Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος

Επειδή έπρεπε και όσοι απουσίασαν από την αγία σύνοδο και έμειναν στην ύπαιθρο ή στην πόλη για κάποια αιτία, είτε εκκλησιαστική είτε σωματική, να μην αγνοούν όσα θεσπίστηκαν σε αυτήν, γνωστοποιούμε στην αγιότητα και την αγάπη σας ότι, αν κάποιος μητροπολίτης της επαρχίας, αφού αποστάτησε από την αγία και οικουμενική σύνοδο, προσχώρησε στο συνέδριο της αποστασίας ή προσχωρήσει στο εξής, ή είχε ή θα έχει τα φρονήματα του Κελεστίου, αυτός δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να ενεργήσει οτιδήποτε εναντίον των επισκόπων της επαρχίας, αφού η σύνοδος τον έχει ήδη, από τώρα, αποβάλει από κάθε εκκλησιαστική κοινωνία, και είναι ανενέργητος. Αλλά και στους ίδιους τους επισκόπους της επαρχίας και στους γύρω μητροπολίτες, που έχουν ορθόδοξα φρονήματα, θα υπόκειται, ώστε να αποβληθεί εντελώς και από τον βαθμό της επισκοπής.

Αν όμως κάποιοι επίσκοποι της επαρχίας απουσίασαν από την αγία σύνοδο και προσχώρησαν στην αποστασία ή επιχειρήσουν να προσχωρήσουν, ή και, αφού υπέγραψαν την καθαίρεση του Νεστορίου, γύρισαν πίσω στο συνέδριο της αποστασίας, αυτοί, σύμφωνα με όσα φάνηκαν καλά στην αγία σύνοδο, να είναι εντελώς αλλότριοι της ιερωσύνης και να εκπίπτουν από τον βαθμό τους.

Αν όμως κάποιοι από τους κληρικούς σε κάθε πόλη ή ύπαιθρο αποκλείστηκαν από την ιερωσύνη από τον Νεστόριο και από όσους είναι μαζί του, επειδή φρονούσαν ορθά, κρίναμε δίκαιο να ξαναπάρουν και αυτοί τον δικό τους βαθμό. Και γενικά διατάζουμε οι κληρικοί που ομοφρονούν με την ορθόδοξη και οικουμενική σύνοδο να μην υπόκεινται καθόλου, με κανέναν τρόπο, στους επισκόπους που αποστάτησαν ή αποστατούν.

Αν όμως κάποιοι από τους κληρικούς αποστατήσουν και τολμήσουν, είτε ιδιωτικά είτε δημόσια, να έχουν τα φρονήματα του Νεστορίου ή τα φρονήματα του Κελεστίου, κρίθηκε δίκαιο από την αγία σύνοδο να είναι και αυτοί καθηρημένοι.

Όσοι όμως καταδικάστηκαν για άτοπες πράξεις από την αγία σύνοδο ή από τους δικούς τους επισκόπους, και σε αυτούς ο Νεστόριος και όσοι έχουν τα φρονήματά του επιχείρησαν ή επιχειρήσουν, αντικανονικά, σύμφωνα με την αδιαφορία του σε όλα, να αποδώσουν κοινωνία ή βαθμό, κρίναμε δίκαιο να μην ωφελούνται σε τίποτε και να παραμένουν παρ’ όλα αυτά καθηρημένοι.

Ομοίως επίσης, αν κάποιοι θελήσουν να κλονίσουν με οποιονδήποτε τρόπο όσα έγιναν για την κάθε υπόθεση στην αγία σύνοδο της Εφέσου, η αγία σύνοδος όρισε, αν είναι επίσκοποι ή κληρικοί, να αποπίπτουν εντελώς από τον δικό τους βαθμό· αν όμως είναι λαϊκοί, να είναι ακοινώνητοι.

