ΦιλοκαλίαΧάρτης γνώσης

Οι Ιεροί Κανόνες Ζ΄ Οικουμενική Κανόνας 5

Κανόνας 5 Κατά της σιμωνίας και όσων καυχώνται γι’ αυτήν

Κανόνες τῆς ἐν Νικαίᾳ Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Ζ´ Συνόδου

Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος · Νίκαια, 787 · συγκλήθηκε από την αυτοκράτειρα Ειρήνη και τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΣΤ΄ · Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος (Νίκαια, 787) στον χάρτη

Αμαρτία προς θάνατον είναι, όταν κάποιοι, αμαρτάνοντας, μένουν αδιόρθωτοι. Και χειρότερο από αυτό, αν επιπλέον, σκληροτράχηλοι, εξεγείρονται κατά της ευσέβειας και της αλήθειας, προτιμώντας τον Μαμωνά από την υπακοή στον Θεό, και δεν κρατούν τις κανονικές του διατάξεις. Σε αυτούς δεν είναι ο Κύριος ο Θεός, εκτός αν ίσως, αφού ταπεινωθούν, ανανήψουν από το δικό τους σφάλμα· διότι πρέπει μάλλον να προσέρχονται στον Θεό και με συντετριμμένη καρδιά να ζητούν την άφεση αυτού του αμαρτήματος και τη συγχώρηση, και όχι να υπερηφανεύονται για την άθεσμη καταβολή. Διότι «εγγύς Κύριος τοις συντετριμμένοις τη καρδία». Όσοι λοιπόν καυχώνται ότι με καταβολή χρυσίου τάχθηκαν στην Εκκλησία, και στηρίζουν την ελπίδα τους σε αυτή την πονηρή συνήθεια, που αποξενώνει από τον Θεό και από κάθε ιερωσύνη, και εξαιτίας αυτού, με αναιδές πρόσωπο και ανοιχτό στόμα, ατιμάζουν με ονειδιστικά λόγια εκείνους που για την αρετή του βίου τους εξελέγησαν από το Άγιο Πνεύμα και κατατάχθηκαν χωρίς καταβολή χρυσίου: αυτοί που κάνουν αυτό να λαμβάνουν πρώτα τον κατώτατο βαθμό του δικού τους τάγματος· και αν επιμένουν, να διορθώνονται με επιτίμιο. Αν όμως φανεί ποτέ κάποιος ότι το έχει κάνει αυτό σε χειροτονία, να γίνεται σύμφωνα με τον αποστολικό κανόνα που λέει: «Αν κάποιος επίσκοπος γίνει κάτοχος αυτού του αξιώματος με χρήματα, ή πρεσβύτερος ή διάκονος, να καθαιρείται και αυτός και εκείνος που τον χειροτόνησε, και να αποκόπτονται εντελώς από την κοινωνία, όπως ο Σίμων ο μάγος από εμένα τον Πέτρο». Ομοίως και σύμφωνα με τον δεύτερο κανόνα των οσίων Πατέρων μας της Χαλκηδόνας, που λέει: «Αν κάποιος επίσκοπος κάνει χειροτονία για χρήματα και υποβιβάσει σε πώληση τη χάρη που δεν πωλείται, και χειροτονήσει για χρήματα επίσκοπο ή χωρεπίσκοπο ή πρεσβύτερο ή διάκονο ή κάποιον από όσους είναι καταριθμημένοι στον κλήρο, ή διορίσει για χρήματα οικονόμο ή έκδικο ή παραμονάριο ή γενικά κάποιον από όσους είναι στον κανόνα, για δική του αισχροκέρδεια, αυτός που το επιχείρησε, όταν αποδειχθεί ένοχος, να κινδυνεύει ως προς τον δικό του βαθμό· και αυτός που χειροτονείται να μην ωφελείται σε τίποτε από τη χειροτονία ή τον διορισμό που έγινε με εμπόριο, αλλά να είναι αλλότριος του αξιώματος ή της αρμοδιότητας που απέκτησε με χρήματα. Αν όμως κάποιος φανεί ακόμη και ως μεσάζων σε τέτοια αισχρά και αθέμιτα κέρδη, και αυτός, αν είναι κληρικός, να εκπίπτει από τον δικό του βαθμό· αν όμως είναι λαϊκός ή μοναχός, να αφορίζεται».

