წმიდა კანონები ნიკეა II
VII მსოფლიო საეკლესიო კრება
Κανόνες τῆς ἐν Νικαίᾳ Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Ζ´ Συνόδου
ნიკეა, 787 · მომწვევი: იმპერატრიცა ირინე და იმპერატორი კონსტანტინე VI · 22 კანონი · VII მსოფლიო საეკლესიო კრება (ნიკეა, 787) რუკაზე
ოცდაორი კანონი იმ კრებისა, რომელმაც ხატები აღადგინა. პირველი იღებს მასზე ადრინდელ ყოველ კანონს; დანარჩენები აღადგენს იმას, რაც ხატმებრძოლობის წლებმა დაარღვია: კრძალავს ფულით ხელდასხმასა და ეპისკოპოსთა საერო დანიშვნას, მოითხოვს წმიდა ნაწილებს ყოველ კურთხეულ ტაძარში და აწესრიგებს მონასტრებსა და მათ ქონებას.
კანონი 1 საღვთო კანონები მიღებულია და დაცულია
მათთვის, ვისაც სამღვდელო ღირსება ხვდა წილად, კანონიკურ დადგენილებათა განწესებანი არის მოწმობებიც და სწორი მითითებანიც; და მათ სიხარულით ვიღებთ რა, ღვთისგამცხადებელ დავითთან ერთად ვუგალობთ უფალ ღმერთს და ვამბობთ: „შენი მოწმობების გზაზე გავიხარე, როგორც ყოველგვარი სიმდიდრით“; და: „ამცნე სიმართლე, შენი მოწმობანი უკუნისამდეა; გამაგონიერე და ვიცოცხლებ“. და უკუნისამდე გვამცნებს წინასწარმეტყველური ხმა, დავიცვათ ღვთის მოწმობანი და ვიცოცხლოთ მათში, როგორც აშკარად შეურყევლად და უძრავად დარჩენილნი; რადგან ღვთისმხილველი მოსეც ასე ამბობს: „მათ არ შეიძლება რამე დაემატოს და მათგან არ შეიძლება რამე გამოაკლდეს“. და საღვთო მოციქული პეტრე, მათით მოქადული, ღაღადებს: „რაშიც ანგელოზებს ჩახედვა სურთ“. და პავლე ამბობს: „თუნდაც ჩვენ, ან ანგელოზი ზეციდან გახარებდეთ სხვას, გარდა იმისა, რაც ჩვენ გახარეთ, შეჩვენებულ იყოს“. ამრიგად, რაკი ეს ასეა და ჩვენთვის საზეიმოდ არის დამოწმებული, ვხარობთ რა მათზე, როგორც ვინმე, ვინც მრავალ ნადავლს პოულობს, სიხარულით ვიკრავთ გულში საღვთო კანონებს, და მთლიანად და შეურყევლად ვიცავთ მათ განწესებას, რომლებიც გამოცემულია სულის წმიდა საყვირთა, ყოვლადქებულ მოციქულთა მიერ, და ექვსი წმიდა მსოფლიო კრების მიერ, და ასეთ განჩინებათა გამოსაცემად ადგილობრივად შეკრებილთა მიერ, და ჩვენი წმიდა მამების მიერ. რადგან ყველანი, ერთი და იმავე სულით განათლებულნი, სასარგებლო განსაზღვრეს. და ვისაც ისინი შეჩვენებას მისცემენ, ჩვენც შევაჩვენებთ; ვისაც განკვეთას, ჩვენც განვკვეთთ; ვისაც უზიარებლობას, ჩვენც უზიარებელ ვყოფთ; ხოლო ვისაც ეპიტიმიას მისცემენ, ჩვენც ასევე დავუქვემდებარებთ. რადგან „ნუ იქნებით ვერცხლისმოყვარენი, დასჯერდით იმას, რაც გაბადიათ“: ასე ღაღადებს ცხადად მესამე ცამდე ამაღლებული და გამოუთქმელი სიტყვების მსმენელი, პავლე, საღვთო მოციქული.
Τοῖς τὴν ἱερατικὴν λαχοῦσιν ἀξίαν, μαρτύριά τε καὶ κατορθώματα, αἱ τῶν κανονικῶν διατάξεών εἰσιν ὑποτυπώσεις· ἃς ἀσμένως δεχόμενοι, μετὰ τοῦ θεοφάντορος Δαβὶδ ᾄδομεν πρὸς τὸν δεσπότην Θεόν, λέγοντες· Ἐν τῇ ὁδῷ τῶν μαρτυρίων σου ἐτέρφθην, ὡς ἐπὶ παντὶ πλούτῳ· καὶ, Ἐνετείλω δικαιοσύνην, τὰ μαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα· συνέτισόν με καὶ ζήσομαι. Καί, Εἰς τὸν αἰῶνα ἡ προφητικὴ φωνὴ ἐντέλλεται ἡμῖν φυλάττειν τὰ μαρτύρια τοῦ Θεοῦ, καὶ ζῇν ἐν αὐτοῖς, δηλονότι ἀκράδαντα καὶ ἀσάλευτα διαμένοντα, ὅτι καὶ ὁ θεόπτης Μωϋσῆς οὕτω φησὶν· Ἐν αὐτοῖς οὐκ ἔστι προσθεῖναι, καὶ ἀπ᾿ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἀφελεῖν· Καὶ ὁ θεῖος Ἀπόστολος Πέτρος ἐν αὐτοῖς ἐγκαυχώμενος βοᾷ· Εἰς ἃ ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψαι. Καὶ ὁ Παῦλός φησιν· Κἂν ἡμεῖς, ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν, παρ᾿ ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. Τούτων οὖν οὕτως ὄντων, καὶ διαμαρτυρουμένων ἡμῖν, ἀγαλλιώμενοι ἐπ᾿ αὐτοῖς, ὡς εἴ τις εὕροι σκῦλα πολλά, ἀσπασίως τοὺς θείους κανόνας ἐνστερνιζόμεθα, καὶ ὁλόκληρον τὴν αὐτῶν διαταγὴν καὶ ἀσάλευτον κρατύνομεν, τῶν ἐκτεθέντων ὑπὸ τῶν ἁγίων σαλπίγγων τοῦ Πνεύματος, τῶν πανευφήμων Ἀποστόλων, τῶν τε ἓξ ἁγίων οἰκουμενικῶν συνόδων, καὶ τῶν τοπικῶς συναθροισθεισῶν ἐπὶ ἐκδόσει τοιούτων διαταγμάτων, καὶ τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν· Ἐξ ἑνὸς γὰρ ἅπαντες καὶ τοῦ αὐτοῦ Πνεύματος αὐγασθέντες, ὥρισαν τὰ συμφέροντα. Καὶ οὓς μὲν τῷ ἀναθέματι παραπέμπουσι, καὶ ἡμεῖς ἀναθεματίζομεν· οὓς δὲ τῇ καθαιρέσει, καὶ ἡμεῖς καθαιροῦμεν· οὓς δὲ τῷ ἀφορισμῷ, καὶ ἡμεῖς ἀφορίζομεν· οὓς δὲ ἐπιτιμίῳ παραδιδόασι, καὶ ἡμεῖς ὡσαύτως ὑποβάλλομεν. Ἀφιλάργυρος γὰρ ὁ τρόπος, ἀρκούμενοι τοῖς παροῦσιν· ὁ ἀναβεβηκὼς εἰς τρίτον οὐρανόν, καὶ ἀκούσας ἄῤῥητα ῥήματα, Παῦλος ὁ θεῖος Ἀπόστολος διαῤῥήδην βοᾷ.
კანონი 2 ეპისკოპოსად დასადგენმა უნდა იცოდეს ფსალმუნნი და კანონები
რადგან, ფსალმუნთა გალობისას, აღთქმას ვაძლევთ ღმერთს: „შენს სამართლებზე დავფიქრდები, არ დავივიწყებ შენს სიტყვებს“; ამის დაცვა ყველა ქრისტიანისათვის სახსნელია, ხოლო განსაკუთრებით მათთვის, ვინც სამღვდელო ღირსებით არის შემოსილი. ამიტომ განვსაზღვრავთ, რომ ყველამ, ვინც ეპისკოპოსობის ხარისხში უნდა დაწინაურდეს, უსათუოდ იცოდეს ფსალმუნნი, რათა, ამის შედეგად, თავის ქვეშ მყოფ მთელ კლირსაც შეაგონოს, რომ ასევე განისწავლონ. და მიტროპოლიტმა მკაცრად გამოიკითხოს, აქვს თუ არა მონდომება წაიკითხოს ჩაღრმავებით და არა ზერელედ წმიდა კანონები, და წმიდა სახარება, და საღვთო მოციქულის წიგნი, და მთელი საღვთო წერილი; და იცხოვროს საღვთო მცნებათა თანახმად, და ასწავლოს თავის ქვეშ მყოფ ერს. რადგან ჩვენი იერარქიის არსი არის ღვთივგადმოცემული სიტყვები, ესე იგი, საღვთო წერილის ჭეშმარიტი ცოდნა, როგორც დიდმა დიონისემ განაცხადა. ხოლო თუ ყოყმანობს და არ ხარობს, რომ ასე აკეთოს და ასწავლოს, ხელი ნუ დაესხმება. რადგან ღმერთმა წინასწარმეტყველურად თქვა: „შენ უკუაგდე ცოდნა, და მეც უკუგაგდებ შენ, რომ მღვდლად არ მემსახურო“.
Ἐπειδή περ ψάλλοντες συντασσόμεθα τῷ Θεῷ· Ἐν τοῖς δικαιώμασί σου μελετήσω, οὐκ ἐπιλήσομαι τῶν λόγων σου· πάντας μὲν Χριστιανοὺς τοῦτο φυλάττειν σωτήριον, κατ᾿ ἐξαίρετον δέ, τοὺς τὴν ἱερατικὴν ἀμπεχομένους ἀξίαν. Ὅθεν ὁρίζομεν, πάντα τὸν προάγεσθαι μέλλοντα εἰς τὸν τῆς ἐπισκοπῆς βαθμόν, πάντως τὸν Ψαλτῆρα γινώσκειν, ἵνα, ὡς ἐκ τούτου, καὶ πάντα τὸν κατ᾿ αὐτὸν κλῆρον οὕτω νουθετῇ μυεῖσθαι. Ἀνακρίνεσθαι δὲ ἀσφαλῶς ὑπὸ τοῦ μητροπολίτου, εἰ προθύμως ἔχει ἀναγινώσκειν ἐρευνητικῶς, καὶ οὐ παροδευτικῶς, τούς τε ἱεροὺς κανόνας, καὶ τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον, τήν τε τοῦ θείου Ἀποστόλου βίβλον, καὶ πᾶσαν τὴν θείαν Γραφήν· καὶ κατὰ τὰ θεῖα ἐντάλματα ἀναστρέφεσθαι, καὶ διδάσκειν τὸν κατ᾿ αὐτὸν λαόν. Οὐσία γὰρ τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ἱεραρχίας ἐστὶ τὰ θεοπαράδοτα λόγια, ἤγουν ἡ τῶν θείων Γραφῶν ἀληθινὴ ἐπιστήμη, καθὼς ὁ μέγας ἀπεφήνατο Διονύσιος. Εἰ δὲ ἀμφισβητοίη, καὶ μὴ ἀσμενίζοι οὕτω ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν, μὴ χειροτονείσθω. Ἔφη γὰρ προφητικῶς ὁ Θεός· Σὺ ἐπίγνωσιν ἀπώσω, κἀγὼ ἀπώσομαί σε τοῦ μὴ ἱερατεύειν μοι.