Αφού διαβάστηκαν αυτά, η αγία σύνοδος όρισε να μην επιτρέπεται σε κανέναν να προβάλλει, δηλαδή να συγγράφει ή να συνθέτει, άλλη πίστη εκτός από εκείνη που ορίστηκε από τους αγίους Πατέρες που συγκεντρώθηκαν στην πόλη των Νικαέων, με το Άγιο Πνεύμα. Όσοι όμως τολμούν ή να συνθέτουν άλλη πίστη ή έστω να την παρουσιάζουν ή να την προσφέρουν σε όσους θέλουν να επιστρέψουν στην επίγνωση της αλήθειας, είτε από την ειδωλολατρία είτε από τον ιουδαϊσμό είτε από οποιαδήποτε αίρεση, αυτοί, αν είναι επίσκοποι ή κληρικοί, να είναι αλλότριοι, οι επίσκοποι της επισκοπής και οι κληρικοί του κλήρου· αν όμως είναι λαϊκοί, να αναθεματίζονται. Κατά τον ίδιο τρόπο, αν εντοπιστούν κάποιοι, είτε επίσκοποι είτε κληρικοί είτε λαϊκοί, να φρονούν ή να διδάσκουν όσα περιέχονται στην έκθεση που παρουσιάστηκε από τον πρεσβύτερο Χαρίσιο σχετικά με την ενανθρώπηση του μονογενούς Υιού του Θεού, δηλαδή τα μιαρά και διεστραμμένα δόγματα του Νεστορίου, τα οποία και επισυνάπτονται, να υπόκεινται στην απόφαση αυτής της αγίας και οικουμενικής συνόδου· ώστε, δηλαδή, ο επίσκοπος να αποξενώνεται από την επισκοπή και να είναι καθηρημένος· ο κληρικός ομοίως να εκπίπτει από τον κλήρο· αν όμως κάποιος είναι λαϊκός, να αναθεματίζεται και αυτός, όπως ειπώθηκε προηγουμένως.

Ένα πράγμα που καινοτομείται αντίθετα προς τους εκκλησιαστικούς θεσμούς και τους κανόνες των αγίων Αποστόλων και αγγίζει την ελευθερία όλων το ανήγγειλε ο θεοφιλέστατος συνεπίσκοπος Ρηγίνος και μαζί του οι θεοφιλέστατοι επίσκοποι της επαρχίας των Κυπρίων, Ζήνων και Ευάγριος. Γι’ αυτό, επειδή τα κοινά δεινά χρειάζονται μεγαλύτερη θεραπεία, αφού φέρνουν και μεγαλύτερη βλάβη, και μάλιστα αν δεν υπήρξε καν αρχαίο έθος ώστε ο επίσκοπος της πόλης των Αντιοχέων να κάνει τις χειροτονίες στην Κύπρο, όπως έδειξαν με τις αναφορές τους και με τις δικές τους φωνές οι ευλαβέστατοι άνδρες που προσήλθαν στην αγία σύνοδο, όσοι προΐστανται των αγίων εκκλησιών της Κύπρου θα παραμένουν ανενόχλητοι και ελεύθεροι από βία, σύμφωνα με τους κανόνες των οσίων Πατέρων και την αρχαία συνήθεια, κάνοντας οι ίδιοι τις χειροτονίες των ευλαβέστατων επισκόπων· το ίδιο θα τηρηθεί και στις άλλες διοικήσεις και στις επαρχίες παντού· ώστε κανένας από τους θεοφιλέστατους επισκόπους να μην καταλαμβάνει άλλη επαρχία, που δεν ήταν ανέκαθεν και από την αρχή κάτω από το δικό του χέρι ή έστω των πριν από αυτόν· αλλά, και αν κάποιος κατέλαβε κάποια και την υπήγαγε στον εαυτό του με βία, να την αποδώσει· για να μην παραβαίνονται οι κανόνες των Πατέρων, ούτε να παρεισφρέει με το πρόσχημα της ιερουργίας η αλαζονεία της κοσμικής εξουσίας, ούτε να χάσουμε σιγά σιγά, χωρίς να το καταλάβουμε, την ελευθερία που μας χάρισε με το δικό του αίμα ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο ελευθερωτής όλων των ανθρώπων. Φάνηκε καλό λοιπόν στην αγία και οικουμενική σύνοδο να διατηρούνται σε κάθε επαρχία καθαρά και ελεύθερα από βία τα δίκαια που της ανήκουν από την αρχή και ανέκαθεν, σύμφωνα με το έθος που επικράτησε από παλιά, ενώ κάθε μητροπολίτης έχει την άδεια να λάβει αντίγραφα των πρακτικών για τη δική του ασφάλεια. Αν όμως κάποιος προσκομίσει διάταξη αντίθετη προς όσα ορίστηκαν τώρα, φάνηκε καλό σε όλη την αγία και οικουμενική σύνοδο αυτή να είναι άκυρη.