებითა ყოვლადუხრწნელისა დედისა თვისისა და ყოველთა წმიდათათა, შეგვიწყალნეს და გვაცხოვნეს ჩუენ, ვითარცა სახიერ არს და კაცთმოყუარე.

Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ἡμῶν, ταῖς πρεσβείαις τῆς παναχράντου αὐτοῦ Μητρὸς καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, ἐλεήσαι καὶ σώσαι ἡμᾶς, ὡς ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος.

ლიტურგიის უკანასკნელი სიტყვები, უმოკლესი სახით. კვირიაკეს იგი იწყება სიტყვებით „მკვდრეთით აღდგომილმან“, სრული სახით კი დღის წმიდანებსა და ლიტურგიის ავტორს ასახელებს.

წყაროები

კავშირები

რუკაზე ნახვა