კანონი 3 კლირიკოსთა არჩევა საერო მთავართა მიერ ბათილია
ყოველი არჩევა, მთავართა მიერ ქმნილი, ეპისკოპოსისა, ან ხუცესისა, ან დიაკონისა, ბათილი დარჩეს, იმ კანონის თანახმად, რომელიც ამბობს: „თუ რომელიმე ეპისკოპოსი, საერო მთავრებს გამოიყენებს და მათი მეშვეობით დაეუფლება ეკლესიას, განიკვეთოს და უზიარებელ იქმნეს, და ყველა, ვინც მასთან ზიარებაშია“. რადგან ვინც ეპისკოპოსობაში უნდა დაწინაურდეს, ეპისკოპოსთა მიერ უნდა იქნეს არჩეული, როგორც ეს ნიკეაში წმიდა მამათა მიერ არის განსაზღვრული კანონში, რომელიც ამბობს: „შესაფერისია, რომ ეპისკოპოსი უმჯობესად სამთავროში მყოფ ყველას მიერ დაიდგინებოდეს; ხოლო თუ ეს ძნელი იქნება, ან გადაუდებელი აუცილებლობის, ან გზის სიშორის გამო, ყოველ შემთხვევაში სამნი ერთ ადგილას შეიკრიბონ (როცა არმყოფნიც თანახმად მისცემენ ხმას და წერილებით დაეთანხმებიან), და მაშინ აღესრულოს ხელდასხმა; ხოლო აღსრულებულის დამტკიცება ყოველ სამთავროში მიტროპოლიტს მიეცეს“.
Πᾶσαν ψῆφον γινομένην παρὰ ἀρχόντων, ἐπισκόπου, ἢ πρεσβυτέρου, ἢ διακόνου, ἄκυρον μένειν, κατὰ τὸν κανόνα τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος, κοσμικοῖς ἄρχουσι χρησάμενος, δι᾿ αὐτῶν ἐγκρατὴς ἐκκλησίας γένηται, καθαιρείσθω, καὶ ἀφοριζέσθω, καὶ οἱ κοινωνοῦντες αὐτῷ πάντες. Δεῖ γὰρ τὸν μέλλοντα προβιβάζεσθαι εἰς ἐπισκοπήν, ὑπὸ ἐπισκόπων ψηφίζεσθαι· καθὼς παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ ὥρισται ἐν τῷ κανόνι τῷ λέγοντι· Ἐπίσκοπον προσήκει, μάλιστα μὲν ὑπὸ πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ καθίστασθαι· εἰ δὲ δυσχερὲς εἴη τὸ τοιοῦτο, ἢ διὰ κατεπείγουσαν ἀνάγκην, ἢ διὰ μῆκος ὁδοῦ, ἐξάπαντος τρεῖς ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναγομένους· (συμψήφων γινομένων καὶ τῶν ἀπόντων, καὶ συντιθεμένων διὰ γραμμάτων), τότε τὴν χειροτονίαν ποιεῖσθαι. Τὸ δὲ κῦρος τῶν γινομένων, δίδοσθαι καθ᾿ ἑκάστην ἐπαρχίαν τῷ μητροπολίτῃ.
კანონი 4 ეპისკოპოსმა თავის კლირს ფული არ უნდა გამოსძალოს
ჭეშმარიტების მქადაგებელმა პავლემ, საღვთო მოციქულმა, თითქოს კანონს უდებდა ეფესელთა ხუცესებს, უფრო სწორად კი მთელ სამღვდელო კრებულს, ასე თამამად ილაპარაკა: „ვერცხლი, ან ოქრო, ან სამოსელი არავისი მინატრია; ყოველივეში გიჩვენეთ, რომ, ასე შრომით, უნდა შეეწიოთ უძლურთ, ნეტარად მიიჩნევდეთ რა მიცემას, ვიდრე მიღებას“. ამიტომ ჩვენც, მისგან დამოძღვრილნი, განვსაზღვრავთ, რომ ეპისკოპოსმა არამც და არამც არ მოიგონოს, ბილწი ანგარებით, ცოდვათა შინა მიზეზთა მომიზეზებით, მოსთხოვოს ოქრო, ან ვერცხლი, ან სხვა რაიმე ნივთი თავის ქვეშ მსახურ ეპისკოპოსებს, ან კლირიკოსებს, ან მონაზვნებს. რადგან მოციქული ამბობს: „უსამართლონი ვერ დაიმკვიდრებენ ღვთის სასუფეველს“; და: „შვილები არ არიან ვალდებულნი მშობლებისათვის დააგროვონ, არამედ მშობლები შვილებისათვის“. ამრიგად, თუ ვინმე აღმოჩნდება, რომ ოქროს ან სხვა რაიმე ნივთის მოთხოვნის გამო, ან რაიმე საკუთარი ვნების გამო, ლიტურგიისაგან აყენებს და უზიარებელ ჰყოფს თავის ქვეშ მყოფ რომელიმე კლირიკოსს, ან პატიოსან ტაძარს კეტავს, რათა მასში ღვთის ლიტურგიები არ აღესრულებოდეს, და თავის სიშმაგეს უგრძნობელ საგანზე მიმართავს, იგი ჭეშმარიტად თვითონაა უგრძნობელი, და იმავე ვნებას დაექვემდებარება, და მისი შრომა მისსავე თავზე დაბრუნდება, როგორც ღვთის მცნებისა და მოციქულთა განწესებათა გარდამავალი. რადგან პეტრეც, მოციქულთა უმთავრესი მწვერვალი, გვამცნებს: „მწყემსეთ თქვენს შორის მყოფი ღვთის სამწყსო, ზედამხედველობთ რა არა იძულებით, არამედ ნებაყოფლობით, ღვთის მიხედვით; არა ბილწი ანგარებით, არამედ გულმოდგინედ; არა როგორც თქვენდა წილხვდომილთა მბრძანებელნი, არამედ სახედ ექმნებოდეთ სამწყსოს; და როცა გამოჩნდება მთავარმწყემსი, მიიღებთ დიდების უჭკნობ გვირგვინს“.
Ὁ κῆρυξ τῆς ἀληθείας Παῦλος, ὁ θεῖος Ἀπόστολος, οἱονεὶ κανόνα τιθεὶς τοῖς Ἐφεσίων πρεσβυτέροις, μᾶλλον δὲ καὶ παντὶ ἱερατικῷ πληρώματι, οὕτως ἐπαῤῥησιάσθη, εἰπών· Ἀργυρίου, ἢ χρυσίου, ἢ ἱματισμοῦ, οὐδενὸς ἐπεθύμησα· πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν, ὅτι οὕτω κοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν ἀσθενούντων, μακάριον ἡγουμένους τὸ διδόναι, ἢ λαμβάνειν. Διὸ καὶ ἡμεῖς μαθητευθέντες παρ᾿ αὐτοῦ, ὁρίζομεν, μηδόλως αἰσχροκερδῶς ἐπινοεῖσθαι ἐπίσκοπον, προφασιζόμενον προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις, ἀπαιτεῖν χρυσόν, ἢ ἄργυρον, ἢ ἕτερον εἶδος τοὺς ὑπ᾿ αὐτὸν τελοῦντας ἐπισκόπους, ἢ κληρικούς, ἢ μοναχούς. Φησὶ γὰρ ὁ Ἀπόστολος· Ἄδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι· καί, Οὐκ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσι θησαυρίζειν, ἀλλ᾿ οἱ γονεῖς τοῖς τέκνοις. Εἴ τις οὖν δι᾿ ἀπαίτησιν χρυσοῦ, ἢ ἑτέρου τινὸς εἴδους, εἴτε διά τινα ἰδίαν ἐμπάθειαν, εὑρεθείη ἀπείργων τῆς λειτουργίας, καὶ ἀφορίζων τινὰ τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν κληρικῶν, ἢ σεπτὸν ναὸν κλείων, ὡς μὴ γίνεσθαι ἐν αὐτῷ τὰς τοῦ Θεοῦ λειτουργίας, καὶ εἰς ἀναίσθητον τὴν ἑαυτοῦ μανίαν ἐπιπέμπων, ἀναίσθητος ὄντως ἐστί, καὶ τῇ ταυτοπαθείᾳ ὑποκείσεται, καὶ ἐπιστρέψει ὁ πόνος αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, ὡς παραβάτης ἐντολῆς Θεοῦ, καὶ τῶν Ἀποστολικῶν διατάξεων. Παραγγέλλει γὰρ καὶ Πέτρος, ἡ κορυφαία τῶν Ἀποστόλων ἀκρότης, Ποιμαίνετε τὸ ἐν ὑμῖν ποίμνιον τοῦ Θεοῦ, ἐπισκοποῦντες μὴ ἀναγκαστῶς, ἀλλ᾿ ἑκουσίως, κατὰ Θεόν· μὴ αἰσχροκερδῶς, ἀλλὰ προθύμως· μὴ ὡς κατακυριεύοντες τῶν κλήρων, ἀλλὰ τύποι γινόμενοι τοῦ ποιμνίου· καὶ φανερωθέντος τοῦ Ἀρχιποίμενος, κομιεῖσθε τὸν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον.
