წმიდანები და ეკლესიის მამები
წმიდა მარკოზ ეფესელი (1394-1444)
მანუელ ევგენიკოსი, რიტორიკის მასწავლებელი, რომელიც ბერი გახდა, ხოლო 1437 წელს ეფესოს, წმიდა იოანეს კათედრის, მიტროპოლიტი, რათა ფერარა-ფლორენციის საუნიო კრებას ბერძნული დელეგაციის წამყვანი ღვთისმეტყველის სახით დასწრებოდა. თხუთმეტი თვის განმავლობაში, როცა იმპერია თურქთა წინააღმდეგ დასავლეთის დახმარებას ითხოვდა, იგი დაობდა ფილიოკვეზე, სალხინებელზე, ეპიკლეზისზე და პაპის პრეტენზიებზე, ხოლო როცა უნიის დადგენილება ბერძნებს წარუდგინეს, დამსწრე ეპისკოპოსთაგან მხოლოდ მან არ მოაწერა მას ხელი. სამშობლოში იგი მათი ხმა გახდა, ვინც უნია უარყო, ესენი კი ეკლესიის უმრავლესობა იყვნენ: კონსტანტინოპოლის სამღვდელოებამ და ერმა უნია არ მიიღო, აღმოსავლეთის პატრიარქებმა კი იგი დაგმეს. იგი 1444 წელს აღესრულა და ითხოვა, რომ მის დაკრძალვაზე არ ელოცა არავის მათგანს, ვინც უნია მიიღო. წმიდანად შეირაცხა 1734 წელს. ხსენება: 19 იანვარი.
წყაროები
- St. Mark of Ephesus, Encyclical to All Orthodox Christians (1440)
- St. Mark of Ephesus, the Syllogistic Chapters against the Latins
- Sylvester Syropoulos, Memoirs of the Council of Florence
- The Menaion, 19 January OCA-ს კალენდარი