წმიდა კანონები ეფესო
III მსოფლიო საეკლესიო კრება
Κανόνες τῆς ἐν Ἐφέσῳ Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Γ´ Συνόδου
ეფესო, 431 · მომწვევი: იმპერატორი თეოდოსი მცირე · 8 კანონი · III მსოფლიო საეკლესიო კრება (ეფესო, 431) რუკაზე
რვა კანონი იმ კრებისა, რომელმაც ნესტორი დაგმო და ქალწული ღვთისმშობლად აღიარა. ექვსი მათგანი ეხება ეპისკოპოსებსა და კლირიკოსებს, რომლებიც ნესტორს მიემხრნენ; მეშვიდე კრძალავს, რომ ვინმემ შეადგინოს ან შესთავაზოს ნიკეისაგან განსხვავებული სხვა მრწამსი; მერვე იცავს კვიპროსის ეკლესიის დამოუკიდებლობას ანტიოქიის ეპისკოპოსისაგან, და მასთან ერთად პრინციპს, რომ არც ერთ ეპისკოპოსს არ შეუძლია მიიტაცოს სამთავრო, რომელიც არასოდეს ყოფილა მისი.
კანონი 1 განდგომილებას მიმხრობილი მიტროპოლიტი განიდევნება
ვინაიდან საჭირო იყო, რომ წმიდა კრებაზე არმყოფნიც და რაიმე მიზეზით, საეკლესიოთი თუ ხორციელით, სოფლად ან ქალაქად დარჩენილნიც არ ყოფილიყვნენ უმეცარნი მასზე დადგენილისა, ვაუწყებთ თქვენს სიწმიდესა და სიყვარულს, რომ თუ სამთავროს რომელიმე მიტროპოლიტი, წმიდა და მსოფლიო კრებას განდგომილი, განდგომილების კრებულს შეუერთდა, ან ამის შემდეგ შეუერთდება, ან კელესტიოსის აზრებს იზიარებდა, ან გაიზიარებს, იგი სამთავროს ეპისკოპოსთა წინააღმდეგ ვერაფერს ვერაფრით ვერ მოიმოქმედებს, რადგან უკვე ამიერიდან კრების მიერ ყოველგვარი საეკლესიო ზიარებიდან განდევნილია და უმოქმედოა. უფრო მეტიც, იგი დაექვემდებარება სწორედ სამთავროს ეპისკოპოსებს და მეზობელ მიტროპოლიტებს, რომლებიც მართლმადიდებლურად აზროვნებენ, რათა სრულიად განიდევნოს ეპისკოპოსობის ხარისხიდანაც.
Ἐπειδὴ ἐχρῆν καὶ τοὺς ἀπολειφθέντας τῆς ἁγίας συνόδου, καὶ μείναντας κατὰ χώραν, ἢ πόλιν, διά τινα αἰτίαν, ἢ ἐκκλησιαστικήν, ἢ σωματικήν, μὴ ἀγνοῆσαι τὰ ἐν αὐτῇ τετυπωμένα, γνωρίζομεν τῇ ὑμετέρᾳ ἁγιότητι καὶ ἀγάπῃ, ὅτι περ, εἴ τις μητροπολίτης τῆς ἐπαρχίας, ἀποστατήσας τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου, προσέθετο τῷ τῆς ἀποστασίας συνεδρίῳ, ἢ μετὰ τοῦτο προστεθείη, ἢ τὰ Κελεστίου ἐφρόνησεν, ἢ φρονήσει, οὗτος κατὰ τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων διαπράττεσθαί τι οὐδαμῶς δύναται, πάσης ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας ἐντεῦθεν ἤδη ὑπὸ τῆς συνόδου ἐκβεβλημένος, καὶ ἀνενέργητος ὑπάρχων. Ἀλλὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόποις, καὶ τοῖς πέριξ μητροπολίταις, τοῖς τὰ τῆς ὀρθοδοξίας φρονοῦσιν, ὑποκείσεται εἰς τὸ πάντη καὶ τοῦ βαθμοῦ τῆς ἐπισκοπῆς ἐκβληθῆναι.
კანონი 2 განდგომილებას მიმხრობილი სამთავროს ეპისკოპოსები ხარისხიდან ჩამოვარდებიან
ხოლო თუ სამთავროს რომელიმე ეპისკოპოსები წმიდა კრებაზე არ იმყოფებოდნენ და განდგომილებას შეუერთდნენ, ან შეერთებას შეეცდებიან, ან თუნდაც ნესტორის განკვეთას ხელი მოაწერეს და განდგომილების კრებულს დაუბრუნდნენ, ესენი, როგორც წმიდა კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, სრულიად უცხონი იყვნენ მღვდლობისა და ჩამოვარდნენ ხარისხიდან.