კანონი 5 სიმონიისა და მისით მოქადულთა წინააღმდეგ
სასიკვდილო ცოდვაა, როცა ზოგიერთნი, ცოდვის ჩამდენნი, გამოუსწორებელნი რჩებიან. ხოლო ამაზე უარესია, თუ, ქედფიცხელნიც, აღდგებიან ღვთისმოსაობისა და ჭეშმარიტების წინააღმდეგ, ამჯობინებენ რა მამონას ღვთის მორჩილებას, და არ ეჭიდებიან მის კანონიკურ დადგენილებებს. მათში არ არის უფალი ღმერთი, თუ, შესაძლოა, დამდაბლებულნი, თავიანთი შეცოდებისაგან არ გამოფხიზლდებიან; რადგან უფრო მეტად ღმერთს უნდა მიეახლონ და შემუსვრილი გულით ითხოვონ ამ ცოდვის მიტევება და შენდობა, და არ იამაყონ უკანონო მიცემით. რადგან „ახლოს არის უფალი გულშემუსვრილთა“. ამრიგად, ისინი, ვინც იქადიან, რომ ოქროს მიცემით არიან ეკლესიაში დადგენილნი, და იმედს ამყარებენ ამ ბოროტ ჩვეულებაზე, რომელიც აუცხოებს ღმერთს და ყოველ მღვდლობას, და ამის გამო, ურცხვი სახითა და დაუფარავი პირით, საყვედურის სიტყვებით შეურაცხყოფენ მათ, ვინც ცხოვრების სათნოებისათვის სულიწმიდამ აირჩია და ოქროს მიცემის გარეშე დაადგინა: ესენი, ვინც ამას აკეთებენ, ჯერ თავიანთი დასის უკანასკნელი ხარისხი მიიღონ; ხოლო თუ განაგრძობენ, ეპიტიმიით გამოსწორდნენ. ხოლო თუ ვინმე ოდესმე ხელდასხმისას ამის ჩამდენად აღმოჩნდება, მოხდეს მოციქულთა კანონის თანახმად, რომელიც ამბობს: „თუ რომელიმე ეპისკოპოსი ფულით დაეუფლება ამ ღირსებას, ან ხუცესი, ან დიაკონი, განიკვეთოს თვითონაც და მისი ხელდამსხმელიც, და სრულიად მოიკვეთონ ზიარებისაგან, როგორც სიმონ მოგვი ჩემ მიერ, პეტრეს მიერ“. ასევე ქალკედონში შეკრებილ ჩვენ ღირს მამათა მეორე კანონის თანახმადაც, რომელიც ამბობს: „თუ რომელიმე ეპისკოპოსი ფულისთვის ხელდასხმას აღასრულებს, და გაუყიდველ მადლს გასაყიდად დაამდაბლებს, და ფულისთვის ხელს დაასხამს ეპისკოპოსს, ან ქორეპისკოპოსს, ან ხუცესს, ან დიაკონს, ან ვინმეს კლირში შერაცხულთაგან; ან ფულისთვის დაადგენს ეკონომოსს, ან მოსარჩლეს, ან მნათეს, ან საერთოდ ვინმეს კანონში ჩარიცხულთაგან, თავისი სამარცხვინო მოგებისთვის: ვინც ამას შეეცადა, მხილებისას, თავისი ხარისხით საფრთხეში იყოს; ხოლო ხელდასხმულმა ვერაფერი ისარგებლოს ვაჭრობით ქმნილი ხელდასხმისაგან ან დადგინებისაგან; არამედ უცხო იყოს იმ ღირსებისა ან მოვალეობისა, რომელიც ფულით მოიპოვა. ხოლო თუ ვინმე ასეთ სამარცხვინო და უკანონო შემოსავლებში შუამავლადაც გამოჩნდება, ისიც, თუ კლირიკოსია, თავისი ხარისხიდან ჩამოვარდეს; ხოლო თუ ერისკაცია ან მონაზონი, უზიარებელ იქმნეს“.
Ἁμαρτία πρὸς θάνατόν ἐστιν, ὅταν τινὲς ἁμαρτάνοντες, ἀδιόρθωτοι μένωσι. Τὸ δὲ τούτου χεῖρον, ἐὰν καὶ τραχηλιῶντες κατεξανίστανται τῆς εὐσεβείας, καὶ τῆς ἀληθείας, προτιμώμενοι τὸν Μαμωνᾶν τῆς τοῦ Θεοῦ ὑπακοῆς, καὶ τῶν κανονικῶν αὐτοῦ διατάξεων μὴ ἀντεχόμενοι. Ἐν τούτοις οὐκ ἔστι Κύριος ὁ Θεός, εἰ μήπου ταπεινωθέντες, τοῦ ἰδίου σφάλματος ἀνανήψωσι· χρὴ γὰρ μᾶλλον αὐτοὺς προσέρχεσθαι τῷ Θεῷ, καὶ μετὰ συντετριμμένης καρδίας τὴν ἄφεσιν τούτου τοῦ ἁμαρτήματος, καὶ τὴν συγχώρησιν αἰτεῖσθαι, οὐχὶ ἐναβρύνεσθαι τῇ ἀθέσμῳ δόσει. Ἐγγὺς γὰρ Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρδίᾳ. Τοὺς οὖν ἐγκαυχωμένους, διὰ δόσεως χρυσίου τετάχθαι ἐν ἐκκλησίᾳ, καὶ ταύτῃ τῇ πονηρᾷ συνηθείᾳ ἐπελπίζοντας, τῇ ἀλλοτριούσῃ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκ πάσης ἱερωσύνης, καὶ ἐκ τούτου ἀναιδεῖ προσώπῳ, καὶ ἀπερικαλύπτῳ στόματι, ὀνειδιστικοῖς λόγοις τοὺς δι᾿ ἀρετὴν βίου ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκλεγέντας, καὶ καταταγέντας ἐκτὸς δόσεως χρυσίου, ἀτιμάζοντας, πρῶτα μὲν τοῦτο ποιοῦντας, τὸν ἔσχατον βαθμὸν λαμβάνειν τοῦ οἰκείου τάγματος. Εἰ δ᾿ ἐπιμένοιεν, δι᾿ ἐπιτιμίου διορθοῦσθαι. Εἰ δέ τις ἐπὶ χειροτονίᾳ φανείη ποτὲ τοῦτο πεποιηκώς, γινέσθω κατὰ τὸν ἀποστολικὸν κανόνα, τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος διὰ χρημάτων τῆς ἀξίας ταύτης ἐγκρατὴς γένηται, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, καθαιρείσθω καὶ αὐτός, καὶ ὁ χειροτονήσας, καὶ ἐκκοπτέσθωσαν παντάπασιν ἐκ τῆς κοινωνίας, ὡς Σίμων ὁ μάγος ὑπ᾿ ἐμοῦ Πέτρου. Ὡσαύτως καὶ κατὰ τὸν δεύτερον κανόνα τῶν ἐν Χαλκηδόνι ὁσίων Πατέρων ἡμῶν, τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος ἐπὶ χρήμασι χειροτονίαν ποιήσοιτο, καὶ εἰς πρᾶσιν καταγάγοι τὴν ἄπρατον χάριν, καὶ χειροτονήσοι ἐπὶ χρήμασιν ἐπίσκοπον, ἢ χωρεπίσκοπον, ἢ πρεσβύτερον, ἢ διάκονον, ἤ τινα τῶν ἐν τῷ κλήρῳ καταριθμουμένων, ἢ προβάλλοιτο ἐπὶ χρήμασιν οἰκονόμον, ἢ ἔκδικον, ἢ παραμονάριον, ἢ ὅλως τινὰ τοῦ κανόνος, ἢ δι᾿ αἰσχροκέρδειαν οἰκείαν, ὁ τοῦτο ἐπιχειρήσας ἐλεγχθείς, κινδυνευέτω εἰς τὸν οἰκεῖον βαθμόν· καὶ ὁ χειροτονούμενος μηδὲν ἐκ τῆς κατ᾿ ἐμπορίαν ὠφελείσθω χειροτονίας, ἢ προβολῆς, ἀλλ᾿ ἔστω ἀλλότριος τῆς ἀξίας, ἢ τοῦ φροντίσματος, οὗπερ ἐπὶ χρήμασιν ἔτυχεν. Εἰ δέ τις καὶ μεσιτεύων φανείη τοῖς οὕτως αἰσχροῖς καὶ ἀθεμίτοις λήμμασι, καὶ οὗτος, εἰ μὲν κληρικὸς εἴη, τοῦ οἰκείου ἐκπιπτέτω βαθμοῦ· εἰ δὲ λαϊκός, ἢ μοναχός, ἀφοριζέσθω.
კანონი 6 სამთავროს კრება ყოველწლიურად უნდა შეიკრიბოს
რადგან არსებობს კანონი, რომელიც ამბობს: „წელიწადში ორჯერ თითოეულ სამთავროში ეპისკოპოსთა შეკრებით უნდა ხდებოდეს კანონიკური გამოძიებანი“; გაჭირვების გამო და იმის გამო, რომ შეკრებილებს გზისათვის საჭირო არ ჰქონდათ, მეექვსე კრების ღირსმა მამებმა განსაზღვრეს, რომ ყოველგვარი საშუალებით და რა საბაბითაც არ უნდა იყოს, წელიწადში ერთხელ შეიკრიბოს, და შეცდომილი გამოსწორდეს. ამრიგად, ამ კანონს ჩვენც ვაახლებთ; და თუ რომელიმე მთავარი აღმოჩნდება ამის დამაბრკოლებელი, უზიარებელ იქმნეს. ხოლო თუ მიტროპოლიტთაგან ვინმე უგულებელყოფს ამის აღსრულებას, აუცილებლობის, იძულებისა და რაიმე საპატიო საბაბის გარეშე, კანონიკურ ეპიტიმიებს დაექვემდებაროს. ხოლო როცა კრება შეიკრიბება კანონიკური და სახარებისეული საქმეების შესახებ, შეკრებილმა ეპისკოპოსებმა უნდა იღვწოდნენ და იზრუნონ ღვთის საღვთო და ცხოველმყოფელი მცნებების დასაცავად. რადგან მათ დაცვაში დიდი მისაგებელია; რადგან მცნება სანთელია, და რჯული ნათელი, და ცხოვრების გზაა მხილება და სწავლა; და: „უფლის მცნება ბრწყინვალეა, თვალთა განმანათლებელი“. და მიტროპოლიტს ნუ ექნება ნება, რომ იმისგან, რაც ეპისკოპოსს თან მოაქვს, მოითხოვოს ან პირუტყვი, ან სხვა რაიმე ნივთი. რადგან თუ მხილებული იქნება ამის ჩადენაში, ოთხმაგად გადაიხდის.
