Περί του Αγίου Πνεύματος (Μέγας Βασίλειος)

Γράφτηκε γύρω στο 375 προς τον Αμφιλόχιο Ικονίου, με αφορμή μια διαμάχη για μια πρόθεση. Ο Μέγας Βασίλειος είχε αποδώσει δόξα στον Πατέρα μαζί με τον Υιό, από κοινού με το Άγιο Πνεύμα, και δέχτηκε επίθεση γι’ αυτό, επειδή η συνηθισμένη διατύπωση έθετε το Πνεύμα χαμηλότερα. Η απάντησή του είναι ότι το Πνεύμα συμπροσκυνείται και συνδοξάζεται με τον Πατέρα και τον Υιό επειδή είναι Θεός, και η πραγματεία συγκεντρώνει τις μαρτυρίες γι’ αυτό από την Αγία Γραφή και από όσα πράττει η Εκκλησία. Το εικοστό έβδομο κεφάλαιο είναι η κλασική ορθόδοξη διατύπωση για την άγραφη παράδοση: το σημείο του σταυρού, η στροφή προς την ανατολή στην προσευχή, τα λόγια της επικλήσεως και η ευλογία του ύδατος δεν βρίσκονται πουθενά στη Γραφή, και κανείς δεν τα αμφισβητεί. Έξι χρόνια αργότερα η Β΄ Οικουμενική Σύνοδος ενσωμάτωσε τη διδασκαλία του στο Σύμβολο της Πίστεως.