I მსოფლიო საეკლესიო კრება

თუ ვინმეს სნეულებისას მკურნალებმა ოპერაცია ჩაუტარეს, ან ბარბაროსებმა დაასაჭურისეს, ასეთი დარჩეს კლირში. ხოლო თუ ვინმემ, ჯანმრთელმა, თავისი თავი დაისაჭურისა, შესაფერისია, რომ ასეთმა, თუნდაც კლირში ირიცხებოდეს, შეწყვიტოს მასში ყოფნა; და ამიერიდან ასეთთაგან არავინ უნდა იქნეს აღყვანილი. ხოლო როგორც ცხადია, რომ ეს ითქვა მათ შესახებ, ვინც განზრახ ეწევა ამ საქმეს და კადნიერდება თავისი თავის დასაჭურისებას, ასევე, თუ ზოგიერთნი ბარბაროსებმა ან ბატონებმა საჭურისებად აქციეს, სხვაფრივ კი ღირსნი აღმოჩნდებიან, ასეთებს კანონი კლირში შეიწყნარებს.

ვინაიდან ბევრი რამ, ან აუცილებლობის გამო, ან სხვაგვარად ადამიანთა დაჟინებით, მოხდა საეკლესიო კანონის საწინააღმდეგოდ, ისე, რომ წარმართული ცხოვრებიდან რწმენისკენ ახლახან მოსულ და მცირე ხანში დამოძღვრილ ადამიანებს მაშინვე სულიერ საბანელთან მიიყვანდნენ და ნათლისღებისთანავე ეპისკოპოსობაზე ან ხუცესობაზე აღიყვანდნენ, კეთილად ჩაითვალა, რომ ამიერიდან ამგვარი არაფერი მოხდეს; რადგან კათაკმეველს დროც სჭირდება და ნათლისღების შემდეგ უფრო მეტი გამოცდაც. რამეთუ ცხადია სამოციქულო წერილი, რომელიც ამბობს: „არა ახლად მოქცეული, რათა თავს არ გაუვიდეს და ეშმაკის სასჯელის ღირსი არ გახდეს“ და „ეშმაკის მახეში არ გაებას“. ხოლო თუ დროთა განმავლობაში ამ პირს სულის რაიმე ცოდვა აღმოაჩნდება და ორი ან სამი მოწმით იმხილება, ასეთმა შეწყვიტოს კლირში ყოფნა. ხოლო ვინც ამის საწინააღმდეგოდ მოიქცევა, როგორც დიდი კრების წინააღმდეგ გაკადნიერებული, თავადვე საფრთხეში იქნება კლირში თავისი ადგილით.

დიდმა კრებამ სრულიად აკრძალა, რომ არც ეპისკოპოსს, არც ხუცესს, არც დიაკვანს და საერთოდ არც ერთ კლირში მყოფს ნება ჰქონდეს, ჰყავდეს თანამცხოვრებლად შემოყვანილი ქალი, გარდა მხოლოდ დედისა, ან დისა, ან მამიდისა თუ დეიდისა, ან მხოლოდ იმ პირებისა, რომლებიც ყოველგვარ ეჭვს ასცდნენ.

შესაფერისია, რომ ეპისკოპოსი უმჯობესად სამთავროში მყოფ ყველას მიერ დაიდგინებოდეს; ხოლო თუ ეს ძნელი იქნება, ან გადაუდებელი აუცილებლობის, ან გზის სიშორის გამო, ყოველ შემთხვევაში სამნი ერთ ადგილას შეიკრიბონ, და როცა არმყოფნიც თანახმად მისცემენ ხმას და წერილებით დაეთანხმებიან, მაშინ აღესრულოს ხელდასხმა; ხოლო აღსრულებულის დამტკიცება ყოველ სამთავროში მიტროპოლიტს მიეცეს.

იმათ შესახებ, ვინც ყოველი სამთავროს ეპისკოპოსთა მიერ ზიარებისაგან განყენებულნი გახდნენ, კლირში მყოფნი იქნებიან თუ ერისკაცთა დასში, ძალაში იყოს განაჩენი იმ კანონისამებრ, რომელიც აცხადებს, რომ ზოგთაგან განგდებულნი სხვებმა არ შეიწყნარონ. ხოლო გამოიძიონ, ეპისკოპოსის სულმოკლეობით, ან ქიშპობით, ან რაიმე ამგვარი უკმაყოფილებით ხომ არ გახდნენ კრებულიდან გაძევებულნი. ამრიგად, რათა ამან ჯეროვანი გამოძიება მიიღოს, კეთილად ჩაითვალა, რომ ყოველ წელიწადს, ყოველ სამთავროში, წელიწადში ორჯერ იმართებოდეს კრებები, რათა, როცა სამთავროს ყველა ეპისკოპოსი ერთად ერთ ადგილას შეიკრიბება, ამგვარი საკითხები გამოიძიონ, და ამრიგად, ვინც უდავოდ შესცოდა ეპისკოპოსის წინაშე, საფუძვლიანად ყველასათვის ზიარებისაგან განყენებულად ჩაითვალოს, ვიდრე ეპისკოპოსთა საერთო კრებული ჯეროვნად არ ჩათვლის, მათთვის უფრო კაცთმოყვარე ხმა გამოიტანოს. ხოლო კრებები იმართებოდეს: ერთი დიდმარხვის წინ, რათა ყოველგვარი სულმოკლეობის აღმოფხვრით ძღვენი წმიდად შეეწიროს ღმერთს; მეორე კი შემოდგომის ჟამს.

