Αυτοκεφαλία και εκκλησιαστική οργάνωση

Η θέση μιας Εκκλησίας που είναι κεφαλή του εαυτού της: εκλέγει τον προκαθήμενο και τους επισκόπους της μέσω της δικής της συνόδου και δεν λογοδοτεί σε καμία άλλη Εκκλησία, ενώ κρατά τη μία πίστη και τη μία Ευχαριστία μαζί με όλες τις άλλες. Ο αρχαίος κανόνας στον οποίο στηρίζεται λέει στους επισκόπους κάθε έθνους να γνωρίζουν ποιος είναι ο πρώτος ανάμεσά τους και να μην κάνουν τίποτε σημαντικό χωρίς αυτόν, ούτε εκείνος τίποτε χωρίς αυτούς. Οι Εκκλησίες αναγράφονται στα δίπτυχα με μια σειρά τιμής για την οποία δεν συμφωνούν πλήρως: πρώτα η Κωνσταντινούπολη, η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και τα Ιεροσόλυμα, έπειτα η Μόσχα και μετά από αυτήν, με τη σειρά που τηρεί η Κωνσταντινούπολη, η Σερβία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Γεωργία, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Πολωνία, η Αλβανία και οι Τσεχικές Χώρες και η Σλοβακία. Κάτω από την αυτοκεφαλία βρίσκεται η αυτονομία, όπως στο Σινά, στη Φινλανδία και στην Ιαπωνία. Πώς γίνεται μια Εκκλησία αυτοκέφαλη δεν είναι κοινά αποδεκτό: η Κωνσταντινούπολη υποστηρίζει ότι μπορεί να τη χορηγεί η ίδια, άλλοι ότι χρειάζεται η συναίνεση όλων, και γι’ αυτό οι Εκκλησίες της Αμερικής, της Ουκρανίας και της Βόρειας Μακεδονίας λογίζονται διαφορετικά από διαφορετικές Εκκλησίες.