Εἰ δέ τινες ἐπαρχιῶται ἐπίσκοποι ἀπελείφθησαν τῆς ἁγίας συνόδου, καὶ τῇ ἀποστασίᾳ προσετέθησαν, ἢ προστεθῆναι πειραθεῖεν, ἢ καὶ ὑπογράψαντες τῇ Νεστορίου καθαιρέσει, ἐπαλινδρόμησαν πρὸς τὸ τῆς ἀποστασίας συνέδριον· τούτους πάντη κατὰ τὸ δόξαν τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ ἀλλοτρίους εἶναι τῆς ἱερωσύνης, καὶ τοῦ βαθμοῦ ἐκπίπτειν.
კანონი 3 მართლაზროვნებისთვის ნესტორის მიერ აკრძალული კლირიკოსები აღდგებიან
ხოლო თუ ყოველ ქალაქში ან სოფლად მყოფ კლირიკოსთაგან ზოგიერთებს ნესტორმა და მასთან მყოფებმა მართლაზროვნების გამო მღვდლობა აუკრძალეს, სამართლიანად მივიჩნიეთ, რომ ამათაც დაიბრუნონ თავიანთი ხარისხი. და საერთოდ ვბრძანებთ, რომ მართლმადიდებელ და მსოფლიო კრებასთან თანამოაზრე კლირიკოსები სრულიად არ დაექვემდებარონ, არავითარი სახით, განდგომილ ან განმდგომ ეპისკოპოსებს.
Εἰ δέ τινες τῶν ἐν ἑκάστῃ πόλει, ἢ χώρᾳ κληρικῶν, ὑπὸ τοῦ Νεστορίου, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ὄντων, τῆς ἱερωσύνης ἐκωλύθησαν διὰ τὸ ὀρθῶς φρονεῖν, ἐδικαιώσαμεν καὶ τούτους τὸν ἴδιον ἀπολαβεῖν βαθμόν. Κοινῶς δὲ τοὺς τῇ ὀρθοδόξῳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ συμφρονοῦντας κληρικούς, κελεύομεν τοῖς ἀποστατήσασιν, ἢ ἀφισταμένοις ἐπισκόποις, μηδόλως ὑποκεῖσθαι κατὰ μηδένα τρόπον.
კანონი 4 ნესტორის ან კელესტიოსის მიმდევარი კლირიკოსები განიკვეთებიან
ხოლო თუ კლირიკოსთაგან ზოგიერთნი განდგებიან და გაბედავენ, კერძოდ თუ საჯაროდ, ნესტორის ან კელესტიოსის აზრების გაზიარებას, წმიდა კრების მიერ სამართლიანად იქნა მიჩნეული, რომ ესენიც განკვეთილნი იყვნენ.
Εἰ δέ τινες ἀποστατήσαιεν τῶν κληρικῶν, καὶ τολμήσαιεν ἢ κατ᾿ ἰδίαν, ἢ δημοσίᾳ, τὰ Νεστορίου, ἢ τὰ Κελεστίου φρονῆσαι, καὶ τούτους εἶναι καθῃρημένους ὑπὸ τῆς ἁγίας συνόδου δεδικαίωται.
კანონი 5 ნესტორის მიერ აღდგენილნი განკვეთილნი რჩებიან
ხოლო ვინც უკადრისი საქმეებისთვის მსჯავრდადებულ იქნა წმიდა კრების მიერ ან თავიანთი ეპისკოპოსების მიერ, და ვისაც ნესტორი და მისი თანამოაზრენი, არაკანონიკურად, ყველაფერში მისი გულგრილობის შესაბამისად, შეეცადნენ, ან შეეცდებიან, დაუბრუნონ ზიარება ან ხარისხი, სამართლიანად მივიჩნიეთ, რომ ამით ვერაფერი შეიძინონ და მაინც განკვეთილნი დარჩნენ.