Ἁμαρτία πρὸς θάνατόν ἐστιν, ὅταν τινὲς ἁμαρτάνοντες, ἀδιόρθωτοι μένωσι. Τὸ δὲ τούτου χεῖρον, ἐὰν καὶ τραχηλιῶντες κατεξανίστανται τῆς εὐσεβείας, καὶ τῆς ἀληθείας, προτιμώμενοι τὸν Μαμωνᾶν τῆς τοῦ Θεοῦ ὑπακοῆς, καὶ τῶν κανονικῶν αὐτοῦ διατάξεων μὴ ἀντεχόμενοι. Ἐν τούτοις οὐκ ἔστι Κύριος ὁ Θεός, εἰ μήπου ταπεινωθέντες, τοῦ ἰδίου σφάλματος ἀνανήψωσι· χρὴ γὰρ μᾶλλον αὐτοὺς προσέρχεσθαι τῷ Θεῷ, καὶ μετὰ συντετριμμένης καρδίας τὴν ἄφεσιν τούτου τοῦ ἁμαρτήματος, καὶ τὴν συγχώρησιν αἰτεῖσθαι, οὐχὶ ἐναβρύνεσθαι τῇ ἀθέσμῳ δόσει. Ἐγγὺς γὰρ Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρδίᾳ. Τοὺς οὖν ἐγκαυχωμένους, διὰ δόσεως χρυσίου τετάχθαι ἐν ἐκκλησίᾳ, καὶ ταύτῃ τῇ πονηρᾷ συνηθείᾳ ἐπελπίζοντας, τῇ ἀλλοτριούσῃ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκ πάσης ἱερωσύνης, καὶ ἐκ τούτου ἀναιδεῖ προσώπῳ, καὶ ἀπερικαλύπτῳ στόματι, ὀνειδιστικοῖς λόγοις τοὺς δι᾿ ἀρετὴν βίου ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκλεγέντας, καὶ καταταγέντας ἐκτὸς δόσεως χρυσίου, ἀτιμάζοντας, πρῶτα μὲν τοῦτο ποιοῦντας, τὸν ἔσχατον βαθμὸν λαμβάνειν τοῦ οἰκείου τάγματος. Εἰ δ᾿ ἐπιμένοιεν, δι᾿ ἐπιτιμίου διορθοῦσθαι. Εἰ δέ τις ἐπὶ χειροτονίᾳ φανείη ποτὲ τοῦτο πεποιηκώς, γινέσθω κατὰ τὸν ἀποστολικὸν κανόνα, τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος διὰ χρημάτων τῆς ἀξίας ταύτης ἐγκρατὴς γένηται, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, καθαιρείσθω καὶ αὐτός, καὶ ὁ χειροτονήσας, καὶ ἐκκοπτέσθωσαν παντάπασιν ἐκ τῆς κοινωνίας, ὡς Σίμων ὁ μάγος ὑπ᾿ ἐμοῦ Πέτρου. Ὡσαύτως καὶ κατὰ τὸν δεύτερον κανόνα τῶν ἐν Χαλκηδόνι ὁσίων Πατέρων ἡμῶν, τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος ἐπὶ χρήμασι χειροτονίαν ποιήσοιτο, καὶ εἰς πρᾶσιν καταγάγοι τὴν ἄπρατον χάριν, καὶ χειροτονήσοι ἐπὶ χρήμασιν ἐπίσκοπον, ἢ χωρεπίσκοπον, ἢ πρεσβύτερον, ἢ διάκονον, ἤ τινα τῶν ἐν τῷ κλήρῳ καταριθμουμένων, ἢ προβάλλοιτο ἐπὶ χρήμασιν οἰκονόμον, ἢ ἔκδικον, ἢ παραμονάριον, ἢ ὅλως τινὰ τοῦ κανόνος, ἢ δι᾿ αἰσχροκέρδειαν οἰκείαν, ὁ τοῦτο ἐπιχειρήσας ἐλεγχθείς, κινδυνευέτω εἰς τὸν οἰκεῖον βαθμόν· καὶ ὁ χειροτονούμενος μηδὲν ἐκ τῆς κατ᾿ ἐμπορίαν ὠφελείσθω χειροτονίας, ἢ προβολῆς, ἀλλ᾿ ἔστω ἀλλότριος τῆς ἀξίας, ἢ τοῦ φροντίσματος, οὗπερ ἐπὶ χρήμασιν ἔτυχεν. Εἰ δέ τις καὶ μεσιτεύων φανείη τοῖς οὕτως αἰσχροῖς καὶ ἀθεμίτοις λήμμασι, καὶ οὗτος, εἰ μὲν κληρικὸς εἴη, τοῦ οἰκείου ἐκπιπτέτω βαθμοῦ· εἰ δὲ λαϊκός, ἢ μοναχός, ἀφοριζέσθω.

Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, οι κανόνες

Απόδοση στη νέα ελληνική: του ίδιου του ιστότοπου, από το πρωτότυπο που βρίσκεται δίπλα. Πρωτότυπο: το κείμενο του Πηδαλίου, όπως μεταγράφηκε στο users.uoa.gr/~nektar και διορθώθηκε εδώ. Σχετικά με αυτά τα κείμενα.