Ἐπειδή περ κανών ἐστιν, ὁ λέγων· Δὶς τοῦ ἕτους καθ᾿ ἑκάστην ἐπαρχίαν χρῆναι γίνεσθαι διὰ συναθροίσεως ἐπισκόπων τὰς κανονικὰς συζητήσεις· διὰ τὴν συντριβὴν καὶ τὸ ἐνδεῶς ἔχειν πρὸς ὁδοιπορίαν τοὺς συναθροιζομένους, ὥρισαν οἱ τῆς ἕκτης συνόδου ὅσιοι Πατέρες, ἐξ ἅπαντος τρόπου καὶ προφάσεως, ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ γίνεσθαι, καὶ τὰ ἐσφαλμένα διορθοῦσθαι. Τοῦτον οὖν τὸν κανόνα καὶ ἡμεῖς ἀνανεοῦμεν· καὶ εἴ τις εὑρεθῇ ἄρχων τοῦτο κωλύων, ἀφοριζέσθω. Εἰ δέ τις ἐκ τῶν μητροπολιτῶν ἀμελήσοι τοῦτο γίνεσθαι, ἐκτὸς ἀνάγκης, καὶ βίας, καί τινος εὐλόγου προφάσεως, τοῖς κανονικοῖς ἐπιτιμίοις ὑποκείσθω· Τῆς δὲ συνόδου γενομένης περὶ κανονικῶν καὶ εὐαγγελικῶν πραγμάτων, δεῖ τοῖς συναθροισθεῖσιν ἐπισκόποις ἐν μελέτῃ καὶ φροντίδι γίνεσθαι τοῦ φυλάττεσθαι τὰς θείας καὶ ζωοποιοὺς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ. Ἐν γὰρ τῷ φυλάττεσθαι αὐτὰς ἀνταπόδοσις πολλή· ὅτι καὶ λύχνος ἡ ἐντολή· νόμος δέ, φῶς, καὶ ὁδὸς ζωῆς ἔλεγχος καὶ παιδεία· καί, Ἡ ἐντολὴ Κυρίου τηλαυγὴς φωτίζουσα ὀφθαλμούς. Μὴ ἔχειν δὲ ἄδειαν τὸν μητροπολίτην, ἐξ ὧν ἐπιφέρεται ὁ ἐπίσκοπος μετ᾿ αὐτοῦ, ἢ κτῆνος, ἢ ἕτερον εἶδος ἀπαιτεῖν. Εἰ γὰρ τοῦτο ἐλεγχθῇ πεποιηκώς, ἀποτίσει τετραπλάσιον.
კანონი 7 ტაძარი წმიდა ნაწილების გარეშე არ იკურთხება
თქვა პავლე საღვთო მოციქულმა: „ზოგიერთი ადამიანის ცოდვები წინასწარ ცხადია, ზოგს კი მისდევს კიდეც“. ამრიგად, როცა ცოდვები წინ უსწრებს, სხვა ცოდვებიც მისდევს მათ. ასე, ქრისტიანთმაბრალებელთა უღმრთო მწვალებლობას სხვა უღმრთოებანიც მოჰყვა. რადგან, როგორც მათ ეკლესიიდან პატიოსან ხატთა ხილვა წაართვეს, ასევე სხვა ზოგიერთი ჩვეულებაც მიატოვეს, რომლებიც უნდა განახლდეს და ასე იქნეს დაცული წერილობითი და დაუწერელი კანონმდებლობის თანახმად. ამრიგად, რამდენი პატიოსანი ტაძარიც იკურთხა მოწამეთა წმიდა ნაწილების გარეშე, განვსაზღვრავთ, რომ მათში მოხდეს ნაწილების დასვენება ჩვეულებრივი ლოცვით. ხოლო ვინც ტაძარს წმიდა ნაწილების გარეშე აკურთხებს, განიკვეთოს, როგორც საეკლესიო გადმოცემათა გარდამავალი.
Ἔφη Παῦλος ὁ θεῖος Ἀπόστολος· Τινῶν ἀνθρώπων αἱ ἁμαρτίαι πρόδηλοί εἰσι· τισὶ δὲ καὶ ἐπακολουθοῦσιν. Ἁμαρτιῶν οὖν προκαταλαμβανουσῶν, καὶ ἕτεραι ἁμαρτίαι ἕπονται ταύταις. Τῇ οὖν ἀσεβεῖ αἱρέσει τῶν χριστιανοκατηγόρων καὶ ἄλλα ἀσεβήματα συνηκολούθησαν. Ὥσπερ γὰρ τὴν τῶν σεπτῶν εἰκόνων ἀφείλοντο ὄψιν ἐκ τῆς ἐκκλησίας, καὶ ἕτερά τινα ἔθη παραλελοίπασιν, ἃ χρὴ ἀνανεωθῆναι, καὶ κατὰ τὴν ἔγγραφον καὶ ἄγραφον θεσμοθεσίαν οὕτω κρατεῖν. Ὅσοι οὖν σεπτοὶ ναοὶ καθιερώθησαν ἐκτὸς ἁγίων λειψάνων μαρτύρων, ὁρίζομεν ἐν αὐτοῖς κατάθεσιν γίνεσθαι λειψάνων μετὰ τῆς συνήθους εὐχῆς. Ὁ δὲ ἄνευ ἁγίων λειψάνων καθιερῶν ναόν, καθαιρείσθω, ὡς παραβεβηκὼς τὰς ἐκκλησιαστικὰς παραδόσεις.
კანონი 8 ქრისტიანობის მოჩვენებით მიმღები ებრაელები არ მიიღება
რადგან ზოგიერთებმა ებრაელთა სარწმუნოებიდან, შეცდომაში მყოფებმა, ინებეს დაეცინათ ქრისტე, ჩვენი ღმერთი, თავს ქრისტიანებად აჩვენებენ რა, მაგრამ ფარულად უარყოფენ მას, და ჩუმად შაბათს იცავენ, და სხვა იუდეურ საქმეებს აკეთებენ, განვსაზღვრავთ, რომ ისინი არ მიიღონ არც ზიარებაში, არც ლოცვაში, არც ეკლესიაში, არამედ აშკარად იყვნენ ებრაელები თავიანთი სარწმუნოების თანახმად, და არც შვილები მონათლონ, არც მონა იყიდონ ან შეიძინონ. ხოლო თუ მათგან ვინმე გულწრფელი რწმენით მოიქცევა და მთელი გულით აღიარებს, საჯაროდ ამხელს რა მათ ჩვეულებებსა და საქმეებს, რათა სხვებიც იმხილონ და გამოსწორდნენ, ის მიიღონ და მონათლონ, და მისი შვილებიც, და უზრუნველყონ, რომ ისინი ებრაულ წესებს განუდგნენ; ხოლო თუ ასე არ არიან განწყობილნი, სრულებით არ მიიღონ ისინი.
Ἐπειδὴ πλανώμενοί τινες ἐκ τῆς τῶν Ἑβραίων θρησκείας, μυκτηρίζειν ἔδοξαν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν, προσποιούμενοι μὲν χριστιανίζειν, αὐτὸν δὲ ἀρνούμενοι κρύβδην, καὶ λαθραίως σαββατίζοντες, καὶ ἕτερα Ἰουδαϊκὰ ποιοῦντες· ὁρίζομεν τούτους, μήτε εἰς κοινωνίαν, μήτε εἰς εὐχήν, μήτε εἰς ἐκκλησίαν δέχεσθαι, ἀλλὰ φανερῶς εἶναι κατὰ τὴν ἑαυτῶν θρησκείαν Ἑβραίους, καὶ μήτε τοὺς παῖδας αὐτῶν βαπτίζειν, μήτε δοῦλον ὠνεῖσθαι, ἢ κτᾶσθαι. Εἰ δὲ ἐξ εἰλικρινοῦς πίστεως ἐπιστρέψει τις αὐτῶν, καὶ ὁμολογήσει ἐξ ὅλης καρδίας, θριαμβεύων τὰ κατ᾿ αὐτοὺς ἔθη καὶ πράγματα, πρὸς τὸ καὶ ἄλλους ἐλεγχθῆναι καὶ διορθώσασθαι, τοῦτον προσδέχεσθαι, καὶ βαπτίζειν, καὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ, καὶ ἀσφαλίζεσθαι αὐτοὺς ἀποστῆναι τῶν Ἑβραϊκῶν ἐπιτηδευμάτων· εἰ δὲ μὴ οὕτως ἔχοιεν, μηδαμῶς αὐτοὺς προσδέχεσθαι.
კანონი 9 ხატების წინააღმდეგ დაწერილი თხზულებები უნდა ჩაბარდეს
ყველა ყმაწვილური სათამაშო და მძვინვარე ბაკქური გაშმაგება, პატიოსანი ხატების წინააღმდეგ შედგენილი ცრუთხზულებანი, უნდა ჩაბარდეს კონსტანტინოპოლის საეპისკოპოსოს, რათა სხვა მწვალებლურ წიგნებთან ერთად გადაიდოს. ხოლო თუ ვინმე აღმოჩნდება, რომ მათ მალავს: თუ ეპისკოპოსია, ან ხუცესი, ან დიაკონი, განიკვეთოს; ხოლო თუ ერისკაცი ან მონაზონი, უზიარებელ იქმნეს.
Πάντα τὰ μειρακιώδη ἀθύρματα, καὶ μανιώδη βακχεύματα, τὰ ψευδοσυγγράμματα, τὰ κατὰ τῶν σεπτῶν εἰκόνων γινόμενα δέον δοθῆναι τῷ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως, ἵνα ἀποτεθῶσι μετὰ τῶν λοιπῶν αἱρετικῶν βιβλίων. Εἰ δέ τις εὑρεθείη ταῦτα κρύπτων· εἰ μὲν ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος εἴη, καθαιρείσθω· εἰ δὲ λαϊκός, ἢ μοναχός, ἀφοριζέσθω.
კანონი 10 კლირიკოსებმა თავიანთი ეპარქია მთავართა სამსახურისათვის არ უნდა მიატოვონ
რადგან კლირიკოსთაგან ზოგიერთნი, კანონიკურ დადგენილებას გვერდს უვლიან რა, ტოვებენ თავიანთ ეპარქიას და სხვა ეპარქიაში გარბიან, უმეტესად კი ამ ღვთივდაცულ და სამეფო ქალაქში, და მთავრებთან იმყოფებიან, მათ სამლოცველოებში ლიტურგიებს აღასრულებენ რა: ისინი, თავიანთი ეპისკოპოსისა და კონსტანტინოპოლის ეპისკოპოსის თანხმობის გარეშე, არ შეიძლება მიიღონ რომელიმე სახლში ან ეკლესიაში. ხოლო თუ ვინმე ამას გააკეთებს და ამაში დარჩება, განიკვეთოს. ხოლო ვინც ამას ზემოხსენებულ მღვდელთა ცოდნით აკეთებს, მათ არ შეიძლება იკისრონ საერო და ამქვეყნიური საზრუნავი, რადგან საღვთო კანონებით აკრძალული აქვთ ამის გაკეთება. ხოლო თუ ვინმე შემჩნეული იქნება, რომ ეგრეთ წოდებულ სახლთუხუცესთა საზრუნავი უპყრია, ან შეწყვიტოს, ან განიკვეთოს. უფრო მეტად წავიდეს ყმაწვილებისა და შინაყმების სასწავლებლად, და წაუკითხოს მათ საღვთო წერილი; რადგან ამისათვის ხვდა წილად მღვდლობაც.