ძალაში იყოს ძველი ჩვეულებანი, რომლებიც ეგვიპტეში, ლიბიასა და პენტაპოლისშია, რათა ალექსანდრიის ეპისკოპოსს ჰქონდეს ხელისუფლება ყოველივე ამაზე; რადგან რომის ეპისკოპოსისთვისაც ეს არის ჩვეული. ასევე ანტიოქიაშიც და სხვა სამთავროებშიც ეკლესიებისთვის დაცულ იქნეს უპირატესობანი. ხოლო საერთოდ ცხადია ესე: თუ ვინმე მიტროპოლიტის თანხმობის გარეშე გახდება ეპისკოპოსი, დიდმა კრებამ განაწესა, რომ ასეთი არ უნდა იყოს ეპისკოპოსი. მაგრამ თუ ყველას საერთო ხმას, რომელიც საფუძვლიანია და საეკლესიო კანონისამებრ, ორი ან სამი თავიანთი ქიშპობის გამო შეეწინააღმდეგება, ძალაში იყოს უმრავლესობის ხმა.

ვინაიდან ჩვეულება და ძველი გადმოცემა განმტკიცდა, რომ ელიის ეპისკოპოსს პატივი მიეგოს, ჰქონდეს მას ამისგან გამომდინარე პატივი, ოღონდ მიტროპოლიას შეუნარჩუნდეს თავისი ღირსება.

მათ შესახებ, ვინც ოდესღაც თავიანთ თავს კათარებს უწოდებდა, მაგრამ კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიისკენ მოდის, წმიდა და დიდმა კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, რომ ხელის დადების მიღებით ისინი ასე დარჩნენ კლირში. ხოლო უწინარეს ყოვლისა შესაფერისია, რომ მათ წერილობით აღიარონ ესე: რომ დაეთანხმებიან და შეუდგებიან კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიის დოგმატებს; ესე იგი, ეზიარებიან როგორც ორგზის ქორწინებულებს, ისე დევნის ჟამს დაცემულებს, რომელთათვისაც დროც დაწესებულია და ვადაც განსაზღვრულია; რათა ისინი ყველაფერში შეუდგნენ კათოლიკე ეკლესიის დოგმატებს. ამრიგად, სადაც, სოფლებში იქნება თუ ქალაქებში, ყველა ხელდასხმული მხოლოდ მათგანი აღმოჩნდება, კლირში მყოფნი იმავე წოდებაში იქნებიან. ხოლო თუ ვინმე მოვა იქ, სადაც კათოლიკე ეკლესიის ეპისკოპოსი ან ხუცესია, ცხადია, რომ ეკლესიის ეპისკოპოსს ექნება ეპისკოპოსის ღირსება, ხოლო ეგრეთ წოდებულ კათართა შორის ეპისკოპოსად წოდებულს ხუცესის პატივი ექნება; გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ეპისკოპოსი ჯეროვნად ჩათვლის, რომ მან სახელის პატივს ეზიაროს. ხოლო თუ ეს მას არ ესიამოვნება, მოუფიქრებს მას ადგილს ან ქორეპისკოპოსისას, ან ხუცესისას, რათა სულ მცირე კლირში მყოფად ჩანდეს; რათა ქალაქში ორი ეპისკოპოსი არ იყოს.

თუ ვინმენი გამოუძიებლად იქნენ ხუცესებად აღყვანილნი, ან გამოძიებისას აღიარეს თავიანთი ცოდვები, და, მიუხედავად მათი აღიარებისა, კანონის საწინააღმდეგოდ მოქმედმა ადამიანებმა ასეთებს ხელი დაასხეს, მათ კანონი არ შეიწყნარებს; რამეთუ კათოლიკე ეკლესია იცავს იმას, რაც უმწიკვლოა.

