ხატწერის ძირითადი სტილები

ხატწერის გზები ერთი ტრადიციის ფარგლებში, რომელთაგან თითოეულს ერთი და იგივე სახეები, ერთი და იგივე დღესასწაულები და ერთი და იგივე კანონი ბოჭავს. ფორმები ბიზანტიამ დაადგინა, მაკედონური და კომნენოსური საუკუნეებიდან XIV საუკუნის პალეოლოგოსურ მხატვრობამდე, თავისი მოძრაობითა და ნათლით. ნოვგოროდი სუფთა ფერითა და თამამი ხაზით ხატავდა, მოსკოვმა კი ტრადიციას თეოფანე ბერძენი, ანდრია რუბლიოვი და დიონისე მისცა. 1453 წლის შემდეგ კრეტელმა მხატვრებმა, მათ შორის თეოფანე კრეტელმა, ვენეციის ხელქვეით ბიზანტიური მანერა ცოცხლად შეინარჩუნეს და ათონს ასწავლეს, ხოლო სერბეთმა, ბულგარეთმა, რუმინეთმა და საქართველომ თითოეულმა მას საკუთარი კილო მისცა. XVIII და XIX საუკუნეებში მხატვრობის დიდი ნაწილი დასავლური ხელოვნების ნატურალიზმისკენ შებრუნდა, XX საუკუნემ კი იგი უკან მოაბრუნა: ფოტის კონტოგლუ საბერძნეთში და ლეონიდ უსპენსკი პარიზში ძველ ნიმუშებსა და მათ ძველ საფუძვლებს დაუბრუნდნენ.