Ἐπειδή τινες τῶν κληρικῶν, παραλογιζόμενοι τὴν κανονικὴν διάταξιν, ἀπολιπόντες τὴν ἑαυτῶν παροικίαν εἰς ἑτέραν παροικίαν ἐκτρέχουσι, κατὰ τὸ πλεῖστον δὲ ἐν ταύτῃ τῇ θεοφυλάκτῳ καὶ βασιλίδι πόλει, καὶ εἰς ἄρχοντας προσεδρεύουσιν, ἐν τοῖς αὐτῶν εὐκτηρίοις τὰς λειτουργίας ποιοῦντες, τούτους, χωρὶς τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου καὶ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, οὐκ ἔξεστι δεχθῆναι ἐν οἱῳδήποτε οἴκῳ, ἢ ἐκκλησίᾳ· εἰ δέ τις τοῦτο ποιήσει, ἐπιμένων, καθαιρείσθω. Ὅσοι δὲ μετ᾿ εἰδήσεως τῶν προλεχθέντων ἱερέων τοῦτο ποιοῦσιν, οὐκ ἔξεστιν αὐτοῖς, κοσμικὰς καὶ βιωτικὰς φροντίδας ἀναλαμβάνεσθαι, ὡς κεκωλυμένοις τοῦτο ποιεῖν παρὰ τῶν θείων κανόνων. Εἰ δέ τις φωραθείη τῶν λεγομένων μειζοτέρων τὴν φροντίδα ἐπέχων, ἢ παυσάσθω, ἢ καθαιρείσθω. Μᾶλλον μὲν οὖν ἴτω πρὸς διδασκαλίαν τῶν τε παίδων καὶ τῶν οἰκετῶν, ἐπαναγινώσκων αὐτοῖς τὰς θείας Γραφάς· εἰς τοῦτο γὰρ καὶ τὴν ἱερωσύνην ἐκληρώσατο.
კანონი 11 ყოველ ეკლესიასა და მონასტერს უნდა ჰყავდეს ეკონომოსი
რაკი ყველანი ვალდებულნი ვართ საღვთო კანონები დავიცვათ, ყოველნაირად ხელშეუხებლად უნდა დავიცვათ ისიც, რომელიც ამბობს, რომ თითოეულ ეკლესიაში უნდა იყვნენ ეკონომოსები. და თუ თითოეული მიტროპოლიტი თავის ეკლესიაში ადგენს ეკონომოსს, კარგი იქნებოდა; ხოლო თუ არა, კონსტანტინოპოლის ეპისკოპოსს აქვს ნება, თავისი საკუთარი ხელისუფლებით დაადგინოს ეკონომოსი იმ მიტროპოლიტის ეკლესიაში. ასევე მიტროპოლიტებსაც აქვთ ნება, თუ მათ ქვეშ მყოფი ეპისკოპოსები არ ინებებენ თავიანთ ეკლესიებში ეკონომოსების დადგენას. ხოლო იგივე დაცულ იქნეს მონასტრების შემთხვევაშიც.
Ὑπόχρεοι ὄντες πάντες τοὺς θείους κανόνας φυλάττειν, καὶ τὸν λέγοντα, οἰκονόμους εἶναι ἐν ἑκάστῃ ἐκκλησίᾳ, παντὶ τρόπῳ ἀπαράτρωτον διατηρεῖν ὀφείλομεν. Καὶ εἰ μὲν ἕκαστος μητροπολίτης ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ καθιστᾷ οἰκονόμον, καλῶς ἂν ἔχοι· εἰ δὲ μή γε, ἐξ αὐθεντίας ἰδίας τῷ Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπῳ ἄδειά ἐστι προχειρίζεσθαι οἰκονόμον ἐν τῇ αὐτοῦ ἐκκλησίᾳ. Ὡσαύτως καὶ τοῖς μητροπολίταις, εἰ οἱ ὑπ᾿ αὐτοὺς ἐπίσκοποι οὐ προαιροῦνται οἰκονόμους ἐγκαταστῆσαι ἐν ταῖς ἑαυτῶν ἐκκλησίαις· τὸ αὐτὸ δὲ φυλάττεσθαι καὶ ἐπὶ τῶν μοναστηρίων.
კანონი 12 ეკლესიისა და მონასტრის მამულები არ გასხვისდება
თუ რომელიმე ეპისკოპოსი, ან წინამძღვარი, აღმოჩნდება, რომ საეპისკოპოსოს ან მონასტრის საკუთარ მამულთაგან რაიმეს მთავრის ხელში ასხვისებს, ან სხვა პირს გადასცემს, გადაცემა ბათილი იყოს, წმიდა მოციქულთა კანონის თანახმად, რომელიც ამბობს: „ყოველი საეკლესიო ქონების ზრუნვა ეპისკოპოსს ჰქონდეს, და განაგოს იგი, როგორც ღვთის ზედამხედველობით; მაგრამ არ შეიძლება მისთვის მისგან რაიმეს მითვისება, ან ღვთისას თავისი ნათესავებისათვის ჩუქება; ხოლო თუ ისინი ღარიბნი არიან, მიაწოდოს როგორც ღარიბებს, მაგრამ მათი საბაბით ნუ გაყიდის ეკლესიისას“. ხოლო თუ მოიმიზეზებენ, რომ ყანა ზარალს იწვევს და არანაირ სარგებელს არ იძლევა, არც მაშინ გადასცენ ადგილი ადგილობრივ მთავრებს, არამედ კლირიკოსებს ან მიწათმოქმედებს. ხოლო თუ ბოროტ ეშმაკობას მიმართავენ, და მთავარი კლირიკოსისაგან ან მიწათმოქმედისაგან იყიდის ყანას, მაშინაც გაყიდვა ბათილი იყოს, და დაუბრუნდეს საეპისკოპოსოს ან მონასტერს; ხოლო ეპისკოპოსი, ან წინამძღვარი, რომელიც ამას აკეთებს, განიდევნოს: ეპისკოპოსი საეპისკოპოსოდან, ხოლო წინამძღვარი მონასტრიდან, როგორც ბოროტად მფანტველნი იმისა, რაც არ შეუკრებიათ.
Εἴ τις ἐπίσκοπος εὑρεθείη, ἢ ἡγούμενος, ἐκ τῶν αὐτουργίων τοῦ ἐπισκοπείου, ἢ τοῦ μοναστηρίου, ἐκποιούμενος εἰς ἀρχοντικὴν χεῖρα, ἢ ἑτέρῳ προσώπῳ ἐκδιδούς, ἄκυρον εἶναι τὴν ἔκδοσιν, κατὰ τὸν κανόνα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, τὸν λέγοντα· Πάντων τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων ὁ ἐπίσκοπος ἐχέτω τὴν φροντίδα, καὶ διοικείτω αὐτὰ ὡς Θεοῦ ἐφορῶντος· μὴ ἐξεῖναι δὲ αὐτῷ σφετερίζεσθαί τι ἐξ αὐτῶν, ἢ συγγενέσιν ἰδίοις τὰ τοῦ Θεοῦ χαρίζεσθαι· εἰ δὲ πένητες εἶεν, ἐπιχορηγείτω ὡς πένησιν, ἀλλὰ μὴ προφάσει τούτων τὰ τῆς ἐκκλησίας ἀπεμπολείτω. Εἰ δὲ προφασίζοιντο ζημίαν ἐμποιεῖν, καὶ μηδὲν πρὸς ὄνησιν τυγχάνειν τὸν ἀγρόν, μηδ᾿ οὕτω τοῖς κατὰ τόπον ἄρχουσιν ἐκδιδόναι τὸν τόπον, ἀλλὰ κληρικοῖς ἢ γεωργοῖς. Εἰ δὲ πανουργίᾳ πονηρᾷ χρήσοιντο, καὶ ἐκ τοῦ κληρικοῦ ἢ τοῦ γεωργοῦ ὠνήσηται ἄρχων τὸν ἀγρόν, καὶ οὕτως ἄκυρον εἶναι τὴν πρᾶσιν, καὶ ἀποκαθίστασθαι τῷ ἐπισκοπείῳ, ἢ τῷ μοναστηρίῳ· καὶ ὁ ἐπίσκοπος, ἢ ὁ ἡγούμενος, τοῦτο ποιῶν, ἐκδιωχθήτω· ὁ μὲν ἐπίσκοπος τοῦ ἐπισκοπείου, ὁ δὲ ἡγούμενος τοῦ μοναστηρίου· ὡς διασκορπίζοντες κακῶς, ἃ οὐ συνήγαγον.
კანონი 13 მიტაცებული საეპისკოპოსოები და მონასტრები უნდა დაბრუნდეს
რადგან ჩვენი ცოდვების გამო ეკლესიებს თავს დამტყდარი უბედურების გამო ზოგიერთმა კაცმა მიიტაცა ზოგიერთი ღვთისმოსავი სახლი, საეპისკოპოსოებიც და მონასტრებიც, და ისინი საერთო სადგომებად იქცნენ: თუ მათი მფლობელები ინებებენ მათ დაბრუნებას, რათა ძველებურად აღდგნენ, კარგი და მშვენიერია; ხოლო თუ არა, თუ ისინი სამღვდელო ნუსხიდან არიან, ვბრძანებთ, რომ განიკვეთონ; ხოლო თუ მონაზვნები ან ერისკაცნი, უზიარებელ იქმნენ, როგორც მამისა, და ძისა, და სულიწმიდის მიერ მსჯავრდადებულნი; და დადგენილ იქნენ იქ, სადაც მატლი არ კვდება და ცეცხლი არ ქრება, რადგან ეწინააღმდეგებიან უფლის ხმას, რომელიც ამბობს: „ნუ აქცევთ ჩემი მამის სახლს ვაჭრობის სახლად“.
Ἐπειδὴ διὰ τὴν γενομένην κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν συμφορὰν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, καθηρπάγησάν τινες εὐαγεῖς οἶκοι ὑπό τινων ἀνδρῶν, ἐπισκοπεῖά τε, καὶ μοναστήρια, καὶ ἐγένοντο κοινὰ καταγώγια· εἰ μὲν οἱ διακρατοῦντες ταῦτα, προαιροῦνται ἀποδιδόναι, ἵνα κατὰ τὸ ἀρχαῖον ἀποκατασταθῶσιν, εὖ καὶ καλῶς ἔχει· εἰ δὲ μή γε, εἰ μὲν τοῦ καταλόγου τοῦ ἱερατικοῦ εἰσι, τούτους καθαιρεῖσθαι προστάσσομεν· εἰ δὲ μοναχοί, ἢ λαϊκοί, ἀφορίζεσθαι· ὡς ὄντας κατακρίτους ἀπὸ τοῦ Πατρός, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· καὶ τετάχθωσαν, ὅπου ὁ σκώληξ οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται· ὅτι τῇ τοῦ Κυρίου φωνῇ ἐναντιοῦνται, τῇ λεγούσῃ· Μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ Πατρός μου οἶκον ἐμπορίου.
