Τα Αποφθέγματα των Πατέρων της ερήμου (Γεροντικόν)

Συλλογή όσων είπαν πραγματικά οι μοναχοί της Αιγύπτου, που καταγράφηκαν μετά τον θάνατό τους από ανθρώπους που τα είχαν ακούσει από άλλους που τα είχαν ακούσει. Τίποτε σε αυτήν δεν είναι συστηματικό. Ένας αδελφός ζητά έναν λόγο και ένας γέροντας του δίνει μία φράση, και η φράση συνήθως αφορά το να μην κατακρίνεις κανέναν, ή το να μένεις στο κελλί σου, ή το τι να κάνεις όταν έχεις αποτύχει πάλι. Σώζεται σε δύο μεγάλες διατάξεις, μία αλφαβητική κατά τον πατέρα που μίλησε και μία κατά θέμα, και είναι η πρώτη ύλη πίσω από σχεδόν όλη τη μεταγενέστερη ορθόδοξη ασκητική γραμματεία. Αν τη διαβάσει κανείς από την αρχή ως το τέλος, είναι επίσης πολύ αστεία, και αυτό δεν είναι τυχαίο.