ღვთისმეტყველება და დოგმატები
ფილიოკვეს შესახებ დავა
სიტყვები „და ძისაგან“, რომლებიც ლათინურ დასავლეთში დაემატა მრწამსის სიტყვებს, რომ სულიწმიდა მამისაგან გამოვალს. ისინი პირველად ესპანეთში ჩნდება, ტოლედოში, 589 წელს, და ფრანკთა ეკლესიაში ვრცელდება; კარლოს დიდის ღვთისმეტყველები მათ დამატებას მოითხოვდნენ, რომის პაპმა ლეონ III-მ კი უარი თქვა და მრწამსი მათ გარეშე ვერცხლის ფარებზე ამოაკვეთინა წმიდა პეტრეს ტაძარში. თავად რომმა მათი გალობა მხოლოდ დაახლოებით 1014 წლიდან დაიწყო. მართლმადიდებლური შედავება ორმხრივია. კანონიკური თვალსაზრისით, მსოფლიო კრების მრწამსი ეკლესიის მხოლოდ ერთმა ნაწილმა შეცვალა, მაშინ როცა ეფესომ ყოველგვარი სხვა მრწამსი აკრძალა. ღვთისმეტყველებითი თვალსაზრისით, ძის სულის მეორე სათავედ აღიარება მამის მონარქიას არღვევს და პირებს მათ საერთო არსში აღრევს. წმიდა ფოტი, 879-880 წლების კრება და წმიდა მარკოზ ეფესელი, თითოეული, ამ პოზიციას მტკიცედ იცავდა, და ეს დღემდე ერთ-ერთი საკითხია ეკლესიებს შორის.
ტექსტი
თავად ეს მუხლი
რომელი მამისაგან გამოვალს
τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον
ლათინური ჩამატება
qui ex Patre Filioque procedit
რომელი მამისაგან „და ძისაგან“ გამოვალს
მთელი დავა ერთ სიტყვაზეა. ბერძნული 381 წლის საკრებო ტექსტია; ლათინური ჩამატებული ფორმაა, რომელიც არცერთ მსოფლიო კრებას არ დაუმტკიცებია და რომელსაც თავად რომი საუკუნეების განმავლობაში ეწინააღმდეგებოდა, სანამ მიიღებდა.
წყაროები
- St. Photius the Great, Mystagogy of the Holy Spirit archive.org, სათხოვრად
- Council of Constantinople (879-880 AD), the Horos
- Third Ecumenical Council (431 AD), Canon 7 კანონი, ბერძნულად და ინგლისურად
- St. Mark of Ephesus, the Syllogistic Chapters against the Latins