Ο Λόγος και οι λόγοι

Κάθε κτιστό ον έχει έναν λόγο, μια αρχή με την οποία ο Θεός το θέλει, και όλοι αυτοί οι λόγοι συνέχονται στον έναν Λόγο που έγινε σάρκα. Ο Άγιος Μάξιμος το αναπτύσσει στην έβδομη από τις «Απορίες» (Ambigua): οι λόγοι δεν είναι τα ίδια τα πράγματα ούτε ένας χωριστός κόσμος ιδεών· είναι τα θελήματα του Θεού για κάθε πράγμα, άκτιστα μέσα σε Αυτόν, και η αιτία που κάθε πράγμα είναι αυτό που είναι. Το να γνωρίσει κανείς αληθινά ένα κτίσμα σημαίνει επομένως να το αναγάγει στον Δημιουργό του, και η αμαρτία είναι η άρνηση να το κάνει. Αυτή είναι η ορθόδοξη απάντηση στις πλατωνικές ιδέες, και γι’ αυτό η φυσική θεωρία στέκεται ως στάδιο της πνευματικής ζωής ανάμεσα στην τήρηση των εντολών και στη γνώση του Θεού.