კანონი 14 ამბიონიდან კითხვა ხელდადების გარეშე არ შეიძლება
რომ მღვდლობაში წესრიგია დამკვიდრებული, ყველასათვის ცხადია; და მღვდლობის მსახურებათა სიზუსტით დაცვა ღვთისათვის სათნოა. ამრიგად, რადგან ვხედავთ, რომ ზოგიერთნი ჩვილობიდანვე, ხელდადების გარეშე, იღებენ კლირის თმის შეკვეცას, მაგრამ ჯერ ეპისკოპოსთაგან ხელდადება არ მიუღიათ, და შეკრებაზე ამბიონიდან კითხულობენ, ამას კი არაკანონიკურად აკეთებენ, ვაწესებთ, რომ ამიერიდან ეს აღარ მოხდეს; ხოლო იგივე დაცულ იქნეს მონაზვნების შემთხვევაშიც. ხოლო მკითხველის ხელდადების აღსრულების ნება აქვს თითოეულ წინამძღვარს თავის მონასტერში და მხოლოდ მასში, თუ თვით წინამძღვარს ეპისკოპოსისაგან დაედო ხელი წინამძღვრობისათვის, ესე იგი, თუ იგი ხუცესია. ასევე, ძველი ჩვეულების თანახმად, ქორეპისკოპოსებმაც უნდა დაადგინონ მკითხველები ეპისკოპოსის ნებართვით.
Ὅτι τάξις ἐμπολιτεύεται τῇ ἱερωσύνῃ, πᾶσιν ἀρίδηλόν ἐστι. Καὶ τὸ σὺν ἀκριβείᾳ διατηρεῖν τὰς τῆς ἱερωσύνης ἐγχειρήσεις, Θεῷ εὐάρεστον. Ἐπεὶ οὖν ὁρῶμεν ἐκτὸς χειροθεσίας νηπιόθεν τὴν κουρὰν τοῦ κλήρου λαμβάνοντάς τινας, μήπω δὲ παρ᾿ ἐπισκόπων χειροθεσίαν λαβόντας, καὶ ἀναγινώσκοντας ἐν τῇ συνάξει ἐπ᾿ ἄμβωνος, ἀκανονίστως δὲ τοῦτο ποιοῦντας, ἐπιτρέπομεν ἀπὸ τοῦ παρόντος τοῦτο μὴ γίνεσθαι· τὸ αὐτὸ δὲ φυλάττεσθαι καὶ ἐπὶ μοναχῶν. Ἀναγνώστου δὲ χειροθεσίαν, ἄδειά ἐστιν ἐν ἰδίῳ μοναστηρίῳ καὶ μόνῳ, ἑκάστῳ ἡγουμένῳ ποιεῖν, εἰ αὐτῷ τῷ ἡγουμένῳ ἐπετέθη χειροθεσία παρ᾿ ἐπισκόπου πρὸς προεδρίαν ἡγουμένου, δηλονότι ὄντος αὐτοῦ πρεσβυτέρου. Ὡσαύτως καὶ κατὰ τὸ ἀρχαῖον ἔθος, τοὺς χωρεπισκόπους κατ᾿ ἐπιτροπὴν τοῦ ἐπισκόπου δεῖ προχειρίζεσθαι ἀναγνώστας.
კანონი 15 კლირიკოსი ორ ეკლესიაში ვერ იმსახურებს
ამიერიდან კლირიკოსი ნუ ჩაირიცხება ორ ეკლესიაში; რადგან ეს ვაჭრობისა და ბილწი ანგარებისათვის არის დამახასიათებელი და საეკლესიო ჩვეულებისათვის უცხო. რადგან თვით უფლის ხმისაგან გვსმენია, რომ: „ვერავის ძალუძს ორი უფლის მონება; რადგან ან ერთს შეიძულებს და მეორეს შეიყვარებს, ან ერთს მიეკრობა და მეორეს შეურაცხყოფს“. ამრიგად, თითოეული, მოციქულის ხმისამებრ, რაშიც იქნა მოწოდებული, მასში უნდა დარჩეს, და ერთ ეკლესიაში მსახურებდეს. რადგან რაც საეკლესიო საქმეებში ბილწი ანგარებისათვის კეთდება, ღვთისათვის უცხოა. ხოლო ამ ცხოვრების საჭიროებისათვის სხვადასხვა საქმიანობა არსებობს. მაშ, მათგან, თუ ვინმეს სურს, სხეულის საჭიროება მოიპოვოს; რადგან მოციქულმა თქვა: „ჩემს საჭიროებებს და ჩემთან მყოფთ ამ ხელებმა მოემსახურეს“. და ეს ამ ღვთივდაცულ ქალაქში; ხოლო გარეშე სოფლებში, ადამიანთა ნაკლებობის გამო, ნებადართული იყოს.
Κληρικὸς ἀπὸ τοῦ παρόντος μὴ καταταττέσθω ἐν δυσὶν ἐκκλησίαις· ἐμπορίας γὰρ καὶ αἰσχροκερδείας τοῦτο ἴδιον, καὶ ἀλλότριον ἐκκλησιαστικῆς συνηθείας. Ἠκούσαμεν γὰρ ἐξ αὐτῆς τῆς Κυριακῆς φωνῆς, ὅτι, Οὐ δύναταί τις δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει, καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ τοῦ ἑνὸς ἀνθέξεται, καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Ἕκαστος οὖν, κατὰ τὴν ἀποστολικὴν φωνήν, ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἐν τούτῳ ὀφείλει μένειν, καὶ προσεδρεύειν ἐν μιᾷ ἐκκλησίᾳ. Τὰ γὰρ δι᾿ αἰσχροκέρδειαν γινόμενα ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων, ἀλλότρια τοῦ Θεοῦ καθεστήκασι. Πρὸς δὲ τὴν τοῦ βίου τούτου χρείαν, ἐπιτηδεύματά εἰσι διάφορα. Ἐξ αὐτῶν οὖν, εἴ τις βούλοιτο, τὰ χρειώδη τοῦ σώματος ποριζέσθω· ἔφη γὰρ ὁ Ἀπόστολος, Ταῖς χρείαις μου, καὶ τοῖς οὖσι μετ᾿ ἐμοῦ, ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὖται. Καὶ ταῦτα μὲν ἐν ταύτῃ τῇ θεοφυλάκτῳ πόλει· ἐν δὲ τοῖς ἔξω χωρίοις, διὰ τὴν ἔλλειψιν τῶν ἀνθρώπων, παραχωρείσθω.
კანონი 16 კლირს არ შეეფერება ფუფუნების სამოსი და სურნელება
ყოველი პრანჭიობა და სხეულის შემკობა უცხოა სამღვდელო წესისა და მდგომარეობისათვის. ამრიგად, ის ეპისკოპოსები ან კლირიკოსები, რომლებიც თავს იმკობენ ბრწყინვალე და თვალსაჩინო სამოსით, უნდა გამოსწორდნენ; ხოლო თუ განაგრძობენ, ეპიტიმიას მიეცნენ; ასევე ისინიც, ვინც სურნელებით იცხებენ თავს. ხოლო რადგან სიმწარის ფესვი, აღმოცენებული, შებილწვად იქცა კათოლიკე ეკლესიისათვის, ქრისტიანთმაბრალებელთა მწვალებლობა, და მისმა მიმღებთ არა მხოლოდ ხატოვანი გამოსახულებანი შეიძულეს, არამედ ყოველი კრძალულებაც უკუაგდეს, და ეჯავრებოდათ ისინი, ვინც ღირსეულად და ღვთისმოსავად ცხოვრობს, და მათზე აღსრულდა დაწერილი: „ცოდვილისათვის სისაძაგლეა ღვთისმსახურება“; თუ, მაშასადამე, ზოგიერთნი აღმოჩნდებიან, რომ დასცინიან უბრალო და ღირსეული სამოსით შემოსილთ, ეპიტიმიით გამოსწორდნენ. რადგან უხსოვარი დროიდან ყოველი სამღვდელო პირი ზომიერი და ღირსეული სამოსით ცხოვრობდა. რადგან ყოველივე, რაც საჭიროებისათვის კი არა, არამედ მორთულობისათვის იღება, ტრაბახის ბრალდებას იწვევს, როგორც დიდმა ბასილიმ თქვა. მაგრამ არც აბრეშუმის ქსოვილებისაგან ნაქარგ სამოსს იცვამდნენ, არც სხვა ფერის არშიებს უმატებდნენ თავიანთი სამოსის კიდეებზე. რადგან ღვთივხმოვანი ენისაგან ესმოდათ, რომ ლბილის მატარებელნი მეფეთა სახლებში არიან.
Πᾶσα βλακεία, καὶ κόσμησις σωματική, ἀλλότριαί εἰσι τῆς ἱερατικῆς τάξεως, καὶ καταστάσεως. Τοὺς οὖν ἑαυτοὺς κοσμοῦντας ἐπισκόπους, ἢ κληρικούς, δι᾿ ἐσθήτων λαμπρῶν καὶ περιφανῶν, τούτους διορθοῦσθαι χρή· εἰ δ᾿ ἐπιμένοιεν, ἐπιτιμίῳ παραδίδοσθαι· ὡσαύτως καὶ τοὺς τὰ μύρα χριομένους. Ἐπεὶ δὲ ῥίζα πικρίας ἄνω φύουσα, μίασμα γέγονε τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, ἡ τῶν χριστιανοκατηγόρων αἵρεσις, καὶ οἱ ταύτην δεξάμενοι, οὐ μόνον τὰς εἰκονικὰς ἀναζωγραφήσεις ἐβδελύξαντο, ἀλλὰ καὶ πᾶσαν εὐλάβειαν ἀπώσαντο, τοῖς σεμνῶς καὶ εὐσεβῶς βιοῦσι προσοχθίζοντες· καὶ πεπλήρωται ἐπ᾿ αὐτοῖς τὸ γεγραμμένον· Βδέλυγμα ἁμαρτωλῷ θεοσέβεια· εἰ εὑρεθῶσι τοίνυν τινὲς ἐγγελῶντες τοῖς τὴν εὐτελῆ καὶ σεμνὴν ἀμφίεσιν περικειμένοις, δι᾿ ἐπιτιμίου διορθούσθωσαν. Ἐκ γὰρ τῶν ἄνωθεν χρόνων, πᾶς ἱερατικὸς ἀνὴρ μετὰ μετρίας καὶ σεμνῆς ἀμφιάσεως ἐπολιτεύετο. Πᾶν γὰρ ὃ μὴ διὰ χρείαν, ἀλλὰ διὰ καλλωπισμὸν παραλαμβάνεται, περπερείας ἔχει κατηγορίαν, ὡς ὁ μέγας ἔφη Βασίλειος· ἀλλ᾿ οὐδὲ ἐκ σηρικῶν ὑφασμάτων πεποικιλμένην ἐσθῆτα ἐνεδέδυντο, οὐδέ τινα προσετίθεσαν ἑτερόχροα ἐπιβλήματα ἐν τοῖς ἄκροις τῶν ἱματίων. Ἤκουσαν γὰρ ἐκ τῆς θεοφθόγγου γλώσσης, ὅτι οἱ τὰ μαλακὰ φοροῦντες ἐν τοῖς οἴκοις τῶν βασιλέων εἰσίν.