Ὅσοι δὲ ἐπὶ ἀτόποις πράξεσι κατεκρίθησαν ὑπὸ τῆς ἁγίας συνόδου, ἢ ὑπὸ τῶν οἰκείων ἐπισκόπων, καὶ τούτοις ἀκανονίστως, κατὰ τὴν ἐν ἅπασιν ἀδιαφορίαν αὐτοῦ, ὁ Νεστόριος, καὶ οἱ τὰ αὐτοῦ φρονοῦντες, ἀποδοῦναι ἐπειράθησαν, ἢ πειραθεῖεν, κοινωνίαν, ἢ βαθμόν, ἀνωφελήτους εἶναι, καὶ μένειν οὐδὲν ἦττον καθῃρημένους ἐδικαιώσαμεν.
კანონი 6 ეფესოს კრების ქმნილის შერყევა არავის ძალუძს
ასევე, თუ ვინმეს ენებება, რაიმე სახით შეარყიოს ის, რაც ყოველი საქმის შესახებ ეფესოს წმიდა კრებაზე იქმნა, წმიდა კრებამ განაწესა, რომ თუ ეპისკოპოსები არიან ან კლირიკოსები, სრულიად ჩამოვარდნენ თავიანთი ხარისხიდან; ხოლო თუ ერისკაცები, ზიარებისაგან განყენებულნი იყვნენ.
Ὁμοίως δὲ καὶ εἴ τινες βουληθεῖεν, τὰ περὶ ἑκάστου πεπραγμένα ἐν τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ, τῇ ἐν Ἐφέσῳ, οἱῳδήποτε τρόπῳ παρασαλεύειν, ἡ ἁγία σύνοδος ὥρισεν, εἰ μὲν ἐπίσκοποι εἶεν, ἢ κληρικοί, τοῦ οἰκείου παντελῶς ἀποπίπτειν βαθμοῦ· εἰ δὲ λαϊκοί, ἀκοινωνήτους ὑπάρχειν.
კანონი 7 ნიკეისას გარდა სხვა სარწმუნოების შედგენა არ შეიძლება
ამის წაკითხვის შემდეგ წმიდა კრებამ განაწესა, რომ არავის ჰქონდეს ნება, წარმოადგინოს, ესე იგი დაწეროს ან შეადგინოს, სხვა სარწმუნოება, გარდა იმისა, რომელიც განაწესეს წმიდა მამებმა, ნიკიელთა ქალაქში სულიწმიდით შეკრებილებმა. ხოლო ვინც გაბედავს, ან შეადგინოს სხვა სარწმუნოება, ან წარადგინოს, ან შესთავაზოს მათ, ვისაც სურს ჭეშმარიტების შემეცნებისკენ მოქცევა, წარმართობიდან, ან იუდაიზმიდან, ან რომელიმე მწვალებლობიდან: ესენი, თუ ეპისკოპოსები არიან ან კლირიკოსები, უცხონი იყვნენ, ეპისკოპოსები ეპისკოპოსობისა და კლირიკოსები კლირისა; ხოლო თუ ერისკაცები არიან, შეჩვენებულ იყვნენ. ამავე სახით, თუ ზოგიერთნი იმხილებიან, ეპისკოპოსები იქნებიან, ან კლირიკოსები, ან ერისკაცები, რომ იზიარებენ ან ასწავლიან იმას, რაც ქარისიოს ხუცესის მიერ წარმოდგენილ განმარტებაშია ღვთის მხოლოდშობილი ძის განკაცების შესახებ, ესე იგი ნესტორის ბილწ და გარყვნილ დოგმატებს, რომლებიც ქვემოთაც არის დართული, დაექვემდებარონ ამ წმიდა და მსოფლიო კრების განჩინებას; ისე, რომ, ცხადია, ეპისკოპოსი ეპისკოპოსობას გაუცხოვდეს და განკვეთილი იყოს; კლირიკოსი კი ასევე ჩამოვარდეს კლირიდან; ხოლო თუ ვინმე ერისკაცია, ისიც შეჩვენებულ იყოს, როგორც ზემოთ ითქვა.