დაცემულთაგან რამდენიც დაწინაურებულ იქნა, უცოდინრობით, ან თუნდაც დამწინაურებელთა წინასწარი ცოდნით, ეს არ აფერხებს საეკლესიო კანონს; რამეთუ როცა გამოაშკარავდებიან, განიკვეთებიან.

იმათ შესახებ, ვინც გადაცდა აუცილებლობის გარეშე, ან ქონების წართმევის გარეშე, ან საფრთხის გარეშე, ან რაიმე ამგვარის გარეშე, რაც ლიკინიოსის მძლავრობის დროს მოხდა, კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, რომ, თუმცა ისინი კაცთმოყვარეობის ღირსნი არ იყვნენ, მაინც სიკეთე გამოეჩინა მათდამი. ამრიგად, რამდენნიც გულწრფელად ინანიებენ, სამ წელს მსმენელთა შორის დაჰყოფენ, როგორც მორწმუნენი, და შვიდ წელს შევრდომილნი იქნებიან; ხოლო ორ წელს ხალხს ლოცვებში ეზიარებიან, შესაწირავის გარეშე.

ხოლო ვინც მადლის მიერ იქნენ მოწოდებულნი, და პირველი მოშურნეობა გამოიჩინეს, და სარტყლები მოიხსნეს, შემდეგ კი, როგორც ძაღლები, თავიანთ ნათხევარს მიუბრუნდნენ, ისე, რომ ზოგმა ფულიც კი გაიღო და წყალობებით მიაღწია სამხედრო სამსახურში ხელახლა ჩაწერას: ესენი ათ წელს შევრდომილნი იყვნენ, სამწლიანი მსმენელობის დროის შემდეგ. ხოლო ყველა ამ შემთხვევაში შესაფერისია, რომ გამოიძიონ განზრახვა და სინანულის სახე. რამეთუ რამდენნიც შიშით, და ცრემლებით, და მოთმინებით, და კეთილი საქმეებით საქმით და არა მოჩვენებით ამჟღავნებენ თავიანთ მოქცევას, ესენი, მსმენელობის განსაზღვრული დროის შესრულების შემდეგ, სათანადოდ ეზიარებიან ლოცვებს, ამასთან ეპისკოპოსს ნება აქვს, მათ შესახებ რაიმე უფრო კაცთმოყვარე გადაწყვიტოს. ხოლო რამდენნიც გულგრილად მოეკიდნენ და ეკლესიაში შესვლის მოჩვენება მოქცევისათვის თავიანთთვის საკმარისად მიიჩნიეს, უცილობლად შეასრულონ დრო.

ხოლო ამ ცხოვრებიდან გამსვლელთა შესახებ ძველი და კანონიკური სჯული ახლაც დაცული იქნება, რომ თუ ვინმე გადის, უკანასკნელი და უაღრესად აუცილებელი საგზალი არ მოაკლდეს. ხოლო თუ განწირული და ზიარებამიღებული კვლავ ცოცხალთა შორის აღმოჩნდება, იყოს მათთან, ვინც მხოლოდ ლოცვას ეზიარება. ხოლო საერთოდ, ნებისმიერი გამსვლელის შესახებ, რომელიც ევქარისტიის ზიარებას ითხოვს, ეპისკოპოსმა გამოცდის შემდეგ მისცეს მას წილი შესაწირავისა.

დაცემულ კათაკმეველთა შესახებ წმიდა და დიდმა კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, რომ სამი წლის მანძილზე მხოლოდ მსმენელნი იყვნენ და ამის შემდეგ ილოცონ კათაკმევლებთან ერთად.

დიდი შფოთისა და იმ დაპირისპირებათა გამო, რომლებიც ხდება, ჯეროვნად ჩაითვალა, რომ სრულიად აღმოიფხვრას ჩვეულება, რომელმაც ზოგიერთ მხარეში სამოციქულო კანონის საწინააღმდეგოდ იჩინა თავი, რათა არც ეპისკოპოსი, არც ხუცესი და არც დიაკვანი არ გადადიოდეს ქალაქიდან ქალაქში. ხოლო თუ ვინმე, წმიდა და დიდი კრების განწესების შემდეგ, ამგვარს რაიმეს შეეცდება, ან თავს მიუძღვნის ამგვარ საქმეს, მოწყობილი სრულიად გაბათილდება, და იგი დაბრუნებულ იქნება იმ ეკლესიაში, რომელშიც ხელდასხმულ იქნა, იქნება ეპისკოპოსი თუ ხუცესი.