კანონი 17 სამლოცველოს მშენებლობა არ უნდა დაიწყოს მისი დასრულების საშუალების გარეშე
მონაზონთაგან ზოგიერთნი, ტოვებენ რა თავიანთ მონასტრებს, როგორც მთავრობის მსურველნი და მორჩილების უარმყოფელნი, იწყებენ სალოცავი სახლების აშენებას, დასასრულებლად საჭირო რომ არ გააჩნიათ. ამრიგად, თუ ვინმე ამის გაკეთებას შეეცდება, დააბრკოლოს იგი ადგილობრივმა ეპისკოპოსმა; ხოლო თუ დასასრულებლად საჭირო აქვს, მის მიერ განზრახული ბოლომდე იქნეს მიყვანილი. და იგივე დაცულ იქნეს ერისკაცთა და კლირიკოსთა შემთხვევაშიც.
Τινὲς τῶν μοναχῶν καταλιπόντες τὰ ἑαυτῶν μοναστήρια, ὡς ἐφιέμενοι τοῦ ἄρχειν, καὶ τὸ ὑπακούειν ἀπαναινόμενοι, ἐγχειροῦσι κτίζειν εὐκτηρίους οἴκους, τὰ πρὸς ἀπαρτισμὸν μὴ ἔχοντες. Εἴ τις οὖν τοῦτο ἐπιχειρήσοι ποιεῖν, κωλυέσθω ὑπὸ τοῦ κατὰ τόπον ἐπισκόπου· εἰ δὲ τὰ πρὸς ἀπαρτισμὸν ἔχοι, τὰ βεβουλευμένα αὐτῷ εἰς πέρας ἀγέσθωσαν. Τὸ αὐτὸ δὲ φυλαττέσθω καὶ ἐπὶ λαϊκῶν, καὶ κληρικῶν.
კანონი 18 საეპისკოპოსოებსა და მონასტრებში ქალები არ უნდა ცხოვრობდნენ
„უბრკოლებელნი იყავით გარეშეთათვისაც“, ამბობს საღვთო მოციქული. ხოლო ქალების ცხოვრება საეპისკოპოსოებში ან მონასტრებში ყოველგვარი ბრკოლების მიზეზია. ამრიგად, თუ ვინმე შემჩნეული იქნება, რომ საეპისკოპოსოში, ან მონასტერში, ჰყავს მხევალი ან თავისუფალი ქალი რაიმე მსახურების აღსასრულებლად, ეპიტიმია დაედოს; ხოლო თუ განაგრძობს, განიკვეთოს. ხოლო თუ მოხდება, რომ გარეუბნის მამულებში ქალები არიან, და ეპისკოპოსს ან წინამძღვარს სურს იქ გამგზავრება, ეპისკოპოსის ან წინამძღვრის ყოფნისას არცერთმა ქალმა არ აღასრულოს არანაირი მსახურება იმ დროს, არამედ ცალკე იყოს სხვა ადგილას, ვიდრე ეპისკოპოსი არ დაბრუნდება, უმწიკვლოებისათვის.
Ἀπρόσκοποι γίνεσθε καὶ τοῖς ἔξωθεν, φησὶν ὁ θεῖος Ἀπόστολος· Τὸ δὲ γυναῖκας ἐνδιαιτᾶσθαι ἐν ἐπισκοπείοις, ἢ μοναστηρίοις, παντὸς προσκόμματος αἴτιον. Εἴ τις οὖν δούλην, ἢ ἐλευθέραν ἐν ἐπισκοπείῳ κτώμενος φωραθείη, ἢ ἐν μοναστηρίῳ, πρὸς ἐγχείρησιν διακονίας τινός, ἐπιτιμάσθω· ἐπιμένων δέ, καθαιρείσθω. Εἰ δὲ καὶ τύχοι ἐν προαστείοις γυναῖκας εἶναι, καὶ θελήσοι ἐπίσκοπος, ἢ ἡγούμενος, πορείαν τὴν ἐκεῖσε ποιήσασθαι, παρόντος ἐπισκόπου, ἢ ἡγουμένου, μηδόλως ἐγχείρησιν διακονίας ποιείσθω κατ᾿ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν γυνή, ἀλλ᾿ ἰδιαζέτω ἐν ἑτέρῳ τόπῳ, ἕως ἂν τὴν ἐπαναχώρησιν ποιήσηται ὁ ἐπίσκοπος, διὰ τὸ ἀνεπίληπτον.
კანონი 19 კლირში ან მონასტერში მიღება ფულით არ ხდება
ისე გავრცელდა ვერცხლისმოყვარეობის სიბილწე ეკლესიათა წინამძღოლებში, რომ ზოგიერთნი ეგრეთ წოდებულ კრძალულთაგანაც, მამაკაცებიც და ქალებიც, უფლის მცნება დაივიწყეს, შეცდნენ და ოქროთი ახდენენ სამღვდელო დასსა და მონაზვნურ ცხოვრებაში მოსულთა მიღებას. და ხდება ისე, რომ რისიც დასაწყისი მოუწონებელია, მთელიც უარსაყოფელია, როგორც დიდი ბასილი ამბობს; რადგან არ შეიძლება ღმერთისა და მამონას მონება. ამრიგად, თუ ვინმე ამის ჩამდენად აღმოჩნდება: თუ ეპისკოპოსია, ან წინამძღვარი, ან ვინმე სამღვდელო დასიდან, ან შეწყვიტოს, ან განიკვეთოს, ქალკედონის წმიდა კრების მეორე კანონის თანახმად; ხოლო თუ იღუმენიაა, განიდევნოს მონასტრიდან და სხვა მონასტერს გადაეცეს დასამორჩილებლად; ასევე წინამძღვარიც, რომელსაც ხუცესად ხელდასხმა არ აქვს. ხოლო რაც შეეხება მშობლების მიერ შვილებისათვის მზითვის სახით მიცემულს, ან მათ საკუთარ ქონებას, რომელიც შეწირულია, და შემწირველნი აღიარებენ, რომ ეს ღმერთს მიეძღვნა, განვსაზღვრეთ, რომ, დარჩება თუ წავა, ისინი მონასტერში დარჩეს, მისი აღთქმის თანახმად, თუ ბრალი მეთაურისა არ არის.
Τοσοῦτον κατενεμήθη τῆς φιλαργυρίας τὸ μῦσος εἰς τοὺς ἡγήτορας τῶν ἐκκλησιῶν, ὥστε καί τινας τῶν λεγομένων εὐλαβῶν ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν, ἐπιλαθομένους τῆς ἐντολῆς τοῦ Κυρίου, ἐξαπατηθῆναι, καὶ διὰ χρυσίου τὰς εἰσδοχὰς τῶν προσερχομένων τῷ ἱερατικῷ τάγματι, καὶ τῷ μονήρει βίῳ, ποιεῖσθαι. Καὶ γίνεται, ὧν ἡ ἀρχὴ ἀδόκιμος, καὶ τὸ πᾶν ἀπόβλητον, ὥς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος· Οὐδὲ γὰρ Θεῷ, καὶ μαμωνᾷ δουλεύειν ἔξεστιν. Εἴ τις οὖν εὑρεθῇ τοῦτο ποιῶν, εἰ μὲν ἐπίσκοπός ἐστιν, ἢ ἡγούμενος, ἤ τις τοῦ ἱερατικοῦ, ἢ παυσάσθω, ἢ καθαιρείσθω, κατὰ τὸν δεύτερον κανόνα τῆς ἐν Χαλκηδόνι ἁγίας συνόδου. Εἰ δὲ ἡγουμένη, ἐκδιωχθήτω τοῦ μοναστηρίου, καὶ παραδοθήτω ἐν ἑτέρῳ μοναστηρίῳ πρὸς ὑποταγήν. Ὡσαύτως καὶ ἡγούμενος, μὴ ἔχων χειροτονίαν πρεσβυτέρου. Ἐπὶ δὲ τῶν παρὰ γονέων παραδεδομένων δίκην προικῴων τοῖς τέκνοις, ἢ ἰδιοκτήτων αὐτῶν πραγμάτων, προσαγομένων, ὁμολογούντων τῶν προσαγόντων ταῦτα εἶναι ἀφιερωμένα τῷ Θεῷ, ὡρίσαμεν, κἄν τε μείνῃ, κἄν τε ἐξέλθῃ, μένειν αὐτὰ ἐν τῷ μοναστηρίῳ, κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν αὐτοῦ, εἰ μὴ εἴη αἰτία τοῦ προεστῶτος.
კანონი 20 ახალი ორმაგი მონასტრები არ უნდა დაარსდეს
ამიერიდან განვსაზღვრავთ, რომ ორმაგი მონასტერი აღარ შეიქმნას, რადგან ეს მრავალთათვის საცდური და ბრკოლება ხდება. ხოლო თუ ზოგიერთნი ნათესავებთან ერთად ინებებენ უარყოფას და მონაზვნური ცხოვრების შედგომას, მამაკაცები მამათა მონასტერში უნდა წავიდნენ, ხოლო ქალები დედათა მონასტერში შევიდნენ; რადგან ამით სათნოვდება ღმერთი. ხოლო რომლებიც აქამდე ორმაგნი არიან, დარჩნენ ჩვენი წმიდა მამის, ბასილის, კანონის თანახმად, და მისი განწესების თანახმად ასე წესრიგდებოდნენ: ნუ იცხოვრებენ ერთ მონასტერში მონაზვნები და მონაზონი დედები; რადგან თანაცხოვრებას მრუშობა ერევა. ნუ ექნება მონაზონს თავისუფლება, რომ მონაზონ დედას განმარტოებით ესაუბროს, ან მონაზონ დედას მონაზონთან; ნურც მონაზონი დაიძინებს დედათა მონასტერში; ნურც მონაზონი დედა მასთან მარტო ჭამს. და როცა ცხოვრების საჭიროებანი მამათა ნაწილიდან კანონიკოს დედებთან მიაქვთ, კარიბჭის გარეთ მიიღოს ისინი დედათა მონასტრის იღუმენიამ, რომელიმე მოხუც მონაზონ დედასთან ერთად. ხოლო თუ მოხდება, რომ მონაზონს რომელიმე ნათესავი ქალის ნახვა სურს, იღუმენიის თანდასწრებით ესაუბროს მას მცირე და მოკლე სიტყვებით, და მალე განშორდეს მას.
