Ο νους και η καρδιά

Ο νους είναι το μάτι της ψυχής, η δύναμη με την οποία ο άνθρωπος γνωρίζει τον Θεό άμεσα, και δεν είναι το ίδιο πράγμα με τη λογική. Η ορθόδοξη ασκητική γραμματεία τον περιγράφει σκοτισμένο από τα πάθη και διασκορπισμένο στα πράγματα, ώστε το έργο της πνευματικής ζωής είναι να τον συνάξει και να τον κατεβάσει στην καρδιά, που σε αυτή την παράδοση σημαίνει το κέντρο ολόκληρου του ανθρώπου και όχι την έδρα του συναισθήματος. Ο νους μέσα στην καρδιά, προσεκτικός και απερίσπαστος, είναι αυτό που οι Πατέρες ονομάζουν καρδιακή προσευχή. Η διάκριση έχει σημασία, επειδή αυτή ακριβώς χωρίζει την ορθόδοξη θεωρία από την επίμονη σκέψη για τον Θεό.