Μέγα Σχίσμα (1054)

Η διαίρεση ανάμεσα στην Εκκλησία της Ρώμης και τις Ορθόδοξες Εκκλησίες της Ανατολής, που χρονολογείται στο 1054 αλλά διαμορφώθηκε μέσα σε αιώνες. Τον Ιούλιο εκείνου του έτους ο καρδινάλιος Ουμβέρτος απέθεσε στην Αγία Τράπεζα της Αγίας Σοφίας βούλλα που αφόριζε τον Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο, και μια σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη αναθεμάτισε με τη σειρά της τους λεγάτους. Η διαφορά που υπέβοσκε ήταν παλαιότερη: το Φιλιόκβε, που προστέθηκε στο Σύμβολο της Πίστεως στη Δύση, η αξίωση του θρόνου της Ρώμης για δικαιοδοσία σε ολόκληρη την Εκκλησία αντί για πρωτείο τιμής ανάμεσα στους πατριάρχες, και διαφορές πρακτικής, όπως τα άζυμα. Αυτό που έκανε το σχίσμα πραγματικότητα στη ζωή των πιστών ήταν η Τέταρτη Σταυροφορία, που λεηλάτησε την Κωνσταντινούπολη το 1204 και εγκατέστησε σε αυτήν Λατίνο πατριάρχη. Τις ενώσεις που διακηρύχθηκαν στη Λυών το 1274 και στη Φλωρεντία το 1439 τις απέρριψε ο ορθόδοξος λαός, και ο Άγιος Μάρκος Εφέσου ο Ευγενικός δεν δέχθηκε να υπογράψει. Το 1965 ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄ και ο Πατριάρχης Αθηναγόρας ήραν από τη μνήμη τα αναθέματα του 1054· η κοινωνία δεν αποκαταστάθηκε, επειδή τα ζητήματα που προκάλεσαν το σχίσμα παραμένουν.