Ἀπὸ τοῦ παρόντος ὁρίζομεν, μὴ γίνεσθαι διπλοῦν μοναστήριον, ὅτι σκάνδαλον καὶ πρόσκομμα τοῖς πολλοῖς γίνεται τοῦτο. Εἰ δέ τινες μετὰ συγγενῶν προαιροῦνται ἀποτάξασθαι, καὶ τῷ μονήρει βίῳ κατακολουθεῖν, τοὺς μὲν ἄνδρας δεῖ ἀπιέναι εἰς ἀνδρῷον μοναστήριον, τὰς δὲ γυναῖκας εἰσιέναι ἐν γυναικείῳ μοναστηρίῳ· ἐπὶ τούτῳ γὰρ εὐαρεστεῖται ὁ Θεός. Τὰ δὲ ὄντα ἕως τοῦ νῦν διπλᾶ κρατείτωσαν, κατὰ τὸν κανόνα τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου, καὶ κατὰ τὴν διαταγὴν αὐτοῦ, οὕτω διατυπούσθωσαν· Μὴ διαιτάσθωσαν δὲ ἐν ἑνὶ μοναστηρίῳ μοναχοί, καὶ μονάστριαι· μοιχεία γὰρ μεσολαβεῖ τὴν συνδιαίτησιν. Μὴ ἐχέτω μοναχὸς παῤῥησίαν πρὸς μονάστριαν, ἢ μονάστρια πρὸς μοναχόν, ἰδίᾳ προσομιλεῖν· μηδὲ κοιταζέσθω μοναχὸς ἐν γυναικείῳ μοναστηρίῳ· μηδὲ συνεσθιέτω μονάστρια κατὰ μόνας. Καὶ ὅτε τὰ ἀναγκαῖα τοῦ βίου παρὰ τοῦ ἀνδρῴου μέρους πρὸς τὰς κανονικὰς ἀποκομίζονται, ἔξωθεν τῆς πύλης ταῦτα λαμβανέτω ἡ ἡγουμένη τοῦ γυναικείου μοναστηρίου, μετὰ γραός τινος μοναστρίας. Εἰ δὲ συμβῇ, συγγενῆ τινὰ ἐθέλειν θεάσασθαι μοναχόν, ἐπὶ παρουσίᾳ τῆς ἡγουμένης, ταύτῃ προσομιλείτω διὰ μικρῶν καὶ βραχέων λόγων, καὶ συντόμως ἐξ αὐτῆς ὑπαναχωρείτω.
კანონი 21 მონაზონი სხვა მონასტერში არ უნდა გადავიდეს
მონაზონმა ან მონაზონმა დედამ არ უნდა მიატოვოს თავისი მონასტერი და სხვაში წავიდეს. ხოლო თუ ეს მოხდება, აუცილებელია, რომ მას სტუმართმოყვარეობა გაეწიოს; მაგრამ არ შეეფერება, რომ იგი მიიღონ მისი წინამძღვრის თანხმობის გარეშე.
Οὐ δεῖ μοναχόν, ἢ μονάστριαν, καταλιμπάνειν τὴν οἰκείαν μονήν, καὶ ἐν ἑτέρᾳ ἀπέρχεσθαι. Εἰ δὲ συμβῇ τοῦτο, ξενοδοχεῖσθαι αὐτόν, ἀναγκαῖον· προσλαμβάνεσθαι δὲ ἄνευ γνώμης τοῦ ἡγουμένου αὐτοῦ, οὐ προσήκει.
კანონი 22 ქალებთან ერთად ჭამის შესახებ, ერისკაცთათვის, მონაზონთა და კლირიკოსთათვის
ყოველივეს ღვთისადმი მიძღვნა და საკუთარი სურვილებისათვის არდამონება დიდი საქმეა. რადგან „ჭამთ თუ სვამთ“, ამბობს საღვთო მოციქული, „ყველაფერი ღვთის სადიდებლად აკეთეთ“. ხოლო ქრისტემ, ჩვენმა ღმერთმა, თავის სახარებებში გვიბრძანა ცოდვათა დასაწყისების მოკვეთა; რადგან მის მიერ მხოლოდ მრუშობა კი არ ისჯება, არამედ მრუშობის ჩადენისაკენ ფიქრის მოძრაობაც დაგმობილია, როცა ამბობს: „ვინც ქალს სურვილით შეხედა, მან უკვე იმრუშა მასთან თავის გულში“. ამრიგად, აქედან დამოძღვრილნი, ფიქრები უნდა დავამხოთ. რადგან „თუმცა ყოველივე ნებადართულია, მაგრამ ყოველივე სასარგებლო არ არის“, როგორც მოციქულის ხმისაგან ვისწავლით. ამრიგად, ყოველი კაცისათვის აუცილებელია ჭამა სიცოცხლისათვის. და მათთვის, ვისი ცხოვრებაც ქორწინების, შვილებისა და საერო მდგომარეობისაა, მამაკაცებისა და ქალების ერთად ჭამა ბრალდაუდებელთა რიცხვშია, ოღონდ მადლობას სწირავდნენ საზრდოს მიმცემს; არა რაიმე სათეატრო ქცევებით, ესე იგი, სატანური სიმღერებით, და ქნარებით, და მეძაური გრეხით, რომელთაც ზედ მოეწევა წინასწარმეტყველური წყევლა, რომელიც ასე ამბობს: „ვაი მათ, ვინც ქნარითა და ებნით ღვინოს სვამენ, უფლის საქმეებს კი არ უყურებენ, და მისი ხელის საქმეებს ვერ იაზრებენ“. და თუ ოდესმე ასეთები იქნებიან ქრისტიანებს შორის, გამოსწორდნენ; ხოლო თუ არა, მათზე ძალაში იყოს ის, რაც ჩვენმა წინამორბედებმა კანონიკურად გამოაცხადეს. ხოლო მათთვის, ვისი ცხოვრებაც მყუდრო და განმარტოებულია, ვინც უფალ ღმერთს აღუთქვა განმარტოებული უღლის აღება, დაჯდება მარტოდ და დადუმდება. ამასთან, მათთვის, ვინც სამღვდელო ცხოვრება აირჩიეს, სრულებით არ არის ნებადართული განმარტოებით ქალებთან ერთად ჭამა, თუ, შესაძლოა, რომელიმე ღვთისმოშიშ და კრძალულ მამაკაცებთან და ქალებთან ერთად არა, რათა თვით ერთად ტრაპეზობამაც სულიერ აღშენებამდე მიიყვანოს. და იგივე აკეთოს ნათესავების შემთხვევაშიც. ხოლო თუ კვლავ მოხდება, რომ გზაში მონაზონს ან სამღვდელო კაცს თან არ აქვს აუცილებელი საჭიროების ნივთები, და სურს, აუცილებლობის გამო, შეჩერდეს ან სასტუმროში ან ვინმეს სახლში, ჰქონდეს ნება ამის გაკეთებისა, რადგან საჭიროება აიძულებს, ოღონდ კრძალულებით.
Θεῷ μὲν τὸ πᾶν ἀνατίθεσθαι, καὶ οὐ τοῖς ἰδίοις θελήμασι δουλοῦσθαι, μέγα χρῆμα τυγχάνει. Εἴτε γὰρ ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, ὁ θεῖος Ἀπόστολός φησι, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. Χριστὸς δὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις αὐτοῦ, τὰς ἀρχὰς τῶν ἁμαρτημάτων ἐκκόπτειν προστέταχεν· οὐ γὰρ ἡ μοιχεία μόνον παρ᾿ αὐτοῦ κολάζεται, ἀλλὰ καὶ ἡ κίνησις τοῦ λογισμοῦ πρὸς τὴν τῆς μοιχείας ἐγχείρησιν κατακέκριται· λέγοντος αὐτοῦ· Ὁ ἐμβλέψας γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Ἔνθεν οὖν μαθητευθέντες, λογισμοὺς ὀφείλομεν καθαιρεῖν. Εἰ γὰρ καὶ πάντα ἔξεστιν, ἀλλ᾿ οὐ πάντα συμφέρει, ὡς ἐξ ἀποστολικῆς φωνῆς διδασκόμεθα. Ἐπανάγκες οὖν ἐστι παντὶ ἀνδρὶ διὰ τὸ ζῇν ἐσθίειν. Καὶ οἷς μὲν ὁ βίος ἐστὶ γάμου, καὶ τέκνων, καὶ λαϊκῆς διαθέσεως, ἀναμὶξ ἐσθίειν ἄνδρας καὶ γυναῖκας, τῶν ἀδιαβλήτων ἐστί, μόνον τῷ διδόντι τροφὴν τὴν εὐχαριστίαν προσάγοντας· μὴ μετά τινων θυμελικῶν ἐπιτηδευμάτων, εἴτουν σατανικῶν ᾀσμάτων, κιθαρῶν τε, καὶ πορνικῶν λυγισμάτων, οἷς ἐπέρχεται ἡ προφητικὴ ἀρά, οὑτωσὶ λέγουσα· Οὐαὶ οἱ μετὰ κιθάρας, καὶ ψαλτηρίου, τὸν οἶνον πίνοντες, τὰ δὲ ἔργα Κυρίου οὐκ ἐμβλέπουσι, καὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ οὐ κατανοοῦσι. Καὶ εἴπου ποτὲ εἶεν τοιοῦτοι ἐν τοῖς Χριστιανοῖς, διορθούσθωσαν· εἰ δὲ μή γε, κρατείτωσαν ἐπ᾿ αὐτοῖς τὰ παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν κανονικῶς ἐκτεθέντα. Οἷς δὲ ὁ βίος ἐστὶν ἡσύχιος καὶ μονότροπος, ὁ συνταξάμενος Κυρίῳ τῷ Θεῷ ζυγὸν μονήρη ἆραι, καθίσεται κατὰ μόνας καὶ σιωπήσει. Ἀλλὰ μὴν καὶ τοῖς ἱερατικὸν ἐκλεξαμένοις βίον, οὐδόλως ἔξεστι κατ᾿ ἰδίαν γυναιξὶ συνεσθίειν, εἰ μή που μετά τινων θεοφόβων καὶ εὐλαβῶν ἀνδρῶν, καὶ γυναικῶν· ἵνα καὶ αὐτὴ ἡ συνεστίασις πρὸς κατόρθωσιν πνευματικὴν ἀπάγῃ. Καὶ ἐπὶ συγγενῶν δὲ τὸ αὐτὸ ποιείτω. Εἰ δὲ καὶ αὖθις ἐν ὁδοιπορίᾳ συμβῇ τὰ τῆς ἀναγκαίας χρείας μὴ ἐπιφέρεσθαι μοναχόν, ἢ ἱερατικὸν ἄνδρα, καὶ διὰ τὸ ἀναγκαῖον καταλῦσαι βούλεται, εἴτε ἐν πανδοχείῳ, εἴτε ἐν οἴκῳ τινός, ἄδειαν ἔχειν αὐτὸν τοῦτο ποιεῖν, ὡς τῆς χρείας κατεπειγούσης, μόνον μετ᾿ εὐλαβείας.
თარგმანი: ამ საიტის საკუთარი, შესრულებული გვერდით მოცემული ბერძნულიდან. ბერძნული: პიდალიონის ტექსტი, ტრანსკრიფციით მისამართზე users.uoa.gr/~nektar, აქ შესწორებული. ამ ტექსტების შესახებ.