ღვთისმეტყველება და დოგმატები
ღვთის ხატება და მსგავსება
„გავაჩინოთ კაცი ჩვენს ხატად, ჩვენს მსგავსებად“, ამბობს დაბადება (დაბ. 1:26), და მამებმა ამ ორ სიტყვას დიდი მნიშვნელობა მიანიჭეს. წმიდა ირინეოსიდან მოყოლებული, ბევრი ხატებას იმად კითხულობდა, რაც ყოველ ადამიანს შესაქმით აქვს, გონება, თავისუფლება, ღმერთთან ზიარების უნარი, ხოლო მსგავსებას იმად, რისთვისაც ხატებაა მოცემული, ღვთის მსგავსად გახდომად, რაც განღმრთობაა. ერთს შესაქმით ვფლობთ, წერდა ერთ-ერთი მათგანი, მეორეს კი თავისუფალი არჩევანით ვიძენთ. ყველა მამა ამ სიტყვებს ასე არ მიჯნავდა, მაგრამ ყველა ასწავლიდა, რომ ხატება ცოდვით ბნელდება და არასოდეს ნადგურდება, და რომ ქრისტე, მამის ჭეშმარიტი ხატი, მოვიდა მის აღსადგენად. ხატება პიროვნების ნაწილი კი არა, მთელი პიროვნებაა, სხეულიც და სულიც, და ეკლესია ამის მიხედვით მოქმედებს: ლიტურგიაზე დიაკონი ჯერ ხატებს აკმევს, შემდეგ ხალხს, რადგან ისინიც ხატები არიან.
წყაროები
- Genesis 1:26-27 სეპტუაგინტა
- St. Irenaeus, Against Heresies V.6.1 ANF
- St. Maximus the Confessor, Ambigua 7
- Vladimir Lossky, Mystical Theology, Ch. 6 CCEL
- St. Gregory of Nyssa, On the Making of Man NPNF
- St. Basil the Great (attr.), On the Origin of Humanity I.16
კავშირები
- განკაცება
- განკაცების შესახებ (წმიდა ათანასე დიდი)
- თეოზისი (განღმრთობა)
- მღვდელმოწამე ირინეოს ლიონელი (დაახლ. 130-202)
- პიროვნების მართლმადიდებლური გაგება
- ღირსი მაქსიმე აღმსარებელი (დაახლ. 580-662)
- შესაქმე და კოსმოლოგია
- წინაპართა ცოდვა (და არა პირველქმნილი ცოდვა ლათინური გაგებით)
- წმიდა ბასილი დიდი (330-379)
- წმიდა გრიგოლ ნოსელი (დაახლ. 335-395)
- ხატის ღვთისმეტყველება