რამდენნიც დაუფიქრებლად, არც ღვთის შიში რომ აქვთ თვალწინ და არც საეკლესიო კანონი იციან, თავიანთ ეკლესიას დატოვებენ, ხუცესები იქნებიან, ან დიაკვნები, ან საერთოდ კანონში ჩარიცხულნი, ესენი სხვა ეკლესიაში არამც და არამც არ უნდა იქნენ მიღებულნი; არამედ ყოველგვარი იძულება უნდა იქნეს მათ მიმართ გამოყენებული, რომ თავიანთ ეპარქიებს დაუბრუნდნენ; ან, თუ დაჟინდებიან, შესაფერისია, რომ ზიარებისაგან განყენებულნი იყვნენ. ხოლო თუ ვინმე გაბედავს კიდეც, სხვისი კუთვნილი მიიტაცოს და თავის ეკლესიაში ხელი დაასხას, იმ საკუთარი ეპისკოპოსის თანხმობის გარეშე, ვისგანაც კანონში ჩარიცხული წავიდა, ბათილი იყოს ხელდასხმა.

ვინაიდან კანონში ჩარიცხულთაგან ბევრმა, ანგარებასა და სამარცხვინო მოგებას რომ მისდევს, დაივიწყა საღვთო წერილი, რომელიც ამბობს: „ვინც ფულს ვახშით არ გასცემს“, და სესხის გაცემისას მეასედებს მოითხოვს, წმიდა და დიდმა კრებამ სამართლიანად მიიჩნია, რომ თუ ვინმე ამ განწესების შემდეგ ვახშის ამღები აღმოჩნდება, ამ საქმით ვაჭრობით, ან სხვაგვარად ამ საქმის მიდევნებით, ან ნახევრის ნამატის მოთხოვნით, ან საერთოდ სხვა რაიმეს მოგონებით სამარცხვინო მოგების გულისთვის, კლირიდან განიკვეთება და კანონისა უცხო იქნება.

წმიდა და დიდ კრებამდე მოაღწია, რომ ზოგიერთ ადგილას და ქალაქში დიაკვნები ხუცესებს ევქარისტიას აძლევენ; რაც არც კანონს და არც ჩვეულებას არ გადმოუცია, რომ შეწირვის ხელისუფლების არმქონენი შემწირველებს აძლევდნენ ქრისტეს ხორცს. და ისიც გახდა ცნობილი, რომ ზოგიერთი დიაკვანი ახლა ეპისკოპოსებზე წინაც ეხება ევქარისტიას. ამრიგად, ყოველივე ეს აღმოიფხვრას, და დიაკვნები თავიანთ საზღვრებში დარჩნენ, და იცოდნენ, რომ ისინი ეპისკოპოსის მსახურნი არიან, ხუცესებზე კი უმცროსნი. ხოლო ევქარისტია წესისამებრ ხუცესების შემდეგ მიიღონ, ან ეპისკოპოსი აზიარებდეს მათ, ან ხუცესი. დიაკვნებს არც ხუცესთა შორის დაჯდომის ნება ჰქონდეთ; რამეთუ ეს, რაც ხდება, კანონის საწინააღმდეგოა და წესის საწინააღმდეგო. ხოლო თუ ვინმეს ამ განწესებათა შემდეგაც არ ენებება მორჩილება, შეწყვიტოს დიაკვნობა.

პავლიანელთა შესახებ, რომლებმაც შემდეგ კათოლიკე ეკლესიას შეაფარეს თავი, განწესება გამოიცა, რომ ისინი უცილობლად ხელახლა მოინათლონ. ხოლო თუ ზოგიერთნი წარსულ დროში კლირში ირიცხებოდნენ, თუ უმწიკვლონი და დაუძრახველნი აღმოჩნდებიან, ხელახლა მონათვლის შემდეგ ხელდასხმულ იქნენ კათოლიკე ეკლესიის ეპისკოპოსის მიერ. ხოლო თუ გამოძიება მათ უვარგისად ცნობს, შესაფერისია, რომ განიკვეთონ. ასევე დიაკონისების და საერთოდ კლირში ჩარიცხულთა შესახებაც იგივე წესი იქნება დაცული. ხოლო ჩვენ მოვიხსენიეთ დიაკონისები, რომლებიც სამოსით არიან ჩარიცხულნი, რადგან მათ არავითარი ხელის დადება არ აქვთ, ისე, რომ ისინი უცილობლად ერისკაცთა შორის უნდა ირიცხებოდნენ.

ვინაიდან ზოგიერთნი საუფლო დღეს და ორმოცდაათობის დღეებში მუხლს იდრეკენ: რათა ყველაფერი ყოველ ეპარქიაში ერთნაირად იყოს დაცული, წმიდა კრებამ ჯეროვნად ჩათვალა, რომ ფეხზე მდგომარეებმა აღავლინონ ლოცვები ღმერთს.