Τούτων ἀναγνωσθέντων, ὥρισεν ἡ ἁγία σύνοδος, ἑτέραν πίστιν μηδενὶ ἐξεῖναι προφέρειν, ἤγουν συγγράφειν, ἢ συντιθέναι, παρὰ τὴν ὁρισθεῖσαν παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων, τῶν ἐν τῇ Νικαέων συναχθέντων πόλει, σὺν ἁγίῳ Πνεύματι. Τοὺς δὲ τολμῶντας ἢ συντιθέναι πίστιν ἑτέραν, ἢ γοῦν προκομίζειν, ἢ προφέρειν τοῖς θέλουσιν ἐπιστρέφειν εἰς ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, ἢ ἐξ ἑλληνισμοῦ, ἢ ἐξ ἰουδαϊσμοῦ, ἢ γοῦν ἐξ αἱρέσεως οἱασδηποτοῦν· τούτους, εἰ μὲν εἶεν ἐπίσκοποι, ἢ κληρικοί, ἀλλοτρίους εἶναι τοὺς ἐπισκόπους τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ τοὺς κληρικοὺς τοῦ κλήρου· εἰ δὲ λαϊκοὶ εἶεν ἀναθεματίζεσθαι. Κατὰ τὸν ἴσον δὲ τρόπον, εἰ φωραθεῖεν τινες, εἴτε ἐπίσκοποι, εἴτε κληρικοί, εἴτε λαϊκοὶ ἢ φρονοῦντες, ἢ διδάσκοντες τὰ ἐν τῇ προκομισθείσῃ ἐκθέσει παρὰ Χαρισίου τοῦ πρεσβυτέρου, περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἤγουν τὰ μιαρὰ καὶ διεστραμμένα τοῦ Νεστορίου δόγματα, ἃ καὶ ὑποτέτακται, ὑποκείσθωσαν τῇ ἀποφάσει τῆς ἁγίας ταύτης καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου· ὥστε δηλονότι, τὸν μὲν ἐπίσκοπον, ἀπαλλοτριοῦσθαι τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ εἶναι καθῃρημένον· τὸν δὲ κληρικόν, ὁμοίως ἐκπίπτειν τοῦ κλήρου· εἰ δὲ λαϊκός τις εἴη, καὶ οὗτος ἀναθεματιζέσθω, καθὰ προείρηται.
კანონი 8 კვიპროსი და ყოველი სამთავრო თავიანთ ძველ უფლებებს ინარჩუნებენ
საეკლესიო დადგენილებათა და წმიდა მოციქულთა კანონების საწინააღმდეგოდ შემოღებული სიახლე, რომელიც ყველას თავისუფლებას ეხება, გვაუწყა ღვთისმოყვარე თანაეპისკოპოსმა რეგინოსმა და მასთან ერთად კვიპროსელთა სამთავროს ღვთისმოყვარე ეპისკოპოსებმა, ზენონმა და ევაგრიოსმა. ამიტომ, ვინაიდან საერთო სნეულებანი უფრო დიდ კურნებას საჭიროებენ, რადგან უფრო დიდ ზიანსაც იწვევენ, და მით უმეტეს, თუ ძველი ჩვეულებაც კი არ ყოფილა, რომ ანტიოქიელთა ქალაქის ეპისკოპოსი კვიპროსში ხელდასხმებს აღასრულებდეს, როგორც ეს თავიანთი თხოვნის წერილებითა და საკუთარი ხმით გვაუწყეს კეთილკრძალულმა კაცებმა, რომლებიც წმიდა კრებას წარმოუდგნენ, ისინი, ვინც კვიპროსის წმიდა ეკლესიებს წინამძღვრობენ, შეუვიწროებელნი და ძალდაუტანებელნი იქნებიან, წმიდა მამათა კანონებისა და ძველი ჩვეულებისამებრ, და თვითონ აღასრულებენ კეთილკრძალულ ეპისკოპოსთა ხელდასხმებს. ხოლო იგივე დაცული იქნება სხვა დიდ სამთავროებშიც და ყველგან მდებარე სამთავროებში; ისე, რომ ღვთისმოყვარე ეპისკოპოსთაგან არავინ დაეუფლოს სხვა სამთავროს, რომელიც ძველთაგანვე და თავიდანვე მისი ან მისი წინამორბედების ხელქვეით არ ყოფილა; ხოლო თუ ვინმე დაეუფლა და ძალით თავისთვის დაიმორჩილა, დააბრუნოს იგი; რათა არ დაირღვეს მამათა კანონები, და არც მღვდელმოქმედების საბაბით საერო ხელისუფლების ამპარტავნება შემოიპაროს, და არც შეუმჩნევლად, ნელ-ნელა დავკარგოთ ის თავისუფლება, რომელიც თავისი სისხლით გვიბოძა უფალმა ჩვენმა იესო ქრისტემ, ყოველთა ადამიანთა გამათავისუფლებელმა. ამიტომ წმიდა და მსოფლიო კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, რომ ყოველ სამთავროს შეურყვნელად და ძალდაუტანებლად შეუნარჩუნდეს ის უფლებები, რომლებიც მას თავიდანვე და ძველთაგანვე ეკუთვნის, ძველთაგან დამკვიდრებული ჩვეულებისამებრ, და ყოველ მიტროპოლიტს ნება ჰქონდეს, თავისი უსაფრთხოებისთვის ქმნილთა ასლები აიღოს. ხოლო თუ ვინმე ამჟამად განწესებულის საწინააღმდეგო დადგენილებას წარმოადგენს, მთელმა წმიდა და მსოფლიო კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, რომ იგი ბათილი იყოს.
