Εικονομαχία

Ο ένας και πλέον αιώνας κατά τον οποίο βυζαντινοί αυτοκράτορες πολέμησαν τις εικόνες. Την άρχισε ο Λέων Γ΄ τη δεκαετία του 720, ο Κωνσταντίνος Ε΄ την προώθησε ακόμη περισσότερο και φρόντισε να επικυρωθεί από τη σύνοδο της Ιερείας το 754, και περισσότερο από όλους υπέφεραν οι μοναχοί: ο Όσιος Στέφανος ο Νέος θανατώθηκε το 765. Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, που συνήλθε στη Νίκαια το 787 επί της αυτοκράτειρας Ειρήνης και του Αγίου Ταρασίου, αποκατέστησε τις εικόνες, αλλά ο Λέων Ε΄ τις απαγόρευσε ξανά το 815, και ο Όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης ηγήθηκε της αντίστασης από την εξορία. Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα και ο Άγιος Μεθόδιος τις αποκατέστησαν οριστικά το 843: είναι ο Θρίαμβος της Ορθοδοξίας, που εορτάζεται ακόμη την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η διαμάχη αφορούσε τον Χριστό: αν ο Λόγος έγινε σάρκα, μπορεί να εικονιστεί, και η άρνηση της εικόνας είναι αμφισβήτηση της Ενανθρώπησης. Ο Όσιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός το είπε καθαρά: «Οὐ προσκυνῶ τῇ ὕλῃ, προσκυνῶ δὲ τὸν τῆς ὕλης δημιουργόν, τὸν ὕλην δι’ ἐμὲ γενόμενον». Η τιμή που αποδίδεται στην εικόνα, δίδαξε η Σύνοδος μαζί με τον Μέγα Βασίλειο, διαβαίνει σε εκείνον που εικονίζεται, και η λατρεία ανήκει μόνο στον Θεό.