სამოციქულო ხანა (ქრ. შ. 30-100 წწ.)

პირველი ქრისტიანული თაობა, სულთმოფენობიდან თორმეტთაგან უკანასკნელის, წმიდა იოანეს აღსრულებამდე, რაც დაახლოებით პირველი საუკუნის მიწურულს მოხდა. ამ ხანაში სახარებამ იერუსალიმიდან ანტიოქიას მიაღწია, სადაც მოწაფეებს პირველად უწოდეს ქრისტიანები, და რომს; იერუსალიმის კრებამ დაახლოებით 49 წელს დაადგინა, რომ წარმართებს წინადაცვეთა არ ევალებოდათ; წმიდა პავლემ თავისი მოგზაურობები შეასრულა და თავისი ეპისტოლეები დაწერა; მოწამეობრივად აღესრულნენ წმიდა იაკობ ზებედესი, წმიდა იაკობ, ძმა უფლისა, წმიდა პეტრე და წმიდა პავლე; 70 წელს კი ტაძარი დაინგრა. ამ ხანის ბოლოს ახალი აღთქმა უკვე დაწერილი იყო, ევქარისტია შვიდეულის პირველ დღეს აღესრულებოდა, ეკლესია კი ისე იყო მოწყობილი, როგორც დღესაც არის. წმიდა კლიმენტი რომაელი, რომელიც დაახლოებით 96 წელს წერდა, ამბობს, რომ მოციქულებმა დაადგინეს ეპისკოპოსები და დიაკვნები და განაწესეს, რომ მათი მსახურება სხვებს გაეგრძელებინათ, ათიოდე წლის შემდეგ კი წმიდა ეგნატე ანტიოქიელი წერს ეპისკოპოსზე, ხუცესებსა და დიაკვნებზე ყოველ ეკლესიაში და იმაზე, რომ ეპისკოპოსის გარეშე არაფერი უნდა კეთდებოდეს.