Πρᾶγμα παρὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς θεσμοὺς καὶ τοὺς κανόνας τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καινοτομούμενον, καὶ τῆς πάντων ἐλευθερίας ἁπτόμενον, προσήγγειλεν ὁ θεοφιλέστατος συνεπίσκοπος Ῥηγῖνος, καὶ οἱ σὺν αὐτῷ θεοφιλέστατοι ἐπίσκοποι τῆς Κυπρίων ἐπαρχίας, Ζήνων καὶ Εὐάγριος. Ὅθεν, ἐπειδὴ τὰ κοινὰ πάθη μείζονος δεῖται τῆς θεραπείας, ὡς καὶ μείζονα τὴν βλάβην φέροντα, καὶ μάλιστα εἰ μηδὲ ἔθος ἀρχαῖον παρηκολούθησεν, ὥστε τὸν ἐπίσκοπον τῆς Ἀντιοχέων πόλεως τὰς ἐν Κύπρῳ ποιεῖσθαι χειροτονίας, καθὰ διὰ τῶν λιβέλλων καὶ τῶν οἰκείων φωνῶν ἐδίδαξαν οἱ εὐλαβέστατοι ἄνδρες, οἱ τὴν πρόσοδον τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ ποιησάμενοι, ἔξουσι τὸ ἀνεπηρέαστον καὶ ἀβίαστον οἱ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν, τῶν κατὰ τὴν Κύπρον, προεστῶτες, κατὰ τοὺς κανόνας τῶν ὁσίων Πατέρων, καὶ τὴν ἀρχαίαν συνήθειαν, δι᾿ ἑαυτῶν τὰς χειροτονίας τῶν εὐλαβεστάτων ἐπισκόπων ποιούμενοι· τὸ δὲ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων διοικήσεων, καὶ τῶν ἁπανταχοῦ ἐπαρχιῶν παραφυλαχθήσεται· ὥστε μηδένα τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων ἐπαρχίαν ἑτέραν, οὐκ οὖσαν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τὴν αὐτοῦ, ἢ γοῦν τῶν πρὸ αὐτοῦ χεῖρα καταλαμβάνειν ἀλλ᾿ εἰ καί τις κατέλαβε, καὶ ὑφ᾿ ἑαυτὸν πεποίηται, βιασάμενος, ταύτην ἀποδιδόναι· ἵνα μὴ τῶν Πατέρων οἱ κανόνες παραβαίνωνται, μηδὲ ἐν ἱερουργίας προσχήματι, ἐξουσίας τύφος κοσμικῆς παρεισδύηται, μηδὲ λάθωμεν τὴν ἐλευθερίαν κατὰ μικρὸν ἀπολέσαντες, ἣν ἡμῖν ἐδωρήσατο τῷ ἰδίῳ αἵματι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ὁ πάντων ἀνθρώπων ἐλευθερωτής. Ἔδοξε τοίνυν τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ, σῴζεσθαι ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ καθαρὰ καὶ ἀβίαστα τὰ αὐτῇ προσόντα δίκαια ἐξ ἀρχῆς καὶ ἄνωθεν, κατὰ τὸ πάλαι κρατῆσαν ἔθος, ἄδειαν ἔχοντος ἑκάστου μητροπολίτου τὰ ἴσα τῶν πεπραγμένων πρὸς τὸ οἰκεῖον ἀσφαλὲς ἐκλαβεῖν. Εἰ δέ τις μαχόμενον τύπον τοῖς νῦν ὡρισμένοις προσκομίσοι, ἄκυρον τοῦτον εἶναι ἔδοξε τῇ ἁγίᾳ πάσῃ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ.
თარგმანი: ამ საიტის საკუთარი, შესრულებული გვერდით მოცემული ბერძნულიდან. ბერძნული: პიდალიონის ტექსტი, ტრანსკრიფციით მისამართზე users.uoa.gr/~nektar, აქ შესწორებული. ამ ტექსტების შესახებ.