ეკლესიის ისტორია
წმიდა დიდი მეფე, მოციქულთასწორი კონსტანტინე
პირველი რომაელი იმპერატორი, რომელიც ქრისტიანი იყო, და რომელსაც ეკლესია თავის დედასთან, ელენესთან ერთად, მოციქულთასწორად პატივს მიაგებს 21 მაისს. 306 წელს იორკში იმპერატორად გამოცხადებულმა 312 წელს მილვიის ხიდთან მაქსენტი დაამარცხა მას შემდეგ, რაც ჯვრის ნიშანი ეჩვენა სიტყვებით: ამით სძლიე, როგორც ეს ევსებიმ მისივე ბაგეთაგან მოისმინა. 313 წელს მან და ლიკინიუსმა ეკლესიას თავისუფლება მიანიჭეს, 325 წელს მან ეპისკოპოსები ნიკეაში შეკრიბა, 330 წელს კი აკურთხა კონსტანტინოპოლი, ახალი რომი, რომელიც თერთმეტი საუკუნის მანძილზე მართლმადიდებლური ქრისტიანობის გული იქნებოდა. ეკლესია არ მალავს იმას, რაც ასევე მართალია: 326 წელს მან თავისი ძე კრისპუსი და მეუღლე ფავსტა სიკვდილით დასაჯა, მოინათლა კი მხოლოდ სიკვდილის წინ, 337 წელს, ევსები ნიკომიდიელის, არიოზის მეგობრის, ხელით. სიკვდილის წინ მონათვლა მაშინ ჩვეულებრივი იყო, და ეკლესია მას პატივს მიაგებს იმ ნათლისღებისთვის, რომელმაც მანამდელი ყოველივე განბანა, და იმისთვის, რაც მან ეკლესიისთვის გააკეთა, და არა როგორც პირადი ცხოვრების მაგალითს.
…მისივე თქმით, საკუთარი თვალით იხილა თავად ცაზე, მზის ზემოთ, ნათლისაგან შემდგარი ჯვრის ძლევის ნიშანი და მასთან შეერთებული წარწერა, რომელიც ამბობდა: ამით სძლიე.